00:06
خب، سلام مجدد خدمت دوستان. 00:11
بدون مقدمه بریم سراغ سوگ؛ 00:17
دیرم شد، منم 00:23
برنامه رو سریعتر برم. 00:29
پس مستقیم برم سراغ اصل مسئله. خب تا اینجای 00:35
داستان برای دورهٔ سوگ مباحث مختلفی رو گفتیم 00:42
و انکار رو صحبت کردیم که شوک اولیه است. 00:53
نه، دستمال نداره این سری. 00:58
رسیدیم به اونجایی که انکار رو با هم صحبت 01:03
کردیم و رفتیم جلو، خشم رو راجعبهش صحبت کردیم. 01:09
و براتون میگم اینها فازفازه، 01:13
یعنی stage، مرحله است که درهمتنیده است. 01:17
اصطلاحاً خطی نیست و میرسیم به مرحلهٔ سوم. 01:23
توضیح میدم؛ همون تیزر خواهم گفت. 01:29
مرحلهٔ سوم مرحلهٔ بسیار مهمیه. 01:36
یه مقدار مرحلهٔ مبهمیه. 01:41
خب مرحلهٔ سوم چی بود؟ یادتون هست؟ 01:47
گفتیم که مرحلهٔ سوم چانهزنی است. 01:53
شاید اسم این مرحلهها، دوستان، 02:00
خیلی ساده به نظر بیاد، اما خیلی وسیعتر 02:07
از این حرف است؛ خیلی پیچیدهتر است. 02:14
بیاییم با مثال ببینیم چه اتفاقی میافته. اصلاً یعنی چی مرحلهٔ چانهزنی؟ 02:20
آیا یه مرحلهٔ اصطلاحاً ساده است که ما میگیم 02:26
اگر اینطور میشد، اگر اونطور میشد و به همین راحتی؟ 02:32
یعنی ما این رو داریم با اگر-آنگاهها میریم جلو، بین خشم و غم. 02:38
ولی بهشدت مرحلهٔ مهمیه. 02:43
یعنی اگر بیاییم بگیم که جزو مهمترین 02:48
مراحل سوگواریه، اغراق نکردیم. 02:54
حالا دوستان، بذارید با یه سؤال شروع کنم. 02:59
به نظرتون، به نظرتون مرحلهٔ سوم، یعنی چانهزنی... 03:09
ممکنه سؤال سختی باشه. 03:13
هدف چیه؟ 03:17
یکم بهش فکر کنین. 03:20
یه اتفاقی میافته. 03:23
ما اول که شوکه میشیم، انکاره. 03:28
بعد عصبانی میشیم. 03:31
بعد چانهزنی داریم. 03:36
و بعد میریم سراغ غم، 03:41
یعنی افسردگی و پذیرش. 03:46
امید و بازگشت، انکار و نپذیرفتن واقعیت. 03:50
هدفش mentalize کردنه. 03:52
mentalization داخلش اتفاق میافته، جواد. 03:55
ولی نمیشه گفت هدفه. 03:59
کم کردن گناه خوده. 04:01
یه جورایی توجیه میخوایم بکنیم. 04:07
امید... 04:14
دستوپا زدن. 04:16
چرا نزنیم؟ 04:18
یعنی «چرا نزنیم؟» هست. 04:20
contain میکنیم. 04:22
خب... 04:25
ببینید، خیلی جاها راجعبه مراحل سوگ صحبت شده. 04:30
انکار، خشم، 04:34
مرحلهٔ گذار از خشم... 04:38
به غم. حالا بگیم همهچیز 04:44
دربارهٔ چانهزنی، دربارهٔ کنترل. 04:51
این کلمه خیلی کلمهٔ مهمیه: کنترل. 04:57
mastery. 05:04
mastery. 05:05
برم توضیح بدم. خیلی مرحلهٔ مهم و مفهومیه. اگر مفهومش رو بگیریم 05:09
شاید خیلی کمک کنه که اصلاً چه اتفاقی داره میافته. 05:12
یک رویداد اتفاق میافته. اول که نمیبینیمش؛ 05:16
انکار. خیلی سخته، خیلی دردناکه. 05:21
همهچیز از کنترل خارج شده. 05:24
شما هیچ کنترلی روی هیچ المانی ندارید. 05:30
منظورم کنترل بیرونی نیستها. فکر نکنید منظورم اینه که حتماً 05:36
یه چیز بیرونیه. نه؛ آشوبه، chaosه، هرجومرجه، همهچیز به هم ریخته. 05:43
اتفاقی افتاده که روان من هیچ کنترلی روش نداشته. من حتی کنترل 05:49
خودم رو هم ندارم، چه برسه به دنیای بیرون. هیچچیز سر جاش نیست. 05:57
درست شد؟ هیچچیز نیست. و این کنترل یک conceptه، یک مفهوم؛ نه الزاماً 06:03
کنترل شرایط. اگه مثلاً فلان آمپول رو میزدیم، بابام زنده میموند. 06:09
هدفش، اگر نگاه کنی، هدف غایی و هدف نهایی، 06:14
تقلا برای کنترله. یعنی درواقع من میخوام بگم 06:19
هیچچیز از کنترل خارج نشده؛ همهچیز سر جاشه. 06:24
نه اینکه نظم از بین رفته؛ یا از اول نظمی نبوده. توضیح میدم، 06:30
دوستان. تا قبلش انگار دنیا تحت کنترل ماست، ولو ناچیز. 06:37
اینجا انگار کنترل از دست میره و تقلای 06:41
ذهن من بازپسگیری کنترل شرایطه. 06:45
خب شاید شما بگین که این عجیب نیست؟ یعنی کنترل چیزی در گذشته؟ 06:53
خب مگه میشه مثلاً چیزی در گذشته رو کنترل کرد؟ پس بیایین اینجوری نگاه کنیم. 06:59
اصلاً، اساساً این سؤال که «اگر» یا «ای کاش من به حرف 07:05
دکتر معالجش گوش داده بودم، اعزامش میکردیم به خارج»... 07:13
خب 07:15
اصل داستان زیر این جمله چیه؟ 07:19
نه مقصر کردن فرد الزاماً؛ نه. کنترله. یعنی من میتوانستم. 07:25
من میتونستم شرایط رو کنترل کنم و نشد. 07:32
من میتونستم کنترل رو دست خودم نگه دارم. 07:40
من میتونستم پیشگیری کنم. 07:44
همهتوانی هنوز نمرده. مرسی. درواقع کنترلِ همهتوانی، omnipotence بودن. 07:51
چون عدم کنترل ترس میاره. عدم کنترل از یه ابهام خیلی عجیبوغریب میاد، نفیسه. 08:00
یعنی احساس خوفآوری در ما بهوجود میاره. ولی من انگار میخوام کنترل کنم. 08:05
هر آنچه که به قبله و هر آنچه که به بعده و هر آنچه که در این لحظه داره اتفاق میافته. 08:10
کاش این حرف رو بهش نمیزدم. اگر نمیزدم، الان کنترل شرایط دستم بود، 08:16
یا حداقل بخشی از این کنترل دستم بود. احساس گناه رو مضاعف میکنه. 08:27
بله دیگه؛ این احساس هم کنترل نداشته باشه، این چارچوبها، مرزها... 08:31
فرد از اینکه نمیتونه جهان و رویدادها رو کنترل کنه، درواقع خودش رو آسیبپذیر 08:34
میبینه، اضطراب میگیره و شروع میکنه فرضها رو با هم جور کنه. 08:37
مرسی. نتیجهٔ تقلا برای کنترل، mentalize کردنه، نه؟ 08:43
ذهنیسازیه، خلق معناست. یعنی تقلای من برای این process کنترل 08:49
کردن، خودش یه جور مذاکره و معامله است؛ یه جور معامله است. 08:55
ببینید یکی از ابزارهای کنترل همین معامله کردنه. 09:00
انگار شرایط دست منه، انگار اوضاع در اختیار منه، انگار هنوز... 09:05
بله، بدهبستان توش وجود داره، نه؟ همهتوانیه، بدهبستانه. 09:11
یعنی من در نهایت میتونم همه، یا حداقل بخشی از دنیا و بخشی 09:17
از خودم و بخشی از گذشته رو همچنان کنترل کنم. درست شد؟ 09:24
اثبات خود به سپر ایگو. بله، درسته؛ همهٔ کنترل، 09:28
همهٔ ابعاد کنترل. نه؟ انگار یه نوع مذاکره با خودمونه. 09:35
خدایا، تو رو خدا، دیگه نماز میخونم، برگرده. مرسی یگانه. نه؟ 09:40
یک جملهٔ اینچنینی. این جملهای که میگی خندهدار نیست؛ واقعیته. 09:45
من میخوام کنترل کنم. اگر بچهٔ خوبی باشم، برمیگرده. مرسی. 09:51
اگر همسر خوبی باشم، بازم من رو دوست داره. آفرین، یه جور معامله است، 09:57
یه جور التماس است؛ یعنی میدونید عجز و لابه است برای کنترل. 10:04
یعنی شما برای کنترل هر ابزاری رو انتخاب میکنید؛ فحش میدید، 10:10
تهدید میکنید، تحقیر میکنید. خدایا، اگر برنگرده دیگه نماز نمیخونم. 10:15
خیلیها بعد از یه اتفاق اینچنینی انگار حتی مذهبشون رو عوض میکنن. 10:21
خیلیها کیششون رو عوض میکنن. 10:27
خب، یا انگار میبینید، اون نهایت استیصاله، نهایت درماندگی ماست. 10:34
نه؟ بچهمسلمون میشن. بله. یا بعد از چانهزنیه. 10:38
«میخوام برنگرده.» خشم؟ نازنین، هنوز من نرسیدم. 10:46
«دیگه من برنمیگردم.» خشم شده. 10:48
بله، ناامیدیه. یعنی حالا بعدش ناامیدیه. 10:53
میدونید من آخرین زورهام رو توی چانهزنی دارم میزنم؛ 10:58
آخرین زورهام رو میزنم تا جلوی ضعف، استیصال، 11:04
درماندگی و ناتوانی خودم رو بگیرم، که از هم نپاشم. 11:11
یعنی تقلا میکنم با نهایت استیصال و درماندگی... 11:18
که همهچیز درست شه، همهچیز برگرده. 11:21
حاضرم جون خودم رو بدم برگرده. 11:24
حاضرم همهٔ زندگیم رو هزینه کنم، یه لبخندش رو ببینم. 11:31
حاضرم همه کار کنم تا بازم من رو بخواد. تا بازم من رو دوست داشته باشه. 11:37
این معامله است. 11:39
یعنی این معامله، این معامله درواقع... 11:45
میگم که اون عجز و لابه است. 11:48
یعنی درواقع آخرین زورهای من برای حفظ شرافتم تو کنترل، اسمش رو بذارم. 11:55
حفظ اینکه انقدر دنیا بیحسابوکتاب نیست. 11:59
یعنی میشه کاری کرد که اون برگرده. 12:01
میتونم کاری کنم برگرده. 12:03
میدونید، به سمت ناامیدیه؛ دیگه گفتم، پل بین خشم و افسردگیه. 12:09
یعنی جایی است که این خشم در من فوران میکنه؛ 12:13
یکی از ابزارهای کنترل همینه. 12:19
و میخوام اختیار رو در دست داشته باشم 12:23
و جلوی فروپاشی روانی خودم رو بگیرم. 12:28
میام معامله میکنم دیگه؛ با خدا، با شیطان، 12:33
با اجل، با خودم، با هر کسی که فکر کنم. 12:39
با هر چیزی نذر میکنید، نیاز میکنید. 12:42
حالا جایی که مورد سوگواری فقط برای مرگ که نیست. 12:45
سوگواری برای از دست دادن هم هست. برای یک شکست عاطفی هم هست. 12:51
اتفاقاً تو جایی که مرگ هست، چون عینیتره، 12:55
یه مقدار انگار شما سریعتر از این مرحله رد میشید. 13:00
ولی تو چیزهایی که انتزاعیتره، یعنی طرف وجود داره، 13:04
این مرحلهٔ چانهزنی میتونه شش سال، میتونه ده سال طول بکشه. 13:09
چرا؟ چون طرف هست؛ یعنی هنوز امید من به کنترل دنیا وجود داره. 13:15
هنوز من امید دارم که بتونم اون رو برگردونم. 13:20
اگر اختیار دستش نبوده باشه، گناه کمتر میشه. 13:23
پس چرا کنترل مهمتر از اینه که فکر کنه میتونستم و نکردم؟ 13:28
اختیار دستش نبوده باشه، گناه کمتر میشه. 13:31
اختیار. ما خب فکر میکنیم اختیار یه جایی دستمون هست. 13:37
اگر مذهبی باشیم، یا معتقد به هر چیزی باشیم، اصلاً به انرژی، به کائنات... 13:42
این یه سرزنشه که «پس کوتاهی کردم»؛ یعنی اگر نتونم 13:45
اون طرف رو برگردونم، یک جایی انگار من کم گذاشتم. 13:50
نه؟ یک جایی. چون این فشار روم هست که انگار من 13:53
باید بتونم omnipotent باشم. به این دقت کنید. 13:57
که یک جایی تو روابط عاطفی یا توی مرگ، fantasyها، ما مقاومت میکنیم. 14:03
چون انگار یک چیزی توی وجود ما میگه نذار fantasy بمیره؛ 14:08
تا آخرین لحظه بهش معتقد باش، تا آخرین لحظه بهش چنگ بزن، 14:13
تا آخرین لحظه نگهش دار، تا آخرین لحظه زنده باشه. 14:20
و اگر نتونی حفظش کنی، کوتاهی کردی. اگر نتونی رابطه رو به هر قیمتی، 14:25
به هر خفت و خواری حفظ کنی، تو کوتاهی کردی. این اون احساس گناه هست. 14:31
که یکی میاد میگه انگار تو باید omnipotent باشی، تو باید کنترل همهچیز دستت باشه. 14:36
مثل جایی که همسر خیانت میکنه؛ زن یا مرد میگه اگر تو کافی 14:41
بودی، اگر تو دل میدادی به رابطهات، اگر انرژی میذاشتی، 14:45
این اتفاق نمیافتاد. این omnipotenceیه؛ هرگز چنین چیزی نیست. 14:50
حداقل شمایی که متخصصید بدونید، توی بسیاری از روابط عاطفی هرچقدر هم شما 14:56
برای طرف مقابل اصطلاحاً کافی باشید، در نهایت احتمال اون خیانت، اون رفتن هست. 15:03
چون کفایت معنای انتزاعیه؛ یعنی شما نمیدونید که هیچوقت 15:09
کی کافیه و اصلاً آیا اون طرف کی راضی میشه، کی کفایت بسه. 15:14
اصلاً شما omnipotent نیستید. این یک غلطه، یک مفروضهٔ بیمعناست. 15:21
اگر شما خوب باشید همسرتون نمیره؛ اصلاً اینطوری نیست. شما هرچقدر هم از دید 15:27
خودتون یا اون خوب باشید، باز هم کنترل به اون معنای عامش دست شما نیست. 15:33
شما شاید بتونید شانس یک چیزی رو کاهش بدید، اما هرگز نمیتونید کنترلش کنید. 15:39
ولی اگر اختیار دستش نبوده باشه، پس چرا کنترل 15:42
مهمتر از اینه که فکر کنه میتونسته و نکرده؟ 15:45
بهخاطر همینه توضیح دادم. یعنی اینکه آدمی بعد از این اتفاق دیگه 15:48
نماز نمیخونه، یعنی میخواد به خودش ثابت کنه که کنترل همین دستشه. 15:52
نه، سهیلا. انگار من معاملهای کردم که سرم کلاه رفته. اون معامله انتزاعیه، فکریه. 15:59
من میتونستم همسر بهتری باشم، نبودم. من میتونستم مادر یا پدر بهتری 16:04
باشم، نبودم. من میتونستم بیشتر به fantasyهام پایبند باشم، نبودم. 16:09
من میتونستم پدرم رو از مرگ، یا مادرم رو از مرگ نجات بدم، نکردم. 16:14
یعنی ما حس گناه رو بهجاش ترجیح میدیم؟ 16:19
بله، حس گناه برای ما راحتتر است. 16:25
بخشیاش رو طبعاً همش فرق میکنه، دوستان. 16:33
بله دیگه، یک نگاه narcissistic به همهچیز، دوستان. 16:36
مثل مرگ بچه؛ از دست دادن رو قبول میکنیم. بله. 16:42
خب، سؤال؟ 16:44
چون با عدم راحت نیستیم، با فقدان. بله. 16:50
بله، تفکر جادویی. بله. 16:52
بسیار خوب. شرم میشه. 16:55
درواقع این mastery کردن باعث کاهش شرم میشه. 16:59
بهشکل مقطعی بله، mastery. 17:01
یعنی درواقع 17:05
این کمک میکنه. 17:09
درواقع ضد و نقیض همونه دیگه. خود mastery مایهٔ شرم میشه. 17:14
و پاسخ ندادن به mastery، شرم باهاش میاد و در این حال زیرساختش شرمه. 17:19
یک سیکل باطله. 17:21
بازم برگردم یه مقدار بیشتر راجعبهش صحبت کنیم. 17:25
اینکه میگم این مفهوم کنترل، مفهوم مهمیه. 17:29
هرجا حرف از کنترل است، هرجا شما میخواید 17:34
کنترل رو بازپس بگیرید، به data نیاز دارید. 17:40
به شناسایی اقداماتی که میتونستید 17:44
باهاش شرایط رو کنترل کنید نیاز دارید. 17:47
یعنی من وقتی حرف از کنترل میزنم، حرف از mastery 17:51
میزنم، یعنی چی میخوام؟ یعنی data میخوام. 17:54
حالا میفهمیم که چرا مراجع شما شروع میکنه به پرسیدن سؤال؛ 18:01
یعنی این سؤالها میخواد data بهش بده که mastery کنه. 18:08
چی شد رفت؟ چرا narcissisticها میرن؟ من اگه همسر کاملی بودم، اون چرا رفت؟ 18:15
به نظر شما فلان رفتار من توی دو سال اول رابطه چه تأثیری در رفتنش داشت؟ 18:22
به نظر شما اگر ما پدرم رو مثلاً میبردیم آلمان بستری میکردیم، چقدر زنده میموند؟ 18:28
به نظر شما اگر این یک سال آخر ما فلان میکردیم، چی میشد؟ 18:33
اگر فلان آمپول، اگر به یه پزشک بیشتر نشون میدادیم، چی؟ 18:38
اگر یه پرستار بیشتر میگرفتیم، چی؟ اگر بهجای بیمارستان 18:42
میآوردیمش خونه، یا اگر از خونه میبردیمش بیمارستان؟ 18:46
میدونید من به جواب این سؤالها نیاز دارم. 18:53
من به شناسایی تکتک عوامل نیاز دارم. 18:59
درسته، جوابتون به این سؤالها direct هست؟ به بعضیهاش آره، به بعضیهاش نه، یگانه. 19:05
آره دیگه، همونجایی که شما میفهمید اونجا confront 19:09
داره؛ اینکه چگونه confront کنیم توضیح میدم. 19:14
ولی درواقع قرار ما همهٔ اینها رو از مراجع بگیریم. 19:17
دونستن این سؤالها چه کمکی میکنه؟ 19:20
درواقع هدف اینه. یعنی مراجع نمیدونه داره برای چی میپرسه. 19:26
مراجع فقط فرضش اینه اگر بدونه کمکش میکنه؛ حتی خودش هم نمیدونه. 19:31
خودش نمیدونه که این سؤالها تلاش من برای masteryه، تلاش من برای کنترله، 19:37
تلاش من برای جمع کردن data و اطلاعات پیرامون یک زمینه است. 19:43
یعنی میدونید، درواقع من میدونم؛ یک چیزی توی وجودم میدونه که همهچیز از دست رفته. 19:50
درست شد؟ میدونم که چیزی از دست رفته و فکر میکنم... 19:55
یعنی ناخودآگاه دیگه، دوستان. ببینید این تلاش، تلاشی ناخودآگاه... 20:00
برای بازپسگیری کنترلِ همهتوانی من بر ماجراست. 20:04
این رو باز هی تأکید میکنم برای اینکه هی ببینیدش. 20:09
که چرا من data میخوام، با اینکه این data هیچ کمکی به من 20:13
نمیکنه؛ با اینکه این dataها هیچ کمکی به من نمیکنه. 20:18
یه اصطلاح دارم، من بعضیوقتها میگم: میگم طرف 20:22
پدرش سرطان گرفته و مثلاً بر اثر سرطان فوت کرده. 20:27
سؤالات مراجع اینشکلیه: چی شد سرطان گرفت؟ به نظرت اگر رژیم غذاییش 20:33
تغییر میداد بهتر نبود؟ سرطانش نوع هجومی بود؛ نباید عمل میکردیم؟ 20:41
حالا منتظرم جواب پاتولوژی این سرطان بیاد. درست شد؟ 20:46
اساساً اینجاست که هی باید مراجع رو برگردونیم که تو الان 20:51
باید سوگواری کنی؛ جواب این سؤالها به چه کمکت میاد؟ 20:56
میدونید انگار مراجع دنبال یک پژوهش عملیاتی است پیرامون پیشگیری از سرطان. 21:03
میدونید یعنی ذهن چجوری فرار میکنه؟ ذهن هنوز بهدنبال تقلا برای کنترل است. 21:08
چه کمکی میکنه؟ جنس سرطان پدرت چی بود، چه کمکی میکنه؟ چه نیازی بهش داری الان؟ 21:16
چرا این ابهام مهمه؟ در هر حال پدر من مرده است. 21:20
حالا میخواست سرطانش هجومی بوده؛ میخواست سرطانش کبدی باشه. 21:26
اگر همهٔ عالم و آدم جمع شن، بگن اصلاً شما اگر عمل 21:32
نمیکردید زنده میموند، خب این درواقع چه کمکی میکنه؟ 21:39
جلوی چی رو میگیره الان، در حال حاضر که پدر تو زیر خاکه؟ جلوی چه چیزی رو میگیره؟ 21:46
میدونی؟ کمک میکنه بری از پزشکش شکایت کنی؟ 21:49
الان که سومشه، الان که هفتمشه، بری شکایت کنی چی بشه؟ 21:54
دلت خنک شه؟ انتقام چی رو از این آدم میخوای بگیری؟ 22:01
نمیشه مثلاً سه ماه دیگه بری شکایت کنی، یا یک ماه 22:04
دیگه بری شکایت کنی، یا چهل روز دیگه بری شکایت کنی؟ 22:07
حتماً همین الان باید بری؟ این معنادار نیست؟ 22:10
این معنیش این نیست که تو داری فرار میکنی، از سر خاک به دادگاه؟ 22:33
این نکتهٔ مهم قضیه است؛ اینکه همهچیز از دسترفتنی است. انگار ما 22:37
با یه حقیقتی روبهرو میشیم؛ با ذاتِ بهشدت ناتوان خودمون روبهرو میشیم. 22:49
یعنی بخش بهشدت کمتری از این چیزی که ما فکر میکنیم در اختیارمونه، در اختیارمونه. 22:56
یعنی میفهمیم که مثلاً نود درصدش fantasyِ 23:00
omnipotence بوده؛ ما ده درصد کنترل داشتیم. 23:04
اصلاً خب ممکنه اون علت واقعی باشه، حتی اگر کمک هم نکنه. 23:07
اصلاً میگم علت واقعی الان چه کمکی میکنه؟ 23:12
اصلاً من میگم علت واقعی، اصلاً میگم کوتاهی پزشکی، اصلاً میگم کوتاهی 23:18
عینی پزشکی. باشه بعد هفت، باشه بعد چهل؛ میدونید؟ یعنی الان منشأش چه؟ 23:26
میخواد کنترل رو ثابت کنه؛ omnipotenceیه، فراره. درواقع [نامفهوم] 23:31
میخواد از پیشامدهای دردناک در آینده هم بکاهد. نه نسترن، هدف آینده نیست. 23:35
من پدرم سرطان گرفته، فوت کرده. الان میخوام بفهمم 23:37
جنس سرطانش چی بوده که برم برای خودم اقدام کنم. 23:40
یعنی واقعاً فکر میکنید دغدغهٔ مراجع اینه؟ یعنی دغدغهٔ مراجع اینه 23:43
که نکنه من مثلاً سرطان بگیرم در آینده؟ مثلاً الان هفتم پدرمه. 23:47
من باید بدونم اینها چیه؟ یعنی اینها نیست؛ اینها صرفاً توجیه است. 23:51
حس کنیم که میتونیم اینجوری جلوی واقعیت رو بگیریم. نه، اینها گریزه. 23:57
یعنی من اون لحظه نگران این نیستم که نکنه منم سرطان داشته باشم. 24:01
من هنوز حدودِ انکار و چانهزنی رو متوجه نشدم. 24:04
حس میکنم چانهزنی داخلش انکار هست. 24:08
قطعاً هست. انکار یک مکانیسم دفاعیه؛ اینها رو گفتم خطی نیست، اینها درهمتنیدهان. 24:13
همهکار میکنه غیر از اون کاری که باید. بله، میخواد برای خودش 24:17
توجیه بیاره که «من همهٔ تلاشم رو کردم». قراره به این برسیم، شکیبا. 24:22
درواقع اگه مراجع به این برسه که من همهٔ زورم رو زدم، نشد، آرام میگیره. 24:27
اینکه بدونه چیزی فراتر از این کاری که کرد نمیتونسته بکنه. 24:34
این هم بخشیاشه. حتی اگر بدونم من مقصرم، 24:37
باز آروم میگیرم. این جمله رو دقت کنین. 24:42
حتی اگر منِ مراجع بدونم که من مقصرم، اصلاً تو فوت پدرم، 24:47
تو گمشدن بچهام، تو از دست دادن، باز یککم آروم میگیرم. 24:52
چون جواب کنترل رو دادم دیگه: کوتاهی من بود. 24:55
حالا لازمه فقط خودم رو ببخشم. باز بهتر از ابهامه انگار. 24:59
یعنی بهتر و بدتر من از این هم نیستم. 25:01
یعنی انگار میشه گذشته. 25:03
اوکی، من اشتباه کردم. 25:05
مثلاً این مسابقهٔ شطرنج رو باختم، میگم... 25:07
باختم؛ میگم اشتباه من بود. 25:11
میخواد اون [نامفهوم] داشته باشه یا نداشته باشه؟ 25:13
نه، اینطوری نیست که میخواد ببینه داره یا نه؛ فراره. 25:15
[نامفهوم]. 25:17
پس خانم میگفت: «اگه من نمیرفتم پیشش، فلان نمیشد.» 25:20
«اگه فلانجا رفته بودیم، خوب میشد» و غیره. بله، تقلای کنترله. 25:24
[نامفهوم]. 25:26
حالا باشه، بعداً؛ [نامفهوم] رو بذاره بعد. 25:30
احساس گناه کم نمیکنه پاسخ این سؤالات؟ 25:33
احساس گناه کم نمیکنه پاسخ این سؤالات؟ نه. 25:35
میتونه تبدیل به احساس گناه بشه. توضیح دادم. 25:50
یعنی اگر من بفهمم من مقصرم، باز حال بهتری دارم. دقت کنید. حالا توضیح میدم. 25:53
من مراجعی داشتم که تهش به این رسیدیم که تو کوتاهی کردی که برادرت مرد. 25:57
یعنی ته داستان به این رسیدیم. خیلی به هم ریخت؛ خیلی. نه اینکه من بگم تو کوتاهی کردی؛ 26:01
خودش به این رسید که «پس من اشتباه کردم». ولی رفت توی process؛ یعنی انگار یک گام رفت جلوتر. 26:04
[نامفهوم] ممکنه بدترش هم کنه. چانه عذاب نیست؟ چرا، هست. [نامفهوم] بیشتر فرار از مرگ خودمونه. 26:08
حالا اگر existential نگاه کنیم، بله، به نوعی. ولی وقتی شما 26:13
omnipotent نباشین، فلسفهٔ وجودیتون یه جورایی زیر سؤال میره. 26:17
اینکه من فکر کنم نمیتونم چیز زیادی رو کنترل کنم، درمانده میشم. 26:22
هرچند ما یادمون میره، دوستان. یعنی انقدر قدرت 26:26
این omnipotence بودن، یا همهتوانی، یا mastery زیاده... 26:30
که حتی، اگه دقت کنید، میگن وقتی یکی میمیره آدمها 26:34
یادشون میافته چقدر ضعیف و ناتوانن؛ اما چهل روز دوام داره. 26:40
بعدش دوباره اون fantasyها و رویاها و فلانوفلان جاش رو پر میکنن. 26:44
ممکنه برای کم کردن احساس گناه باشه. یعنی نتیجهاش 26:49
میتونه کم شدن یا زیاد شدن احساس گناه باشه. 26:54
یعنی حال مراجع رو بدتر نمیکنیم؟ چرا، یککمی بدتر میشه، 26:58
ولی چارهای نداریم. بله، روان آماده میشه برای پذیرش. 27:02
شما میگین چی آرومت میکنه؟ اون کار رو کن. اون هم مثلاً اگه بره شکایت کنه، 27:06
پیش خودش میگه: «خب من همهٔ تلاشم رو کردم»، دیگه عذاب وجدان نداره. 27:09
مثل اون داستان که انگشتر برداشت. در نهایت به این منجر میشه، شکیبا. 27:16
یعنی اگر شما میبینید مراجع برای سوگواریهای شدید پشت یک چیزی قفل شده، بله؛ 27:23
ولی بدونید من الان دنبال اینم که شما فهم درستی از این مسئله داشته باشید. 27:30
اینکه چه اتفاقی میافته یک تکراهحل نداره. 27:34
من ممکنه بهش بگم این فراره، ولی اگر آرومت میکنه انجامش بده. 27:38
[نامفهوم]؟ 27:42
نه. اگر دلیل واقعی باشه؟ نه، نه؛ جوابت رو دادم. 27:46
اگر بعدِ چهلم شکایت کنه، دیگه چانهزنی نیست و برای کنترل کردن نیست. 27:52
منظورم از چهلم، عدد چهل بود. منظورم این نیست که حتماً باید 27:55
تا چهلم صبر بشه؛ منظورم اینه که من از سوگواریم رد شده باشم. 28:01
چانهزنی یعنی عبور از ابهام؟ بله؛ ابهامِ اینکه من نمیتونم دنیا رو کنترل کنم. 28:07
میدونیم که همهٔ تلاشمون رو کردیم یا نکردیم و نشد. بله، درسته، سهیلا. [نامفهوم]. 28:15
نه، دائمی. بله. درواقع اگر من بفهمم که من کوتاهی کردم که برادرم مرد... 28:21
یه مراجع داشتم که خودش هشت سالش بود و برادر کوچکترش چهار سالش، 28:27
غرق میشه؛ در حالی که مسئولیتش رو به این خانم سپرده بودن. 28:37
درواقع، اوکی، من بپذیرم گناه منه؛ اصلاً من اشتباه کردم. 28:40
خب بریم توی process احساس گناه دیگه؛ بریم توی process اینکه 28:44
چرا تو نمیتونی خودت رو ببخشی. یعنی بریم سراغ یه چیز دیگه. 28:48
یعنی قطعاً [نامفهوم]. درسته؟ دوباره با یک طبقهٔ اونجایی میسازیم خودمون رو. درسته؟ 28:55
بله، چند سؤال زیاد شد. مفهوم پیچیدهایه، قبول دارم دوستان. 29:03
ما قرار است حال مراجعها رو خوب کنیم، نه اینکه بگیم 29:08
اصلاً سوگواری نکن؛ بابات زنده است، برگرده. درست شد؟ 29:18
یعنی، میدونید، یه نکتهای وجود داره، دوستان. 29:24
اینکه ما بیاییم و ورود کنیم به جلوگیری از این fantasy، 29:30
جلوگیری از این omnipotence بودن، جلوگیری از اینکه ما همهتوانیم؛ 29:36
ما میتونیم جلوی خیلی چیزها رو بگیریم، ما میتونیم جلوی مرگ رو بگیریم... 29:42
ما میتونیم کاری کنیم که طرف مقابل بهمون خیانت نکنه؛ 29:46
ما میتونیم کاری کنیم که یک رابطهٔ عاشقانه تا آخر عمر داشته باشیم... 29:50
ما میتونیم کاری کنیم که بچههامون بزرگ شدن ما رو رها نکنن... 29:53
ما میتونیم کاری کنیم که پدرمون به ما like بده؛ ما میتونیم کاری 29:58
کنیم که مامانمون برای یک بار هم شده زندگی ما رو دوست داشته باشه. 30:03
اوکی، ما فکر میکنیم. جواب همش پوچه. پوچ که میگم، 30:10
درواقع تلاش شماست برای کنترل؛ تلاش من برای اینه 30:16
که بیان کنم اصطلاحاً اون توانمندی خودم زیر سؤال نره. 30:23
یه بار بهتون گفتم، مگه غیر از اینه که تمام علم تقلای 30:30
بشر برای کنترل دنیاست؟ مگه غیر از اینه که الان که کرونا 30:37
رفع شد، ما مرهون همین تلاشمون برای omnipotent بودنیم؟ 30:45
سؤالاتی که پیش میان برای اینه که در آینده ما چه کنیم که جلوی 30:49
مرگومیر رو بگیریم؟ چه کنیم که جلوی کرونا رو بگیریم؟ 30:53
چه کنیم که بتونیم کنترل کنیم؟ این مال بعدشه. 30:58
این مال بعد از process سوگ ماست، نه مال وسطش یا قبلش. 31:05
یعنی اینکه علم میاد میگه من چتر نجات میسازم وقتی 31:10
افتادی و مردی، من واکسن کرونا میسازم وقتی [نامفهوم]. 31:14
یعنی درواقع بشر یک میلیون کشته داد 31:18
و در سوگ این یک میلیون کشته ابتدا نشست... 31:22
و بعد به شکل omnipotence برگشت تا مهارش کنه. اون مال بعدشه؛ 31:27
به قبل و بعدش کار ندارم، تو اون درماندگی یا افسردگی. 31:33
یعنی ابتدا من سوگواری میکنم، ابتدا من در سوگ مینشینم و بعد 31:39
میرم دنبال اینکه آره، خودم راهی به دست بدم، دنیا رو کنترل کنم؛ 31:45
واکسن و ویروس و علم رو. درواقع همون شناسایی اقداماتی برای این کنترله. 31:56
برای به زانو درآوردن هر آنچه که باعث میشه من ضعیف باشم. درواقع 32:00
اگر این کنترل نباشه ما احساس درماندگی میکنیم؛ فرار ماست از این درماندگی. 32:04
پس درواقع این واکنش عادی به درماندگیه؛ 32:09
این واکنش عادی به درمانده شدن، به آسیبپذیر بودن. 32:14
همین هم ما رو عصبانی میکنه. 32:18
اگر دقت کنید، خشم، انکار، 32:23
کنترل، همهشون ریشه در هم دارن. 32:28
حالا راحتتر شد بفهمید که خطی نیست؛ اینها همهش یک مفهومه، یک ساختاره. 32:36
انکار و چانهزنی رو دو مرحله کردن، وگرنه همهش 32:40
شبیه همه. انکار یعنی من بهدنبال دلایل نیستم. 32:44
توی انکار اصلاً من به موضوع نگاه نمیکنم. 32:48
در حالی که توی چانهزنی من اتفاقاً خیلی به موضوع نگاه میکنم. 32:55
یعنی من خیلی درگیر جزئیاتم که دارم میگردم 32:59
تا کنترلم برگرده؛ معامله کنم تا کنترلم برگرده. 33:03
توی انکار، توی سطوح مختلفش، اصلاً من میلی ندارم 33:08
به موضوع نگاه کنم؛ اصلاً اصراری ندارم ببینم موضوع چیه. 33:12
که چی هست اصلاً؟ آره، به چه درد میخوره؟ 33:15
آره، در همین [نامفهوم] اول نادیده 33:20
میگیرم، بعدش [نامفهوم]. درسته؟ 33:24
یک بار میگم اصلاً اتفاق نیفتاده؛ توی چانهزنی میگم 33:27
اتفاق افتاده، ولی خدایا اونطور که میخوام بشه. 33:29
یا چرا نشد؟ چی کار کنم بشه؟ یعنی جلوی سوگ رو میگیره. 33:35
درهمتنیده است دیگه؛ درواقع درهمتنیده است. 33:38
یعنی همون خشم هم ریشهاش در این دوتا است. 33:42
اصلاً خشم از چیه؟ از ناکامیه، از درماندگیه؛ خشم از خودمه. 33:46
بابت ضعفم، بابت ناتوانیم، بابت اینکه جواب این سؤالها رو نمیدونم. 33:52
خشم از خودمه که: «اَه، چه کار میکردم نمیرفت؟ اَه، چه کار میکردم 33:58
میموند؟ اَه، چه کار میکردم میتونستم به این fantasyم برسم؟» 34:06
میدونید این خشم هم رو به خودمه. درواقع خشم میخواد 34:10
کمک کنه ما کنترل کنیم. اصلاً خشم برای چی میاد؟ 34:14
مگه خشم یکی از ابزارهای بهدست آوردن نیست؟ مگه هدف این خشم این نیست 34:20
که من برم achieve کنم، به دست بیارم، کنترل کنم، به سلطه دربیارم؟ 34:27
درست شد؟ پس این نکته مهمه. افرادِ درماندگیآموخته 34:31
درواقع هنوز ناخودآگاه به کنترل باور دارن. 34:34
بدونید به کنترل باور داریم؛ همهمون. اگر سر این کلاسیم، 34:41
یعنی هفتصد و بیستوپنج نفر، بلااستثنا fantasy کنترل داریم، نه؟ 34:47
مگه ما هفتصد و بیستوپنج نفر آدمی که سر این کلاسیم، برای چی نشستیم داریم میخونیم؟ 34:54
میخوایم چی کار کنیم؟ درست شد؟ میخوایم چی کار 34:59
این اطلاعات رو؟ این شناسایی اقدامات، این جستاری 35:04
که ما بهدنبال ریشه، مبدأ و فهمش هستیم، هدف چیه؟ 35:10
مگه هدف کنترل نیست؟ مگه هدف omnipotent بودن نیست؟ مگه هدف همهتوانی نیست؟ 35:16
ما درمان کنیم؛ یعنی چی؟ یه آدمی رو حالش رو خوب کنیم، بفهمیم دنیا و مغز چجوری کار میکنه. 35:22
پس هیچوقت شاید fantasy کنترل نمیمیره 35:26
و به شکل ناخودآگاه همیشه و همهجا هست. 35:31
کنترل بعد از سوگواری دوباره process سوگواری رو از اول شروع نمیکنه؟ چرا، اتفاقاً. 35:35
من میگم، الهام، خود همین سؤالها، در ذات خودش، مانعه دیگه، نه؟ 35:40
یعنی اینکه میگم مانع، یک مرحله است؛ مرحلهای است 35:44
که ما لازم داریم دوباره انگار ذهنیسازیش کنیم. 35:48
تعریف بسازیم برای اینکه چرا، چگونه، چی شد. درست شد؟ 35:53
اصلاً اگه fantasy کنترل نداشتیم، [نامفهوم]. 35:58
رشدی که همهش کنترل خود و دیگرانه. بله، درسته؛ کنترل. مرسی دوستان، همهش همینه. 36:04
یعنی شما نمیتونید که کنترل نداشته باشید. 36:07
اینکه شما بخواید کنترل نداشته باشید، خودش کنترله، نه؟ 36:10
یعنی من اصلاً بگم که «من میخوام کنترل نداشته باشم»؛ مگه این کنترل نیست؟ 36:15
پس راهِ دررو نداره، دوستان. تسلیم میشید. 36:19
میدونید، از اینکه توی این چرخه بیفتید 36:22
که کنترل کنیم یا نکنیم، در نهایت کنترله. 36:26
شما از وقتی هوشیار شدید و آگاه، وارد این ورطهٔ خطرناک شدید. 36:32
وقتی کدوم راحتتر سوگواری میکنه و پذیرش میرسه؟ 36:35
خشم نیست که به سمت خودمونه یا object از دسترفته؟ 36:38
نمیشه اینجوری گفت، یگانه، که به سمت خودمونه یا به سمت object؛ یک امر نیست. 36:45
به نظر من چندبخشی است. 36:47
[نامفهوم] ما دنبال mastery به چی هستیم؟ به تکرار اشتباه، 36:50
یا mastery به احساسات و اضطراب، یا [نامفهوم]؟ 36:53
به سمت mastery برای کنترل همهچیز؛ 36:56
حتی نمیدونیم کنترل چی. بازم مثال دادم براتون. 37:01
حتی نمیدونید برای چی سر کلاس اومدید؛ که چی رو کنترل کنید؟ 37:05
خودتون رو، آدمها رو، دنیا رو، fantasyهاتون رو. 37:09
مثلاً قرار رد شیم و توش نمونیم تا [نامفهوم] اتفاق بیفته. 37:13
بله، درسته؛ یعنی قرار با ملایمت کنارش باشیم. 37:17
دیدید بچههای کوچک توی این سن: «این چیه؟ 37:22
چی کار میکنه؟ چرا این کار رو میکنه؟ 37:28
اون چیه؟ چرا این رنگیه؟ چرا اونجوری نیست؟» 37:33
«چرا مثلاً مال همسایه سبزه، مال ما زرده؟ 37:36
چرا اون بزرگتره؟ چرا کوچکتره؟» 37:41
یعنی میدونید، اینها تمنای من برای دیدن و کنترل دنیاست دیگه. 37:47
فقط کنترل فرمی کنه؟ بله. خیلی خوب. 37:57
دو تا جملهٔ معروف داره دیگه که توی بخش 38:02
کنترل میگیم: What if، درست شد؟ 38:06
یا If only. این رو زیاد میبینیم: 38:10
What if؟ If only. 38:14
یعنی «چی میشد اگر؟»، «اگر فقط...»؛ یعنی «چی میشد اگر؟»، «اگر فقط...» 38:20
میدونید، اینها انگار جملاتِ «چی میشد اگر؟» است. درسته؟ چی میشد؟ 38:28
یعنی این «چی میشد» جزو سؤالهاییه که باهاش علم رو میسازیم دیگه؛ 38:32
درواقع معامله برای رهایی از غم، اندوه و از دست دادن. 38:36
نه، نمیرفت. «اگر فقط یه بار دیگه ببینمش.» مرسی؛ اینها همه کنترل است. 38:43
میخوایم دنیا رو زیر سلطهٔ خودمون داشته باشیم؛ 38:46
درواقع میخوایم همچنان قدرت داشته باشیم. 38:51
پس بازم شبیه انکاره، ولی من دیگه [نامفهوم]. قطعاً شبیه انکاره. نکته اینجاست که ما... 38:57
تو اینها رو جدا از هم میبینی، در حالی 39:00
که اینها هیچکدوم جدا از هم نیست؛ همهش یکیه. 39:04
فقط تکهتکه شده تا فهمش راحتتر باشه. 39:11
وگرنه آخرین مرحله که خودش معنادهیه، معنا دادن خودش نوعی از همین کار نیست؟ 39:17
یعنی دیدن بخشی از واقعیت، ساختن یک معنا از بین هزاران معنا. 39:24
[نامفهوم]. بله، سؤال بکنم. 39:31
چشم، وقتش بود. [نامفهوم]؟ 39:37
خب، برای پذیرش باید به این باور برسیم که کنترل وجود نداره. 39:41
من متوجه نشدم کنترل رو باید چی کار کنیم. بله، باید خنثاش کنیم، یگانه. 39:45
یعنی انگار ما مراجع رو درمانده میکنیم: کنترل وجود نداره. 39:51
حالا برگردم یه نگاه بهش بکنیم؛ یه نگاه 39:56
spiritual، مذهبی، معنوی، اجتماعی بهش بندازیم. 40:02
یه نگاه اجتماعی بهش بندازید. اگر دقت کنید، 40:09
مخصوص ایران نیست؛ همهجای دنیا. اون مراسم ختم، 40:16
اصطلاحاً روضهخونی یا نوحهخونی، انگار یک معامله است. 40:28
«اگر بچهٔ خوبی باشی، میری پیش بابات. 40:34
انشاءالله روحش قرین رحمت باشه و با ملائکه محشور شه.» 40:40
یعنی درواقع ببینید، باز هم معامله است؛ یعنی باز هم omnipotence است. 40:45
یعنی در نهایت من تسلیم نشدم. میدونید، ذهن بشر تسلیم نشده. 40:53
یعنی در نهایت باز هم کنترل پیروزه. میدونید، یعنی بپذیر. 40:59
بله دیگه؛ درواقع ما یک معنایی خلق میکنیم و این کنترل ادامه داره دیگه. 41:06
یعنی من میگم که اوکی، تمام نشد دیگه؛ حالا تو بچهٔ خوبی باش، برو میدوی پیش بابات. 41:12
اون جای خوبی رفته. بازه دیگه؛ یعنی امکانی که دوباره ببینیش هست. 41:19
تو این امکان رو داری که دوباره ببینیش؛ کنترله. پس هنوز همهچیز 41:24
از کنترلت خارج نیست؛ یعنی هنوز تو فرصت داری، هنوز امکانش هست. 41:31
و این اتفاق میتونه بیفته. پس درواقع [نامفهوم]. بله دیگه، درواقع 41:37
درست میتونی؛ هنوز میتونی mastery کنی. بله، میتونی mastery کنی. 41:43
یعنی این mastery، این سلطه، این کنترل، 41:48
انقدر در تار و پود ما هست، دوستان؛ انقدر هست. 41:53
که حتی بذارید اینجوری بهتون بگم: نگه داشتن قاب عکس 41:59
مرحوم در یک level، در یک گوشهای، لباسهاش، انگشترش... 42:06
یه بار صحبت کرده بودم براتون که [نامفهوم]، 42:11
یا هر چیزی که به نوعی مقاومت توش داره. 42:17
به نوعی مقاومت است. یعنی من میخوام هنوز connected 42:21
بودنم رو حفظ کنم؛ هنوز وصل بودنم رو با اون موضوع نگه دارم. 42:26
نمیخوام بذارم موضوع بره. حالا حتی شده physical نگهش 42:30
میدارم؛ in touch باشه با من، در تماس باشه با من. 42:34
و در اختیارم هم باشه. 42:38
[نامفهوم]. 42:42
آره دیگه، هنوز با خرما دادن و شام دادن، به زندگی 42:46
بعدیِ رفته کمک میخوایم؛ میگیم برسه به روحش. بله. 42:52
و این مقاومت وجود داره. خب، یعنی این مقاومت شوخی نیست. 42:58
که میگیم مثلاً از خودت میرسیدیم؟ میگم نه؛ لحظهلحظه، 43:02
ذرهذرهاش رو در دنیای اطرافتون میتونید ببینید و مشاهده کنید. 43:07
که میرسه به این چانهزنی. درواقع شما، نمیگم خیلی harshه، 43:11
ولی درواقع شما جلوی این چانهزنیها رو میگیرید. 43:15
اوکی، میایم راجعبهش صحبت میکنیم؛ ولی جوابش چه کمکی به تو میکنه؟ 43:20
هدف از این چانهزنیها چیه؟ 43:24
قراره به چی برسیم؟ میدونی که برنمیگرده؟ 43:30
درست شد؟ یعنی «اگر پسر خوبی بودم شاید ولم نمیکرد». 43:35
برای روابط عاطفی هم همینطوره. از کجا میدونی؟ 43:42
نکنه این فکر معنیش اینه که تو امیدوار باشی، یا تلاشت رو نکردی... 43:49
و به جنگ ادامه بدی. کدوم fantasy رو باید رها کرد و براش سوگواری 43:53
کرد، و کدوم fantasy رو باید دنبال کرد و به mastery رسید؟ 43:58
سؤال سختیه که کدومش رو بچسبیم و کدومش رو رها کنیم. 44:03
به این سادگی نیست؛ یعنی اینطور نیست که بیایم fantasyها رو لیست کنیم... 44:10
و بگیم مثلاً اینها رو نگه دار، به اینها دیگه نمیرسی. 44:14
چانهزنی یک چیز بزرگ میخواد، یک خطکش میخواد. 44:18
یک چیزهایی خیلی عینیه. شما میدونید؛ مثلاً من 44:22
میتونم بگم که خریدن Porsche توسط من یه fantasyه. 44:27
کسی برگرده بپرسه چرا؟ یعنی تو امیدت رو از دست دادی؟ 44:31
یعنی نمیتونی بهش برسی؟ ناامید شدی؟ 44:34
بحث این نیست. بحث اینه که بیایم حسابوکتاب کنیم 44:37
که اینقدر، اینقدر، اینقدر... پس پیچیده است. 44:40
حالا این عینیه. من میگم اون یکی انتزاعیه؛ اون دیگه چیز 44:44
پیچیدهایه. من نمیدونم چجوری میخوایم حسابوکتاب کنیم. 44:48
نیاز به یک مغز یا عقل، حالا اصطلاحاً بگیم سالم، وجود داره. 44:53
[نامفهوم]. 44:56
آره، fantasy. 44:59
این یه fantasyه که درواقع با reality واقعیت نداره. 45:03
[نامفهوم]؛ مطمئن نمیتونید [نامفهوم] بخرید، چه برسه Porsche. 45:08
[نامفهوم]. 45:13
[نامفهوم]. 45:17
بله، اون هم یک راه فهمه؛ یک راهش دیگه. 45:20
دعا بنویسید، دعا بگیرید. 45:25
بریم دنبال فعالیت دیگه. 45:30
[نامفهوم]. 45:35
[نامفهوم]. 45:40
ببینید، با آدمها همدلی کنید. 45:45
ولی بدونید که چه میکنید؛ میدونید مسئلهاش کجاست. 45:49
ببینید، همدلی با توجه به عرف معنا داره دیگه. 45:53
شما نمیتونید بگید که «من نمیگم روحش شاد، چون اعتقاد ندارم». 45:58
شما اگر آدمی رو دوست دارید، یا آدمی براتون مهمه، 46:03
با سبک اون دلداریش میدید؛ خارج از اتاق درمان. 46:11
تشییع جنازه دادن، پذیرشه؟ بله. خوب، یه چند سؤال جواب بدیم. 46:16
اول از همه مهتاب؛ مهتاب یه سؤال، و بعد هم دوستانی که سؤال داشتن. 46:21
بله، استاد سلام. مرسی، مرسی، متشکرم. سلام. 46:26
من یه سؤالی که داشتم؛ شما گفتید ما میایم دفاعها رو از بیمار، 46:30
یعنی از مراجع، میگیریم؛ میگیم مثلاً «اینها چه کمکی بهت میکنه؟» 46:34
خب این باعث نمیشه که مثلاً غمگینتر باشن و حالشون بدتر شه؟ 46:38
بعد اگه مثلاً بگیم: «آره، تو اگه پدرت رو میبردی 46:42
خارج، یا میبردی دکتر دیگه، حالش بهتر میشد»... 46:46
خب این باعث نمیشه که این رو بهش بگیم، احساس گناهش بیاد بالا؟ 46:49
یعنی قبول کنه، تا اینکه بگیم: «نه، اینها چه کمکی بهتون میکنه؟» 46:52
یعنی احساس گناه بیاد بالا، باعث نمیشه که احساسات 46:56
دیگه هم بیاد بالا و مرحلهٔ سوگ رو راحتتر طی کنه؟ 47:01
نه. اولاً ما به مراجع نمیگیم که «اگه پدرت رو میبردی خارج، 47:05
حالش بهتر میشد». ما که نمیدونیم؛ از کجا میدونیم؟ 47:09
ما اتفاقاً بیشتر جایی میایستیم که: «ما نمیدونیم؛ 47:13
ما اطلاعی نداریم که اگر میبردی، بهتر میشد یا نه.» 47:17
انگار به مراجع میگیم که تو دوست داری اینجوری فکر کنی، 47:21
ولی این فکر کردن تو فقط برای فرار از این موضوعه. 47:26
تو بهدنبال چی هستی؟ چرا داری گذشته رو هم میزنی؟ چه نتیجهای میخوای بگیری؟ 47:31
اصلاً بیا فرض کنیم تقصیر تو بوده؛ حالا که چی؟ 47:38
احساسش نمیاد بالا اونجوری؟ بگه مثلاً «تقصیر تو بوده»؛ 47:41
آره، «تقصیر من بوده»، احساس گناه میکنه. 47:44
حالا چه حسی داری؟ چه کار میتونم برات بکنم؟ از من چی میخوای؟ 47:49
اگر احساس گناه داری، اصلاً چه ربطی به فوت پدرت داره؟ درست شد؟ 47:54
تو اصلاً یه اشتباهی کردی؛ دوست داری راجعبه احساس گناهت صحبت کنیم؟ راجعبه چی؟ 47:59
نه استاد، ببخشید. میگه این اشتباه من باعث شده که اون بمیره؛ 48:03
اگه من پیش این دکتر نمیبردم، دکتر بهتر میبردم، اون زنده میموند. 48:07
از من چی میخوای؟ من تبرئهات کنم؟ 48:12
من بهت بگم تو گناه داشتی؟ بهت بگم که تو تقصیری نداشتی؟ 48:19
درسته، بله. بعد این درسته؛ پس بهش هم نمیگیم که مثلاً اینی که تو گفتی نیستش. 48:26
از کجا میدونی؟ مثلاً اگه پیش دکتر بهتر میبردی، زنده میموند؛ اینها رو هم نمیگیم. 48:32
ما میگیم نمیدونیم؛ تو هم نمیدونی، هیچکس نمیدونه. 48:39
همهٔ اینهایی که میگم یک چیزه: ما نمیدونیم، چه کمکی بهت 48:44
میکنه، بهدنبال چی میگردی؛ اینها همه در یک راستا هستند. 48:49
انگار نه تأییده، نه تکذیبه. 48:50
پس اونو تأیید میکنید؟ یعنی فکر کردم تکذیبش میکنید. آره. 48:54
بعد استاد، یه سؤال دیگه میشه بپرسم یا نه؟ 48:59
نه، بذار آخر سر دوباره بهت میگم؛ ساعت [نامفهوم]. 49:17
استاد، حالا شما دارید مثالهایی میزنید 49:23
توی سوگهایی که برای چیزهای physical اتفاق میافته؛ 49:28
از دست دادن یکی از عزیزان، مثلاً توی مرگ و اینها. 49:37
حالا بخوایم یه ذرهاش رو بازتر و بزرگتر کنیم؛ 49:42
حالا میدونم شما مثالها رو میزنید واسه اینکه جا بیفته. 49:49
حالا همین که ما میخوایم دنیا تحت کنترل خودمون باشه، مسلماً این هم 49:53
یک fantasyه که ما باید سوگش رو تجربه کنیم و بعد به مرحلهٔ پذیرش برسیم؟ 50:01
ببین، باید بخونیمش. ببین محمد، این افسردگی که میگیم، 50:06
اون موضوعی که داریم راجعبهش حرف میزنیم، نکنه «افسردگی» 50:11
کلمهای باشه که یک غلط مصطلح باشه؛ یعنی گیجکننده باشه. 50:16
این اون افسردگیِ پوچی دنیا نیست الزاماً. این افسردگی 50:21
یعنی یک بخشیه که انگار ما توش هم غم رو تجربه میکنیم... 50:26
انگار غمی است که از دست داریم، و هم خشم رو تجربه میکنیم بابت 50:30
اینکه چرا نتونستیم؛ و انگار داریم با این افسردگی ازش رد میشیم. 50:35
یعنی درواقع افسردگی محصول انکار، 50:38
خشم و چانهزنیِ درماندهشده است. 50:42
ببینید، به این دقت کنید: چانهزنی هیچ جوابی 50:46
توش نیست؛ یعنی درواقع چانهزنی انتهایی نداره. 50:49
ببینید، توی مرحلهٔ چانهزنی ما به راهحلی در تهش نمیرسیم، چون گذشته تمام شده. 50:57
چون واقعیتی وجود نداره؛ یعنی درواقع چانهزنی خروجی مشخصی نداره. 51:03
اگر، ای کاش، What if، If only؛ 51:07
یعنی به چیزی نمیرسه، یعنی چیزی ازش درنمیاد. 51:12
انگار این سیکل انقدر میچرخه؛ این سیکلی که داره میچرخه، درهمتنیده است... 51:18
که یک outputی داره به نام افسردگی. 51:21
از این افسردگی که رد میشی، انگار میرسی به پذیرش. 51:25
آه، یعنی افسردگی قبل از اون پذیرشه؟ 51:28
بله، افسردگی قبل از پذیرشه. بازم میگم «قبل و بعد» که میگیم، شبهبرنامه است. 51:33
خطی نیست. بله، خطی نیست. 51:35
افسردگی و پذیرش overlap دارن. حالا جلسهٔ بعد که بپردازیم 51:39
به افسردگی، بیشتر توضیح میدم. اونجا یعنی چی؟ 51:42
اصلاً مبحث healing که داریم میگیم، یعنی ببینید، مثل اینه که شما 51:48
وقتی زخمتون چاقو میخوره، دستتون میبره، خونریزی داره. درست شد؟ 51:54
وقتی خون داره منعقد میشه، انعقاد پیدا میکنه اطرافش؛ 51:58
این انعقاد، خشم شدن اون خونه. این healingه دیگه؛ این همون افسردگیه. 52:02
یعنی داره جمع میشه، داره به سمت healing میره. 52:09
ممنون. فقط یه چیزی؛ من جزو اون کسایی هستم که، مثلاً دیدید فیلمسازها 52:13
معمولاً آخر فیلم رو همون اول نشون میدن تا احساسات رو از شما بگیرن 52:17
که بشینید با منطق؟ من شاید جزو اونهام. میشه حالا یه سؤال بپرسم؟ 52:21
اگر صلاح میدونید جواب بدید: میشه گفت بعد از پذیرش چیه؟ 52:25
یا نه؟ تا حالا من بقیه رو راحت گوش کنم؛ فقط واسه خودم بدونم. اگه نه که هیچ. 52:29
پذیرش انگار تولد معناست. البته معنا به این راحتی نیست؛ بازم بگم یک معنای 52:36
جدیدِ عجیبوغریب نه. اصلاً خود این process داره معنا تولید میکنه. 52:42
یعنی بخشی... ببینید، اول که انکاره، بعد یه emotion سنگینه، 52:48
بعد mentalizationه، بعد هضم این mentalizationه و بعد معنا داریم. 52:54
یعنی اونجایی که پذیرش داریم، یعنی من دارم معنای 52:57
جدید خلق میکنم؛ برای همهچیز، حتی برای خودم. 53:00
این خودش نمیشه یه thesis جدید برای شروع یه dialectic جدید؟ دوباره ادامه داره یا نه؟ 53:04
بله، این چرخه بیانتهاست دیگه، مهتاب. 53:07
آهان، ممنون، ممنون. 53:12
بله، درسته؛ داریوش هم نوشت دیگه. درواقع پذیرش تولد یک نپذیرفتن جدیده. 53:16
این چرخه همیشه ادامه داشته و همیشه هم خواهد بود. 53:21
نمیخوام فلسفی نگاهش کنم؛ فقط میخوام بدونید که اگر دنبال اینید تهش 53:26
دقیقاً چی میشه، تهش چرخه است؛ تهش زندگی میکنید، با یا بدون اون معنا. 53:34
نسرین، بفرما. خیلی باز معنا گرفتنِ خود 53:38
برای کنترل جایی داره؟ بله، الهام، درست میگید. 53:42
دکتر، شرمنده. من میخواستم بگم نتیجهٔ صحبت محمد و شما، این رو فهمیدم... 53:50
یعنی ما وقتی که به مرحلهٔ پذیرش میرسیم، اون پذیرش 53:53
که معناست، مقاومتمون کم میشه در مقابل از دست دادن... 53:57
و میدونیم جزئی از زندگی، از دست دادنه؛ یعنی ناکامی برامون دیگه 54:02
سخت نیست. ناکامی هست، اما سخت نیست. در وجود من خشم و همهچیز 54:07
وجود داره، اما خب اینها رو میبینم. فکر کنم همینه؛ درسته؟ 54:12
این معناییه که نسرین در روبهرو شدن با سوگواریهاش بهش رسیده. 54:17
ممکنه کس دیگهای معنای متفاوتی دریافت کنه، نسرین. 54:24
نه، من خواستم این موضوعِ پذیرش یهجور جا بیفته؛ این رو گفتم خدمتتون. 54:30
بله، بعد از پذیرش میشه همین معنایی که تو میگی. 54:34
یعنی من میپذیرم که مرگ حقه، میپذیرم که مرگ اتفاق میافته، میپذیرم 54:39
که راهی برای ایستادن جلوی مرگ وجود نداره. خود این یه مفهومه دیگه. 54:43
خب، میپذیرم که من omnipotent نیستم؛ اونقدر قدرت ندارم جلوی هیچچیزی رو بگیرم. 54:50
بله. حالا ممکنه برای یه آدم دیگه این متفاوت باشه. 54:53
آها، مرسی، ممنون. نه، فقط میخواستم این مفهوم جا بیفته. ممنون، وقت داریم. 54:58
درسته. اصلاً درواقع دوست داریم که ما به یه معنا برسیم. 55:01
این معنا جهانشمول نیست؛ این معنای شماست. 55:06
معنای شما اینه؛ من ممکنه به یه چیز دیگه برسم، شما به یه چیز دیگه برسید. 55:12
صدای ما بده؟ 55:27
صدا، مهلا، چطوره؟ خوبه؟ خوبه. خدا رو شکر. 55:36
درواقع توی مرحلهٔ چانهزنی، تلاش 55:42
برای تعریف مفاهیم یا توضیح موضوعاتی 55:48
است که میتونه متفاوت ترجمه بشه. 55:54
نه؟ 55:56
یعنی تلاش برای توضیح چیزها، مفاهیم، 56:00
موضوعاتی که میتونه متفاوت ترجمه بشه. 56:04
معنایی پیدا کنم که توش پذیرش نباشه، هنوز تو کامل نشده. 56:09
وقتی معنا پیدا میکنی، یعنی یه چیزی رو پذیرفتی، هما. 56:12
نمیشه من معنایی پیدا کنم با نپذیرفتن یه چیزی. 56:15
حتماً یه چیزی رو پذیرفتم. اما اشاره کردم، ببینید، 56:18
خطی که نیست. من مثلاً یه چیزی بپذیرم، تمام نمیشه که. 56:22
یعنی من اگه بیام بگم «خب، من پذیرفتم»؛ مثلاً پذیرفتم که نمیخوام بپذیرم، 56:28
خودش یعنی یه چیزی رو پذیرفتم دیگه. یعنی باز تهش من دارم یه چیز رو قبول میکنم. 56:34
این چه کمکی میکنه؟ معنا مساویِ پذیرش است؛ 56:38
قطعاً معنا مساوی با پذیرش یه چیز است. 56:42
حالا شاید در ذهن شما اینکه دقیقاً چی رو دارید میپذیرید روشن نیست. 56:46
درواقع داریم تلاش میکنیم یک مفهومی رو خلق کنیم. 56:50
بینهایت پذیرفتن و بینهایت سوگواری، دوباره و دوباره. 56:54
اشاره کردم، نرگس، هر روز و هر هفته ما سوگواریم. 56:58
هر ماه یک سوگواری جدی داریم. Makes sense؟ 57:03
امکانش نیست؟ دیگه... 57:03
سوگواری به این معنی نیست که از چرخه 57:10
نمیتونیم خارج بشیم؛ بحث خروج نیست، 57:17
وگرنه بحث محضِ فلسفی میشه. 57:24
ما هر بار که در چرخه میچرخیم، یک چیزی متولد میشه. 57:27
انگار یک جایی بهتون میگم؛ میگن آگاهی همیشه N بزرگتر از... 57:33
یعنی همیشه انگار ما توی این وضعیتیم. 57:36
انگار ما N بزرگتر از N ایم. 57:38
یعنی ما همیشه در حال اضافه شدن به خودمونیم. 57:41
هیچوقت چیزی از ما کم نمیشه. 57:50
مثال بزنم براتون. نمیخوام اینجا بازش کنم. 57:54
این حرف رو خوب دقت کنید؛ این حرف فلسفی نیست. 58:01
شما هیچوقت نمیتونید عقبگرد کنید. 58:08
یعنی همیشه رو به جلویید. 58:11
یعنی همیشه در حال 58:15
اضافه شدنید. 58:19
هیچوقت در حال کم شدن نیستید. 58:21
چیزی به نام کم شدن معنا نداره. 58:24
همیشه همهچیز در حال جلو رفتنه. 58:26
چه بهصورت فردی و چه بهصورت اجتماعی و جمعی. 58:30
بشر همیشه در حال تکامله. 58:33
تکامل عقبگرد نداره. 58:35
یعنی اصلاً تکامل رشد است دیگه. 58:37
در حال کامل شدنه. 58:40
پس عقبگردی وجود نداره. 58:42
حالا اینکه انتهای این تکامل کجاست، من نمیدونم. 58:45
هیچکس نمیدونه که انتهای این تکامل کجاست. 58:48
ولی حتماً به سمت تکاملِ یک چیزی هست دیگه. 58:51
به این نگاه کنیم که این چرخه 58:55
فقط چرخه نیست دیگه. 58:59
انگار هم میچرخه، هم رو به جلو است. 59:02
یعنی انگار این چرخی که میچرخه، درسته دور خودش میزنه... 59:08
ولی انگار این ماشین هم یه ذره جلو میره؛ به اندازهٔ قطرش... محیطش، ببخشید. 59:12
همونه که یک بار پرسیدم: وقتی ما اینهمه سوگ داریم، 59:16
هر دفعه نمیتونیم واقعاً یک بار سوگ داشته باشیم که تمام بشه؟ 59:20
نه، اصلاً قرار نیست که تمام بشه. اشاره کردم؛ رو به جلو است، چرخ میچرخه. 59:24
اگر من دوباره کسی رو که از دست دادم در آدمهای دیگه بگردم، سوگ کامل 59:28
نشده یا اصلاً سوگواری نکردم؟ نمیشه این رو گفت؛ باید بررسیش کرد. 59:34
[نامفهوم]. خیلی عینی نگاهش میکنیم. عقب معنا نداره. 59:40
حتی گفتم نسل آگاهی دربارهٔ تغییره؛ تکامل. 59:51
خود این یعنی... اصلاً معنای تکامل یعنی همین: کامل شدن. 59:55
حالا شاید کلمهٔ غلطی باشه، ولی [نامفهوم]؛ مفهومه، مفهومیه. 1:00:02
اینکه اکثر اوقات ناراضی هستیم، بهخاطر اینه که نمیتونیم 1:00:05
کنترل کامل روی همهچیز داشته باشیم. ولی نصیبه. 1:00:08
یعنی بخش عمدهاش اینه که ما ناراضی و خشمگینیم، 1:00:12
بهخاطر اینکه به همهٔ آنچه که میخوایم نمیرسیم. 1:00:16
اینها سوگ دارن، آقا؟ بله، سوگ دارن. 1:00:20
نه، نه، نه، نه؛ منظورم اضافه شدنِ آگاهیبخشی است. 1:00:22
حالا کلمهٔ سادهایه، آگاهیبخشی، ولی یه چیزی توی ما میاد. 1:00:28
اصطلاحاً میشه بگیم چرخهمون مثل حلزون میچرخه، ولی نه در جای قبلی. 1:00:32
بله، یگانه، اشاره کردم؛ یعنی یه حالت حلزونیطور، نه؟ 1:00:37
که معلوم نیست کجا میره؛ اصلاً معلوم نیست به چه سویی میره. 1:00:46
منظورم اون چیز عینی نیست که توی دنیاییم؛ یعنی ماها توشیم. 1:00:49
این عقب رفتن، مثلاً من یه میلیون توی حسابم داشتم، الان صد تومن دارم... 1:00:53
منظورم این نیست؛ این خیلی سطحیه. مثلاً من یه خونه داشتم و اون خونه رو باختم، 1:00:59
خیلی سطحیه. من دو تا دست داشتم، یکیش قطع شده؛ خیلی سطحیه. 1:01:06
موسی، از کجا میتونیم بفهمیم که مراجع به پذیرش رسیده و خود اون پذیرش هم 1:01:09
نوعی دفاع نیست؟ خیلی سؤالِ چالشبرانگیزیه. این رو در حین process درمان 1:01:13
میفهمید؛ اینکه دقیقاً این کجا است. انگار سوگواری کاهش پیدا میکنه. 1:01:23
خب، دیگه نریم دنبال دنیای ذهنی؛ فعلاً توی دنیای عینی بمونیم. 1:01:28
این درواقع تلاش برای بازپسگیری کنترله دیگه. 1:01:33
این هم خودش سؤاله که اصلاً کنترل دست ما بوده که میخوایم 1:01:37
بازپس بگیریم، یا کنترل دست ما نبوده که میخوایم تعریفش کنیم؟ 1:01:41
برای اینکه مثال بزنم براتون، ببینید که چجوری این چانهزنی یعنی 1:01:47
تلاش ما برای اینکه بتونیم معنا بدیم، توضیح بدیم، تبیین کنیم. 1:01:53
و هر تبیین یا معنایی برای ما، حالا من به پذیرش اصطلاحاً میگم، 1:01:57
یه گام به جلو است. حالا این جلو و عقب رو فعلاً فکر نکنید بهش. 1:02:08
عقبی وجود نداره، متأسفانه مهدی؛ همهچیز رو به جلو است. 1:02:12
حتی اگر شما یک متخصص جراح قلب باشید و بعد معتاد شید 1:02:17
و گوشهٔ خیابون از فرط اعتیاد بمیرید، این رو به عقب نیست. 1:02:26
یعنی مفهومی نگاهش کنید؛ معنیش این نیست 1:02:30
که عقب کدوم سمت، کجا سمت. [نامفهوم]. 1:02:35
یعنی اضافه شده؛ بهش فکر کنید. تجربه experimentalه دیگه؛ یا ناهشیاره، یا ناآگاهیه. 1:02:41
خب، یعنی هیچوقت گذشته تکرار نمیشه؟ ولش کنید؛ 1:02:47
یه بار دیگه گوش بدید، بعداً شاید وقت شد جلوتر... 1:02:53
من تونستم مفهوم رو بهتر جا بندازم، ولی در همین حد از من فعلاً قبول کنید... 1:02:59
که این تقلای ما برای دونستنِ بسیاری سؤالها ما رو آروم میکنه. چرا؟ 1:03:04
چون اون omnipotence رو میده، یا anxiety یا شرم ما رو کاهش میده. 1:03:09
و دوست داریم که بدونیم؛ احساس خوبی از خودمون 1:03:14
پیدا میکنیم یا فکر میکنیم جلو رفتیم... 1:03:18
در حالی که اگر نگاه کنیم، شاید اینطور نباشه. 1:03:24
یه مثال براتون بزنم. 1:03:28
مراجعی داشتم که خیلی حالش بد بود. 1:03:34
اومد و مراجعه کرد که «من خیلی حالم بده». 1:03:40
این آدم یه خانم بود که یه رابطهٔ خیلی بدی با همسرش داشت. 1:03:47
مشکلش کجا بود؟ میگفت [نامفهوم]. بستگی داره، هما. 1:03:52
موضوعاتی که میگم، این رو دقت کنید: 1:03:57
توی سناریوها معلوم نیست برای کی چقدر غمانگیزه. 1:04:02
ممکنه چیزی که من میگم برای یکی از دوستان خیلی غمانگیز و برای یکی fun باشه؛ 1:04:08
و برعکس، چیزی که دفعهٔ بعد میگم برای یه عده بهشدت fun باشه... 1:04:14
و برای یه عده بهشدت غمانگیز باشه. مهم اینه که انگار 1:04:19
من با چی ارتباط برقرار میکنم؟ درست شد؟ کدوم بخشش؟ 1:04:25
من چیمو توش میبینم؟ چه چیزی رو توش میبینم؟ 1:04:31
خب، مراجع داشت از همسرش میگفت. این خانم حدود چهل سالش 1:04:37
بود و میگفت: «من رابطهٔ بهشدت بدی با همسرم دارم.» 1:04:45
با آقایی که باهاش ازدواج کرده بود؛ خانم حدود چهل سالش بود، آقا چهلودو ساله بود 1:04:51
و همیشه دعوا و مشاجره داشتند. خانم میگفت: «من بچه نمیخوام؛ من به هیچ عنوان بچه دوست 1:04:57
ندارم.» و آقا هم اصرار داشت که «من بچه میخوام. الان همسرم چهل سالش شده، تقریباً نزدیک 1:05:04
چهل سالشه؛ اگر الان بچهدار نشه ما دیگه بچهدار نخواهیم شد و من این رو نمیخوام.» 1:05:10
«تکلیف من روشن شه. من همسرم رو دوست دارم؛ اگر ایشون بچه 1:05:16
نمیخواد، من چارهای ندارم. یا اجازه بده من برم ازدواج 1:05:22
دیگهای بکنم کنارش که بچه داشته باشم، یا اصلاً ایرادی نداره، 1:05:28
من بچه adopt میکنم، من بزرگش میکنم. اون کاری باش نداشته 1:05:34
باشه؛ من خودم براش پدری میکنم، براش مادری میکنم.» 1:05:39
«ولی من بچه میخوام، دوست دارم.» خانم هم بهشدت میگفت: «من نمیخوام، 1:05:43
به هیچ عنوان؛ اصلاً هرگز نیاد، بدم میاد، متنفرم، دوست ندارم.» 1:05:52
خب، وقتی این موضوع رو بررسی میکنیم، خانم میرسه 1:05:57
به اینکه... حالا ما داستانی پشتش پیدا میکنیم. 1:06:02
خانم حدود سی سالش بوده؛ میریم به گذشته، حدود ده سال پیش. 1:06:10
حدود سی سالش بوده که یک برادری داشته. 1:06:14
این برادرش ازدواج کرده بوده و دو تا بچه داشته. 1:06:20
یک بچهٔ هفتساله داشته و یک بچهٔ یازدهساله. 1:06:25
برادرش توی تصادف رانندگی فوت میکنه و میمیره. 1:06:33
و این خانم خیلی حسرت و افسوس این رو داشته 1:06:37
که «برادرم حیف شد، جوونمرگ شد»؛ 1:06:42
و همسر برادرش میره دوباره ازدواج میکنه. 1:06:47
علیرغم نفرت این خانم که «برای چی تو بچههای برادر من رو [نامفهوم]؟» 1:06:52
و خلاصه درگیری و داستانهایی که خب بالاخره تا حدودی همهٔ شما میدونید. 1:06:58
درست شد؟ همهٔ موضوعاتی به این شکل رو میدونید. 1:07:01
میگه: «از اونجا افسردگی من شروع شد. یعنی من تا قبلش 1:07:05
دوست داشتم بچهدار بشم؛ من بعدش نمیخواستم بچهدار بشم.» 1:07:09
«اما اونجا که دیدم بچههای برادر 1:07:15
من یتیم شدن و اصطلاحاً گذرشون افتاد 1:07:21
به اینکه برن زیر دست یه مرد دیگهای...» 1:07:28
«برای من خیلی دردناک بود، برای من ناخوشایند بود.» 1:07:31
«من دوست نداشتم این اتفاق بیفته.» 1:07:33
خب، ماجرا رو بررسی کردیم؛ چه اتفاقی افتاد؟ چی شد؟ برای چی؟ چه معنایی برات داره؟ 1:07:40
این معنیش چیه، اینی که تو داری میگی؟ 1:07:44
مگه بچههای برادر تو الان بدبخت شدن؟ 1:07:47
مگه الان از اون واقعه ده سال میگذره؟ اونا بدبخت شدن؟ 1:07:50
نه، اتفاقاً بدبخت هم نشدن. مردی که اومد آدم خوبی بود؛ اینها بزرگ شدن. 1:07:56
یکیشون ازدواج کرده، حالشون هم خوبه. 1:07:59
من هم خیلی دوستشون دارم. اما اصلاً مسئله این نیست. 1:08:02
یعنی به عینه روی کاغذ هست؛ من هیچ مسئله یا مشکلی با این بچهها ندارم. 1:08:09
ولی نمیدونم چرا از اون تاریخ، من یه حس نفرت خیلی عجیب از اینکه 1:08:15
اون خانم، یعنی همسر برادرم، رفت دوباره ازدواج کرد دارم. 1:08:21
و این رو من نمیتونم از ذهنم بیرون کنم. حالا من بدم؟ 1:08:30
این سناریوی اول. بریم سناریوی قبلتر. 1:08:35
میرسیم به اینکه اصلاً این برادر، برادر ناتنی منه. چرا؟ 1:08:39
میگه من بچه بودم. زمانی که ما بچه بودیم، پدر من دو بار ازدواج میکنه. 1:08:47
برادر من از زن اولشه؛ برادر من از زن 1:08:53
اولش بوده و از من بزرگتر بوده. 1:09:02
و پدر من، اون زنش مثل اینکه حالا فوت میکنه یا خیانت میکنه، 1:09:06
حالا هرچی میشه، از اون زنش طلاق میگیره و بعد با مادر من ازدواج میکنه. 1:09:10
و اینجا، توی ازدواج دومی که میکنه، من به دنیا میام. 1:09:15
یعنی من به دنیا اومدم و یه برادر ناتنی داشتم. 1:09:21
یه برادری داشتم که از پدر یکی بودیم و از یه مادر 1:09:27
دیگه بود، درواقع؛ و یه حجابی بین ما وجود داشت. 1:09:34
یه حجابی بین ما وجود داشت؛ بین من و برادرم. 1:09:38
انگار پدر من نگاه متفاوتی به ما داشت؛ 1:09:42
مادر من هم نگاه متفاوتی داشت. 1:09:45
برادر من تحقیر میشد، سرزنش میشد، رانده میشد 1:09:52
و من حس خیلی بدی داشتم از اینکه بابام باهاش بده، 1:09:58
مامانم باهاش بده، اجازه نمیدن حتی به من نزدیک شه. 1:10:05
یعنی مثلاً اگر ما خواهر و برادری با هم بازی میکردیم، یه حس نامحرمطور بود. 1:10:12
حالا میگه من بچه که بودم نمیفهمیدم 1:10:15
این نامحرمنامحرمی یعنی چی؛ محرم و نامحرم یعنی چی؟ 1:10:19
فقط میفهمیدم که یه اجتنابی وجود داره؛ یعنی نباید بذارن [نامفهوم]، بده. 1:10:24
و من خشم خیلی زیادی از برادرم داشتم؛ انگار چون 1:10:29
اون بزرگتر بود و من رو از چشم اون میدیدم. 1:10:34
انگار به اون تشر میزدن که «تو حق نداری باهاش بازی کنی، تو حق نداری». 1:10:40
از یه جایی به بعد، مثلاً برادر من با من بازی میکرد، من رو بغل میکرد و این حرفها... 1:10:48
جوری وانمود میشد که انگار برادر من داره 1:10:51
من رو دستمالی میکنه، در حالی که این کار رو نمیکرد. 1:10:54
این تفکری بود که مادرم به من القا میکرد، پدرم به من القا میکرد: 1:10:59
«خودت رو جلوش بپوشون، نذار بهت دست بزنه، اگر بهت دست زد بیا به ما بگو، 1:11:05
اگر چیزی برات خرید...» و من هم احساس میکردم که آره، آدم بدیه. 1:11:10
نه اینکه بد باشه؛ یه حس بیگانگی نسبت به اون آدم داشتم. 1:11:16
و زجر کشیدنهای برادرم رو میدیدم. برادرم خیلی گریه میکرد؛ 1:11:20
برادرم آدم افسردهای بود، برادرم آدم غمگینی بود. 1:11:24
خب، من که بزرگتر شدم، هی بیشتر میفهمیدم 1:11:28
که چقدر ما در حق برادرم بدی کردیم. 1:11:32
چقدر من، مادرم و پدرم در حق اون آدم بدی کردیم و اذیتش کردیم. 1:11:40
نکتهای که پیش اومد و من حس گناه بدی به خودم داشتم، 1:11:47
اینه که بارها برادر من، علیرغم همهٔ این اتفاقات... 1:11:53
چون برادر من احساس تنهایی میکرد و همیشه غمگین بود، از پدر و مادرم پول میگرفت... 1:12:00
من خودم لوش میدادم؛ مثلاً میگفتم «آره، به من دست زد»، 1:12:04
در حالی که من رو بغل میکرد یا من رو میبوسید یه جاهایی. 1:12:08
و من میفهمیدم که اون بوسه، بوسهای 1:12:13
نبود که بد باشه؛ بوسهٔ دردناکی نبود، 1:12:18
بوسهٔ شهوت نبود، بوسهٔ دستمالی نبود. 1:12:24
انگار من تنها کسی بودم که داشت. 1:12:28
مادر که نداشت، پدر که [نامفهوم]، مامان [نامفهوم]. 1:12:32
میگفت مثلاً میرفت از جیب بابام پول برمیداشت، کتکش رو میخورد، 1:12:38
با پول برای من پفک میخرید؛ من این رو میرفتم لوش میدادم. 1:12:47
یعنی اون حسه دیگه؛ یعنی انگار که مراقب من بود، 1:12:52
من رو خیلی دوست داشت، من رو خیلی میپرستید انگار. 1:12:59
برادر من خب بزرگ شد؛ میگه برادر من از پانزده یا شانزدهسالگی خودش کار میکرد. 1:13:07
پسره عجب نامردهایی بودن. بله، از پانزده یا شانزدهسالگی کار میکرد. 1:13:13
میگفت ابتدا توی مکانیکی کار میکرد؛ پدرم و بقیه مسخرهاش 1:13:18
میکردن. میگفت خیلی مسلط شد به ماشین؛ کارگری میکرد. 1:13:25
و یه پولوپلهای هم به هم زد دیگه؛ یعنی پولدار هم شد و چه و چه و چه. 1:13:31
میگفت رفت، گفت یه دختری رو دوست دارم و خیلی هم کسی پیگیرش نشد. 1:13:37
رفت با اون دختر ازدواج کرد. منم دوست نداشتم باهاش 1:13:39
ازدواج کنه و ما هم خیلی شرکت نکردیم توی عروسیش. 1:13:43
یعنی نه توی عروسیش و نه توی ارتباطها و این حرفها. 1:13:47
بعد هم برادرم دوازده سال با همسرش زندگی کرد. 1:13:54
خب، ما دور بودیم؛ یعنی دورادور. 1:14:02
ما همدیگه رو میدیدیم؛ خیلی با هم تعاملی نداشتیم. 1:14:05
میگفت بعد از اینکه برادر من فوت کرد، من افتادم به جنگ با زن برادرم. 1:14:13
میگفت اونجا تنها جایی بود که من 1:14:17
عمیقاً درگیر جنگ بودم با زن برادرم. 1:14:22
میگفت این process، یعنی بعد از فوت برادرم... اینجا دردناکش نیست. 1:14:28
میگه اونجایی به من خیلی فشار اومد که در حین این processها که من 1:14:34
با زن برادرم میجنگیدم که «من بچهها رو [نامفهوم]، حق نداریم...» 1:14:40
«بچهها رو باید بدی» و فلان و این حرفها؛ 1:14:46
اون هم با من میجنگید. میگفت توی همین جنگوگریزها 1:14:51
یک جایی وکیل پرونده یه حرفی زد که من خیلی 1:14:57
به هم ریختم؛ اون حرف تلنگر خیلی جدیای بود. 1:15:02
میگفت: «شما چقدر شبیه همید؛ شما چقدر شبیه زن 1:15:09
برادرتونید.» این اولین تلنگری بود که وکیله به من زد. 1:15:19
اول میگفت من خیلی جدی نگرفتم و رد شدم؛ یعنی رفت جلوتر. 1:15:25
یه مقدار رفت جلوتر، فهمیدم که چقدر راست میگه. 1:15:30
چقدر به لحاظ ظاهر، چقدر به لحاظ اخلاق. من وحشیِ جنگم، 1:15:35
اون هم وحشیِ جنگه؛ من شال و کلاه کنم، اون هم شال و کلاه کنه. 1:15:41
اصلاً تم، مدل، مدل حرف زدن؛ یعنی حالا اون بافت فکری، 1:15:47
اون بافت چهره، اون شباهتهای زیادی که بین من و اون بود. 1:15:53
من این رو نمیدیدم؛ هیچوقت ندیده بودم. 1:16:00
و این وکیله چون درگیر بود بین من و اون، اون تلنگر در من 1:16:04
انگار هی رشد کرد و حال من رو از یه جایی به بعد خیلی خراب کرد. 1:16:10
خیلی حال من رو خراب کرد؛ انگار یه معنایی 1:16:14
برای من داشت، یه مفهومی داشت برای من این کار. 1:16:19
و هرچی بیشتر اون رو میدیدم، انگار 1:16:23
هرچی بیشتر زن برادرم رو میدیدم... 1:16:32
بیشتر دچار شرم و احساس گناه میشدم. 1:16:37
میگه اینجا تلنگر افسردگی من بود؛ 1:16:42
میگه اینجا انگار حال من شروع کرد به بد شدن. 1:16:50
و اینجا میگه که من داشتم تقلا میکردم و اینجا به اینم ثابت شد 1:16:56
که... حالا «ثابت» نگیم؛ اینجا یه معنای جدیدی این وسط زاییده شد... 1:17:02
که برادر من رفته من رو گرفته؛ 1:17:06
یکی شبیه من رو گرفته. خب؟ 1:17:10
و من دارم دشمنی میکنم باهاش؛ یعنی من دارم میجنگم باهاش، 1:17:13
میخوام بچهها رو از چنگش دربیارم، میخوام اذیتش کنم. 1:17:15
و توی این process هم بچهها دارن اذیت 1:17:19
میشن، زن برادرم داره اذیت میشه. 1:17:24
و میدونید، انگار یه خشم و نفرتی که رو به خودمه، 1:17:28
دارم رو به اون ابراز میکنم؛ رو به برادرم ابراز میکنم. 1:17:32
انگار همهٔ این شرمها، همهٔ این خشمها، همهٔ این نفرت، همهٔ این حال بد، از خودمه. 1:17:40
انگار من این احساس گناه رو دارم، این شرم رو دارم؛ و نکته کجاست؟ 1:17:46
حالا این processها رو در نظر بگیرید. 1:17:52
این خانم میگه: «من ده ساله بهدنبال جواب 1:17:57
سؤالهایی میگردم که داره دیوونهام میکنه، 1:18:02
و تا جواب این سؤالها رو نگیرم بچهدار نمیشم.» 1:18:08
«به هیچ عنوان.» خب این سؤالها از کجا شروع میشه؟ داداش که نیست دیگه ازش بپرسه. 1:18:15
میگه: «من دوست داشتم بفهمم برادرم چی فکر میکرد، چی میخواست، 1:18:21
چیها میخواست به من بگه و من نمیذاشتم، چی تجربه میکرد؟» 1:18:27
«میدونی خواستش از من چی بود؟» میگه: «من همیشه توی خوابهام دنبال جواب سؤالهام 1:18:34
میگردم. برادرم رو میبینم.» یعنی یکی دو تا از خوابهاش رو براتون مثال بزنم. 1:18:41
میگه: «توی مهمونی همه هستیم؛ من هستم، زن برادرم هست، برادرم هست، همه هستن. 1:18:46
من هی میرم برادرم رو یه گوشه گیر میارم، میخوام چند تا سؤال ازش بپرسم که نمیدونم چیه.» 1:18:52
«ولی نمیشه. یعنی برادرم رو صدا میزنن، بعد میره. بعد من دنبالش از این اتاق 1:18:58
به اون اتاق، بین آدمها هی میگردم و هی میگردم و همیشه هم از خواب بیدار میشم 1:19:04
در حالی که نمیتونم بگیرمش. من نمیفهمم برادرم چی دوست داشت، چی میفهمید.» 1:19:10
«اینکه زنش شبیه منه معنیش چیه؟ عاشقم بود؟ دوستم داشت؟ 1:19:15
اون بچگی چی بود؟ محبت بود؟ دوست داشتن بود؟ شهوت بود؟» 1:19:22
«الان چیه؟ اگه الان برادرم بود چی دوست داشت؟ من فکر میکردم 1:19:26
میخوام بچهها رو از چنگ زن برادرم دربیارم چون به برادرم متعهدم.» 1:19:31
«بعد آیا برادرم همین رو میخواست؟ من آدم بدِ ماجرا نیستم؟» یعنی به خودم شک میکنم: 1:19:37
«شاید من آدم بدم، شاید منم که تقصیرکارم، شاید منم که آدم مزخرفیم.» 1:19:45
«شاید عامل همهٔ بدبختیهاش منم. اون اگه مرد، با حسرت چی مرد؟» 1:19:51
«من میتونستم نجاتش بدم، من میتونستم کاری کنم، من میتونستم...» 1:19:57
دیدید همهٔ این سؤالها؟ ده سال. 1:20:03
ده ساله من سوگواری نکردم؛ من به عزای آدمی نشستم. 1:20:10
«و تا جواب سؤالهام رو نگیرم، دستبردار نیستم.» دیدید 1:20:14
آدمهایی که ریششون رو نمیزنن، اصلاًح نمیکنن... 1:20:18
لباس سیاه درنمیارن. انگار خوشی بر من حرامه؛ 1:20:22
و انگار همین اتفاق میافته. 1:20:30
«من خوشی نخواهم داشت. من نمیخوام. من بچه رو بهعنوان یک شیرینی، 1:20:36
بهعنوان یک چیز جذاب، بهعنوان یک مرحله از رشد...» 1:20:43
پشتش گیر افتادم و تا تکتک جواب سؤالهام رو نگیرم، رد نمیشم. 1:20:59
بله، نفیسه؛ میخوام انگار تا جوابش رو نگیرم یه level جلوتر نرم. 1:21:03
دقت کن؛ یعنی من یه گام برنمیدارم تا تکلیف روشن شه. 1:21:10
تا من از خوابهام بیام بیرون. 1:21:14
یه نوع تنبیه خودمه دیگه، سعید. درسته. 1:21:22
خودش توی صحبتهاش میگفت: «بارها خداخدا 1:21:27
میکنم که شب بخوابم، صبح بلند نشم.» 1:21:33
یعنی انگار همهچیز تمام شه. «بلند نشم» یعنی، 1:21:36
درواقع وقتی باهاش صحبت میکردم، میگفت یعنی بمیرم. 1:21:40
یا یک نوع مرگ روانی هم هست؛ یعنی پایان 1:21:44
یک سیکل، حالا هر اسمی میخوایم روش بذاریم. 1:21:50
برادر از دسترفتهام بود. همیشه سؤالش این بود: «آیا چه حسی داشت موقع مرگ؟» 1:21:55
بله، یگانه. این خودتنبیهی است، این احساس گناه است؛ که من بهدنبال سؤالیام 1:22:02
که جوابی نداره، این جواب معنی نداره، و من میخوام خودم رو تنبیه کنم. 1:22:09
حالا بماند که detail اتفاقات که اصلاً چی شده، 1:22:13
از کودکی چه اتفاقی افتاده، بعد جلو رفتن، 1:22:18
بعد چجوری برادرش فوت میکنه و همهٔ این موضوعها. 1:22:26
یه جورایی بله؛ یعنی «برادرم مرد، چرا من 1:22:30
ادامه بدم؟» نه؟ یعنی «چرا نسل من باشه؟» 1:22:34
«چرا اون وقت چه حسی داشته؟ چرا نتونستم دستش رو بگیرم؟» مرسی آیدا. بله، درسته؛ 1:22:40
و نمیدونیم. ببینید دوستان، ما آگاه نیستیم به کاری که با خودمون میکنیم. 1:22:46
مرحلهٔ چانهزنی، مرحلهٔ omnipotence و کنترله؛ جایی که من 1:22:51
تلاش میکنم کنترل از دسترفتهام رو روی یک زندگی برگردونم. 1:22:57
تلاش میکنم برادرم رو، بهجای همهٔ نافهمیهام تا هجدهسالگی... 1:23:03
و تا بعدش و تا همین لحظه، بفهمم؛ چی بود، چه اتفاقی افتاد. 1:23:12
و یه نکتهای که وجود داره، این رو دردناکترش میکنه؛ 1:23:16
زمانی که برادر این خانم خودش افسرده بوده. 1:23:21
افسردگی شدید داشته، مصرف شدید الکل داشته، 1:23:26
در نهایت هم ماشین رو چپ میکنه و میمیره. 1:23:30
در حالی که مست بوده. حالا تکتک 1:23:35
این المانها باز معنادهی بیشتری میکنه. 1:23:41
«آیا افسرده بود بهخاطر همهٔ بدیهایی که ما کردیم؟ 1:23:45
اگر ما بدی نمیکردیم افسرده نمیشد؛ اگر افسرده نمیشد، نمیمرد.» 1:23:50
«اگر مثلاً دو بار کمپ داده بودنش 1:23:54
بابت الکل، ما نباید میبردیمش کمپ؟» 1:24:00
«و بدترش نکردیم؟» و همهٔ موضوعها. 1:24:07
ببینید، پدر خوبی نبود و وقتی صحبت میکنید، بچههاش رو میزده. 1:24:11
نه اینکه بگم خوب یا بد؛ اصلاً بحث خوب و بد نیست. 1:24:14
میخوام فقط حجم سؤالهایی که بیپاسخ رها میشن رو ببینید. درست شد؟ 1:24:21
حجم سؤالهای بیپاسخ؛ این احساس گناهه، 1:24:25
اون خشمه، انکاره و بهدنبال جواب گشتنه. 1:24:32
خیلی خوب، دوستان. این هم یه نمونه از اون مرحلهٔ چانهزنی که من باید 1:24:38
برم، متأسفانه، چون جلسهٔ فوری دارم؛ تا دو دقیقهٔ دیگه باید برم. 1:24:46
فکر کنید بهش و اینکه چجوری گیر میافتیم. شاید میگم بازم بد نباشه یه بار 1:24:52
جلسه رو گوش بدیم و یه تعمقی کنیم که فکر نکنید این فقط برای داستانه. 1:24:58
خیلی از ما ممکنه هنوز که هنوزه در حال چانهزنی بر سر خیلی 1:25:02
از موضوعاتی باشیم که معلوم نیست جوابش به چه دردمون میخوره. 1:25:07
و در نهایت قراره چه جوابی از این روابط بگیریم و اون جواب اصلاً به چه کارمون میاد. 1:25:15
خسته نباشید. همهتون رو به خدا میسپارم؛ 1:25:19
انشاءالله تا فردا. من این سؤال رو بذارم براتون. 1:25:24
شب همگیتون بهخیر. امیدوارم که ایام به کامتون باشه. 1:25:28
خداحافظتون.
در صورتی که موفق به مشاهده فایل نشدید لطفا به پشتیبانی سایت اطلاع دهید
هرگونه کپی برداری یا انتشار از فایل ها غیر مجاز بوده و پیگرد قانونی به همراه خواهد داشت.