فایل تصویری جلسه 12-احساس گناه

00:00 روز همگی بخیر. ممنونم، خسته نباشید. 00:05 من در حضور خودتون یه بار دیگه به بچه‌ها یه مسئله رو توضیح بدم، یه چیزی رو share بکنم. 00:13 خب، یه ذره طول می‌کشه؛ share بکنم. 00:15 دوستان، انتهای هر دوره، هر دوره‌ای 00:17 که داخل مدرسهٔ روان‌شناسی است، مثل سوگ، borderline، trauma، 00:22 چه دوره‌هایی که قبلاً برگزار شده، چه الان، یه قسمت اضافه شده: ثبت دیدگاه. 00:27 می‌تونین دیدگاه خودتون رو ثبت کنین، نسبت‌به دوره امتیاز هم بدین. مخاطبش هم جوری باشه 00:33 که یا خود استاد اون دوره هست، یا سایر دانشجوهایی که این دوره رو نگذروندن. 00:38 مرسی از شما. 00:39 زنده باشید، متشکرم آقای کوشان. 00:44 خب، سلام مجدد خدمت همهٔ دوستان. 00:47 عرضم به حضورتون که ممنونم و متشکرم. 00:52 خب، بریم سراغ مبحث سوگ. من یه توضیحی بدم که یک‌قدری باز ذهنتون آگاه‌تر بشه. 01:03 ببینید دوستان، ما وقتی داریم راجع‌به درمان صحبت می‌کنیم، کلاً همه این درمان‌ها. 01:09 اینو شاید چندمین باره دارم می‌گم که اگر دقت کنید، ما روی فهم بعضی از کلمات، 01:17 روی فهم بعضی از موضوعات خیلی وایمیستیم، خیلی مثال می‌زنیم، 01:26 خیلی به تفصیل و مفصل این کار رو می‌کنیم. 01:31 به نظرم مهمه؛ یعنی حداقل نگاه من اینه که خیلی مهمه و شکیبا باشین و این‌که هدفی ازش هست. 01:44 خب، تو دورهٔ سوگ اومدیم جلو تا guilt، تا احساس گناه رو مطرح کردیم. 01:50 گفتیم این‌که از مهم‌ترین موانعه؛ از سبب‌شناسیش اومدیم جلو. 01:56 یعنی از این‌که اصلاً guilt یا احساس گناه چی هست، از کجا اومده، چه‌جوری شکل گرفته، 02:02 چه‌جوری در ما بالا اومده، چه‌جوری داره ما رو کنترل می‌کنه، هدفش چیه 02:07 و همهٔ این موضوع که البته می‌گم می‌تونه خیلی مفصل‌تر باشه. 02:12 و می‌تونه خیلی فلسفی‌طور بسط پیدا کنه. 02:18 راجع‌به اون پشیمونیه صحبت کردیم و این‌که چه‌جوری می‌شه ازش رد شد. 02:29 این جلسه هم من می‌خوام همون guilt رو بیشتر بازش کنم که گفتم توی بعضی از مفاهیم، 02:36 guilt رو معادل سوگواری می‌دونیم، یا می‌دونن بهتره بگم. 02:41 به‌خاطر همین بازش می‌کنیم، ولی integrate می‌شه، یکپارچه می‌شه و بعداً، 02:47 جلوتر می‌بینیم که درک مفهومش یه جوری توی ACT و DBT می‌تونه خیلی کمک کنه. 02:54 توضیح مقدماتیش رو گفتم توی دو جلسه قبل. 02:57 بیاییم این جلسه نگاه کنیم بهش. 03:00 شما بچه‌ای هستید که روی یک کاناپه یا روی تشکتون، روی فرش، شکلاًت می‌خورید. 03:12 یک قطره از اون شکلاًت می‌چکه روی مبل. 03:17 هیچ senseی نسبت‌بهش ندارید. خود اون بچه هیچ senseی نسبت‌بهش نداره. 03:22 ریخته که ریخته، به جهنم. 03:24 برایش مهم نیست. انگار فهمی ازش ندارد. 03:28 کجا میاد جلو؟ شما وقتی superegoیی هستید که حتی فرض می‌کنم contain‌کننده باشید. 03:37 من می‌ذارم به حساب این‌که نه دعوا می‌کنید، 03:40 نه پرخاش می‌کنید، نه توبیخ می‌کنید، نه توهین می‌کنید. 03:47 فقط بغلش می‌کنید، بچه‌تون رو می‌ذارید روی یه جای دیگه، 03:53 بدوبدو می‌رید مایع شوینده رو می‌آرید، 03:57 اون مادهٔ پاک‌کننده رو می‌آرید و خودتون و همسرتون می‌افتید به جون مبل 04:05 و با اسپری و با هرچی، با همه‌چی شروع می‌کنید به پاک‌کردن. 04:11 منِ بچه، اضطراب توی مادر، اضطراب پدرم، تنشی که وجود داره رو دارم مشاهده می‌کنم. 04:20 دقت کنید با من کسی کار بدی نکرده، کسی به من بدی نکرده. 04:25 منو گذاشتن روی اون یکی مبل که من گند بزنم به اون. 04:31 ولی من دارم این صحنه رو می‌بینم. اضطراب مادر 04:34 و اضطراب پدر برای منِ کودک ناخوشایند عمل می‌کنه؛ یعنی حال من رو بد می‌کنه. 04:40 انگار این مقدمات شکل‌گیری یه چیزیه. 04:44 انگار من مسئول احساس اونام. انگار من کاری کردم مامانم مضطرب شد. 04:51 من کاری کردم که پدرم مضطرب شد. این شکلاًت‌ریختنِ من، من رو به هم ریخت. 04:59 پس ببینید این‌که می‌گم اجتناب‌ناپذیره؛ یعنی شما حتی اگر contain‌کننده باشید، 05:05 فقط می‌تونید جلوی آسیب بیشتر رو بگیرید. 05:08 نه اینکه جلوی همهٔ ساختار‌ها بتونید وایستید. چنین چیزی نداریم. 05:13 خب، پس چه کار می‌کنیم؟ یک سازه‌ای توی من داره شکل می‌گیره که دفعهٔ دیگه، همین‌جور 05:21 که سن کودک می‌ره بالاتر، وقتی یه قطره شکلاًت من می‌چکه روی مبل، من خودم مضطرب می‌شم. 05:29 من دستپاچه می‌شم، رو به مامانم می‌کنم، رو به بابام می‌کنم، 05:34 و حالم بد می‌شه، اضطراب. این حال بدی 05:39 که دارم رو ممکنه برم به اون‌ها بگم؛ بگم که شکلاًت ریخت. 05:45 مثلاًً یه دستمال داری به من بدی؟ همون کاری که مامان کرد، همون کاری که بابا کرد. 05:52 درست شد، همون کاری که مامان کرده، همون کاری که بابا کرده. 05:55 و ما می‌فهمیم که مثلاً یه اتفاقی افتاده، یه چیزی شده، بازم containش می‌کنید. 06:02 ولی نکته‌م اینجاست که این contain فقط انگار جلوی آسیب رو می‌گیره که اوضاع بدتر نشه. 06:09 ولی این حس توی بچه هست که من کار بدی کردم. نکته‌ای که دارم اینه: هرجایی که، 06:16 یعنی توی کودک‌های اطرافتون می‌تونید ببینید، 06:21 کودکی کار بدی می‌کنه، البته که می‌گم از دید اون بچه، 06:25 خطایی انجام می‌ده و یه مرزی رو رد می‌کنه، یه اتفاقی 06:32 که این‌چنینی می‌افته، اولین احساسی که کودک تجربه می‌کنه چیه به نظرتون؟ 06:44 اضطراب احساس نیست. حتی shame، چون احساس complicated و پیچیده‌تریه، بعدش میاد. 06:56 احساس گناه هم بعدش زاییده می‌شه. 06:59 غم، مرسی. ببینید دوستان، اولین حسی که به ما حمله می‌کنه غمه، خیلی زیاد. 07:07 می‌دونید؟ انگار غمگین می‌شین. 07:10 مانیتورش کنید، تو خودتون هم می‌تونید تشخیص بدید. 07:14 جایی که خیلی گذراست ها، برای مهمه بتونید ببینیدش، خیلی گذراست. 07:24 Michael Eigen هست. یک مقاله داره که می‌گه flame of shame؛ زبانه‌های شرم. 07:30 که اونجا میاد زیرساخت shame رو بررسی می‌کنه و می‌گه شرم قبل از این‌که شکل بگیره، غم هست. 07:36 و غم میاد تلفیق می‌شه با چیزهای دیگه‌ای و شرم رو می‌سازه، احساس گناه رو می‌سازه. 07:45 مرسی. غمِ از دست‌دادن هست. غمِ از دست‌دادن یا ناراحت‌شدن یک حسی هست. 07:53 فارغ از این‌که اون کس حالا کی می‌تونه باشه یا 07:56 آدم دوست‌داشتنیه یا نه؛ یعنی ما غمگین می‌شیم. 08:00 درست شد؟ ما غمگین می‌شیم و actی نداره غم. 08:04 تقریباً غم act مشخصی نداره. یه نوع سوگه. غم داخل ماست. 08:15 عشقه. حالا حتی ممکنه عشقم نباشه. عشق بازم دیترین بیرون می‌شه. بغضه. نمی‌دونم. 08:20 و بعدش شرم میاد. شرم احساس دفاعیه. بخوام دقیق بهت جواب بدم داریوش، 08:30 شرم و احساس گناه، عشق، احساساتی‌ان که complicated هستند. 08:38 اصطلاحاً ما می‌گیم احساساتی که cortex داخلشون دخیله. 08:44 بازم حرفم رو می‌گم، سوءبرداشت نشه دوستان. 08:51 بگم fake، بگم غیراصیله. این‌طوری بگم شاید بهتره. 08:58 و چون غیراصیله می‌تونه دفاعی باشه. cognition درگیرشه دیگه. 09:04 هرجا که cognition هست، می‌تونیم شک کنیم به این‌که دفاع وجود داره. 09:10 cognition یعنی ego قاطی داره، درسته؟ یعنی خالص نیست. 09:17 پس می‌تونه در جهت‌های سو ازش استفاده بشه. حالا توسط ساختار روانی خودمون. 09:26 یعنی می‌شه ازش سو استفاده کرد. از عشق می‌شه. از شرم می‌شه. از احساس گناه می‌شه. درست شد. 09:34 یعنی اگه بسترش بستریه که به‌شدت زمینهٔ کِشت یا رشد آسیب داره. 09:50 shame، guilt و love دیگه، در اصل. 09:55 و حالا دیگه قصد الاحاظ‌ها که کلی هم کتاب راجع‌به شون هست. 10:00 توی چه فلسفه، چه هرجایی که نگاه کنی، این مفاهیم complicated هستند، خیلی پیچیده هستند. 10:08 به‌خاطر همین، نگاه به غم، ترس، rage، panic، نگاه‌های عصب‌شناختیه و نگاه‌های به شرم، 10:20 به عشق، به احساس گناه، نگاه‌های غیرعصب‌شناختیه، غیر instinctمحوره. 10:31 یعنی به سمت فلسفه است، به سمت اگزیستانسیال نگاه کردنه. 10:35 به سمت مفاهیم انتزاعی‌تره. 10:40 درست شد؟ نه، اینا تفاوت emotion و feeling است. 10:44 دورستیویتی، فهمیدید؟ اینا تفاوت emotion. بله، درسته. درسته جوابت. 10:48 این مقدار با هم متفاوته. فرق می‌کنه. 10:51 اگر کسی رو دوست داریم، بیشتر شرم تجربه می‌کنیم. 10:56 توی narcissisticها این زیادتره، نسرین، که چرا ما نسبت‌به کسی 11:01 که عاشقشیم شرم رو تجربه می‌کنیم. این همون چیزیه که توی narcissism هم هست دیگه. 11:07 عشق با شرم برابری می‌کنه و این‌ها دو طرف یه پاره‌خط هم هستند؛ به هم وصله دیگه. 11:16 یعنی ما می‌گیم که عشق شرم رو خفه می‌کنه و شرم عشق رو خفه می‌کنه. نه؟ 11:22 شرم و envy. باز هم پیچیده‌تر سؤال می‌پرسید. حتی خوشحالم 11:29 که می‌تونید پیچیده بپرسید. ولی شرم با یک نگاه زاییدهٔ envyه، نه؟ 11:54 شرم بچهٔ envyه. آره، بچهٔ envyه؛ البته مامانش envyه. باباش…می‌گم 12:01 یعنی به‌تنهایی فقط از envy نیست. یه ساختار وجود داره که کنار هم معنا پیدا می‌کنه. 12:10 باباش هم rageه. حالا این‌که دقیقاً چی باشه…فکر 12:14 می‌کنم خود envy هم جزو affectهای اولیه نیست. 12:19 خود envy هم باز یک بی‌اصالتی توشه. باز هم می‌گم اصالت که می‌گم منظورم بد 12:24 و خوب نیست؛ بهش دقت کنید. می‌گم باید خیلی مسلط باشید به object. 12:32 بتونیم بریم جلو. انویه یعنی چی؟ انویه رشک به نوعی و قبطه. 12:39 حالا فارسیش سخت می‌شه. قبطه یه جورایی باز هم فرزند انویه. 12:47 حالا می‌شه مفصل راجع‌بهش صحبت کنیم. یه بار بگیم 12:54 که jealousy، greed و shame، اینا بچه‌های envy هستند. 13:05 یعنی [نامفهوم] شده هستند دیگه. پس نکته‌ای که وجود داره، حالا می‌گم، 13:10 بحث‌کردن دربارهٔ این علم انتها نداره؛ از هر سمتی بریم بی‌انتهاست. 13:16 اما دکتر، envy هم [نامفهوم]. [نامفهوم] بگیم: jealousy، حسد…بچه‌هاش کیا بودن؟ 13:27 بچه‌هاش رو یه بار دیگه ببینید دوستان: shame، jealousy و greed. اینا بچه‌های envy هستند. 13:39 نه؟ که حالا هر سه متمدنانه‌تر هستند. بله، یعنی superego؛ یه بار گفتم. 13:45 superego می‌اومد envy رو تجزیه می‌کرد، یا superego اومد envy رو حامله کرد. 13:54 envy بیچاره سه تا بچه زایید به نام‌های greed، jealousy و shame. 14:01 اینا بچه‌های ناخلف superego و، احتمالاً استعاره‌ای بگیم، envy هستند. 14:12 خیلی خوب. 14:15 بیچاره که به مزاح می‌گیم دیگه؛ درواقع اصالت رو ازش گرفت، انگار پاکدامنی رو ازش گرفت. 14:26 نکته‌ای که وجود داره، فارسی‌شون چی می‌شه؟ هم بدبختی، فارسی‌شون رو نمی‌تونیم بگیم. 14:31 envy، greed، jealousy. 14:35 اگر envy رو رشک بذاریم، jealousy رو حسادت بذاریم، 14:40 و greed رو حرص یا حسرت بذاریم. 14:45 یه همچین چیزی. خود envy محصول چیه؟ 14:53 نه، نمی‌شه گفت محصول rageه؛ پیچیده‌ست. 14:57 می‌گم یه دوره باید بذاریم، دربارهٔ envy با هم بشینیم صحبت کنیم. 15:01 envy مفهوم بزرگیه که حالا ما داریم خلاصه‌اش می‌کنیم، 15:05 و این خلاصه‌کردنمون یه ایرادی که داره، دوستان، 15:08 توی مفاهیمی که خلاصه می‌شه، simplify شدنشه. 15:12 ساده‌سازیش خطا رو زیاد می‌کنه؛ یعنی وقتی داریم یه چیزی رو ساده می‌کنیم، 15:19 به همون تناسب من دارم با ساده‌کردنش، با خلاصه‌کردنش خطا ایجاد می‌کنم. 15:27 حسرت بچهٔ کیه؟ حسرت یه جورایی [نامفهوم]، اگه من حالا حدودش رو بفهمم. 15:43 خب، دور نشید، برگردیم. هرچند اعتقاد دارم همهٔ این مفاهیم درواقع integrate بودن دیگه، نه؟ 15:49 یعنی درواقع اینا همه‌ش به هم وصله و کمک می‌کنه ما فهم بهتری از روان آدمی داشته باشیم. 16:00 ولی دیگه جاش نیست؛ خیلی طولانی می‌شه. 16:03 برم سراغ فهم guilt. 16:07 صحبت می‌کنیم سعید؛ این‌که مفصل حسرت چی بود و اینا. 16:11 می‌گم مفصله، مفصله. بعد بریم ببینیم چی می‌شه. 16:15 یه جلسه صحبت می‌کنیم. بذاریم ego تموم شد، جلسات جمعه، 16:23 بعد یادم بندازین که چی بود و چی نبود، که اینو بگم، envy رو بگم. 16:32 خب، مکانیسم صحبت ego. چشم. 16:35 پس یه اتفاقی افتاد. یعنی اون بچه، کجا بودیم؟ شکلاًت ریخت، یه سازه داخل ما شکل می‌گیره 16:43 که غم‌انگیزه. ما غمگین می‌شیم. انگار یه غمی در ما شکل می‌گیره. 16:50 پس هرجا که ما داریم راجع‌به احساس گناه صحبت می‌کنیم دوستان، 16:55 درسته احساس گناه ما می‌گیم حس هست؛ زیرش چیه؟ خشمه. از خودمون عصبانی می‌شیم. 17:01 اما این احساس باز هم pure نیست. باز هم داخل‌تر چیه؟ غمه. 17:09 برای همینه که یه جاهایی می‌تونید ببینید توی آدم‌ها 17:15 که وقتی ما اشتباهی می‌کنیم، خطایی می‌کنیم، در shame خیلی غم تجربه می‌کنیم، 17:23 در احساس گناه بیشتر خشم از خودمونه. ولی نگاه کنید، وقتی خشم از ماست، 17:31 دوسویه نگاه کنید. وقتی والدی درون ما هست که از دست ما عصبانی می‌شه، 17:38 حتماً کودکی هم هست که از دست والدش غمگین می‌شه. 17:45 درست شد؟ یعنی پس اگر من یه والدی درونم هست، یک دیالوگی دارم. 17:53 درست شد؟ یک دیالوگی وجود داره رو به کودک من که عصبانیه از دستش. 17:59 یعنی پس خشمی وجود داره. حتماً کودکی هم هست که غمگینه از بابت خشم والدش نسبت‌به خودش. 18:08 نه؟ اما ما همین‌طوریم دیگه؛ در کودکی همهٔ ما همچین چیزی رو تجربه کردیم. 18:15 حتماً اون وسط ترسی هم هست از بابت سرزنش والد رو به ما. 18:21 حتماً panicی هم هست بابت «وای، اگر رهام کنه چی؟ وای، اگر ولم کنه چی؟» 18:30 و حتماً عشقی هم هست، چون اون والد برام مهمه. اگر مهم نبود 18:35 و اگر عشقی نسبت‌بهش نداشتم که تأثیر رو نمی‌ذاشت. 18:40 می‌بینید؟ پس اگر ما داریم راجع‌به غم، خشم، ترس صحبت می‌کنیم، 18:44 اگر میایم فیلتر می‌کنیم می‌گیم که بیشتر اینه، معنیش این نیست که چیز دیگه‌ای وجود نداره. 18:50 معنیش اینه که رابطه خیلی داینامیکه. 18:52 در هر لحظه که ما داریم راجع‌به احساس گناه صحبت می‌کنیم، راجع‌به شرم صحبت می‌کنیم، 18:58 راجع‌به عشق صحبت می‌کنیم، راجع‌به تعاملات انسانی صحبت می‌کنیم، همه‌چیز با هم حضور داره. 19:05 یه بار دیگه با هم چک کنیم. والد من، من بهش عشق دارم که برام مهمه. 19:13 کاری کردم که اون از دستم عصبانیه؛ پس من ازش می‌ترسم. 19:21 پس غمگین می‌شم بابت خشمش و panic می‌شم بابت این‌که نکنه ولم کنه. 19:28 همهٔ این حس‌ها هست. این رو اگر شما از مراجع بپرسید…نه فقط مراجع، 19:33 خودتون رو واکاوی کنید، خودتون. 19:37 قاعدتاً همهٔ این‌ها باید باشه. 19:39 همهٔ ما درجاتی از این‌ها رو توی conflictها یا تعارضاتمون داریم. 19:45 من می‌گم شما به این نگاه کنید. این‌قدر fused هستند؛ 19:50 درواقع همشون با هم fused هستند و اساس کار از اونجایی پیش میاد. 19:56 یعنی مشکل‌ترش اونجایی است که وقتی احساسات ما برای ما mentalize نشده، یعنی چی نشده؟ 20:04 از حالت fused، درهم‌تنیده، همین‌جور ول، به سمت کلاًم یا verbal نیومده. 20:11 یعنی انگار ما با یک کلاًف سردرگم طرفیم. 20:15 که کلی احساس توشه و چی رو می‌سازه؟ اضطراب. 20:21 اضطراب چی بود؟ اضطراب ترکیبی از وجود یک خروار احساسات ضدونقیض، 20:30 زیاد و پیچیده‌ای که انگار mentalize نشده. 20:37 چرا ما می‌گیم اضطراب تفاوتش با استرس توی اینه که منبعش مشخص نیست؟ 20:42 درست شد؟ منبع مشخصی نداره، چون نمی‌تونیم منبعش رو ره‌گیری کنیم. 20:48 به یک چیزهاش کوریم، به یک چیزهاش کور نیستیم. 20:53 [نامفهوم] باشه، امکان این‌که اضطراب تولید کنه بیشتر می‌شه. 20:57 هرچی خالص‌تر باشه…خالص‌بودن نیست؛ اضطراب محصول زمانی‌ست، 21:02 مثلی که mentalize نیست؛ مبهمه، درهم‌تنیده‌ست، تفکیک‌نشده‌ست. 21:11 تفکیکی بینشون وجود نداره. یعنی من می‌گم که مثلاًً رفتم خونه، سر و صورتم کثیف بود. 21:22 رفتم زنم رو ببوسم یا بغلش کنم، گفت: «برو، برو، 21:26 برو، اول برو کروناها رو بشور، برو خودتو بشور.» 21:33 درسته یه دیالوگ ساده‌ست. ولی یه خروار احساس توشه. 21:37 احساس گناه هست، شرم هست، عشق هست، ترس هست، panic هست، درسته، غم هست. درست شد؟ 21:45 و من نمی‌تونم تفکیک کنم؛ مضطرب می‌شم. 21:51 می‌دونید؟ مضطرب می‌شم. این مثال ساده‌شه. 21:53 حالا می‌خوام برگردم روی احساس گناه کار کنم که کجا احساس گناه میاد بالا. 21:59 مدل verbal هست؛ بتونم راجع‌بهش، بتونم توی خودم شناسایی کنم و راجع‌بهش حرف بزنم. 22:05 و کار طولانیه. 22:11 طولانی که از این جهت می‌گم که گفتم ابتدا خیلی کند پیش می‌ره، 22:15 این mentalize کردن؛ اصلاً درمان mentalize… 22:30 ببخشید، فکر کنم قطع شد. 22:36 پس mentalization درواقع همینه دیگه. حالا می‌رسیم به mentalization، 22:40 راجع‌بهش صحبت می‌کنیم توی borderline. 22:44 پس نکته‌م اینجاست. بیاییم حالا guilt رو فقط تعریفش کنیم؛ بیاییم راجع‌به احساس گناه. 22:54 من با سنگ می‌زنم سر یک کسی رو می‌شکنم، فرض شد؛ سر یک کسی رو می‌شکنم. 23:04 اتفاقی که می‌افته چیه؟ من از دست خودم…اول از همین می‌خوام اون زیرِ زیر رو ببینیم. 23:09 الان من برعکس می‌گم، بعد از زیر بیایم نگاه کنیم. اول عصبانی می‌شم، از خودم. 23:16 کی از من عصبانی می‌شه؟ superego از کودکم، نه؟ انگار از من. پس من می‌ترسم از superego. 23:23 project می‌شه؛ از طرف می‌ترسم، چون اونم superego هست. غمگین می‌شم، 23:28 چون superego داره بهم تشر می‌زنه. پس رو به اون آدم هم غم دارم. 23:34 شاید به نظر کمی عجیب بیاد؛ چرا مهمه اون رو از دست بدیم؟ اون که غریبه‌ست. 23:39 غریبه‌ای وجود نداره؛ گفتیم کسی وجود نداره، ما با خودمون در تعاملیم در دنیای بیرون. 23:47 من می‌رسم به غم زیرینه. درست شد؟ خب، پس از superego من ترسیدم دیگه. 23:54 اون عصبانی شد، من ترسیدم نسبت‌بهش. اون داره من رو دعوا می‌کنه. 24:01 درواقع غم اون آدم، یعنی اون آدم بیرونی هم من رو دعوا می‌کنه. 24:05 اگر دعوا می‌کنه بغضم می‌گیره، یعنی غمگین می‌شم. 24:08 حالا اگر آدم بزرگسال باشم، غمم بالا نمیاد. 24:27 من هم‌زمان اون اینترنت هم آماده کنم 24:31 که اصلاً کلاًً به ما نیومده که یه جلسه بدون [نامفهوم]. 24:38 به این می‌گن شخصی‌سازی. 24:41 یعنی من این مسئلهٔ بیرونی رو نسبت می‌دم به خودم. 24:47 یعنی میام یک اتفاق، یک رویداد رو شخصی‌سازی می‌کنم. 24:53 حالا کاری باش نداریم، به‌عنوان مکانیسم دفاعی که مراجع می‌کنه. 24:58 خیلی خوب. پس توی پلکانی میاد. من ازش می‌ترسم، غمگین می‌شم توی خودم. 25:08 حالا باز غم رو زود گفتم. شرم میاد باش بالا، احساس گناه باش میاد بالا 25:13 و اون زیر غمه. غمگین می‌شم، انگار توی خودم میام، انگار مچاله می‌شم. 25:19 بقیهٔ اتفاقات actه دوستان. ببینید، به‌خاطر این می‌گم که verbal یا منطق بی‌اساسه. چرا؟ 25:29 چون من می‌گم که «مردی که فلان‌شده، بدجا وایستاده بود خب.» [نامفهوم]. 25:36 این‌قدر مزه می‌ده با سنگ بزنی سر کسی رو بشکنی؟ یا درمی‌ریم، 25:42 بدوبدو فرار می‌کنیم، یا می‌گیم فلانی بود، یا می‌ریم جلو عذرخواهی می‌کنیم. 25:50 یا «آقا من شرمندم، ببخشید»، درحالی‌که می‌خندیم و مضطربیم و خندهٔ ما رو اون تفسیر می‌کنه 25:58 که انگار برای ما مهم نیست و داریم تحقیرش می‌کنیم و اونم ممکنه چهار تا فحش بده. 26:04 یا عصبانی شه یا ما رو نبخشه و حال ما بدتر شه. ما ببینیم 26:08 که سرش شکسته، خون میاد و superegoی ما دست از سر ما برنمی‌داره. 26:13 خب، تو سرت این چه کاری بود کردی؟ این چه وضعیه؟ آبرومون رو بردی، حیثیتمون رفت؟ 26:19 متوجه می‌شید؟ این دیالوگ‌ها همه منطقی است که روی یک بستر احساسی قرار می‌گیره. 26:25 و اگر شما اینا رو پس بزنید، مراجع قادر به فهم این نیست 26:29 که چه شد، درون من چه اتفاقی افتاد. 26:32 اصلاً می‌رسید؟ من چرا این‌قدر باید مضطرب شم وقتی که با سنگ زدم سر کسی رو شکستم؟ 26:39 خب شکسته که شکسته؛ طرف بیچاره می‌شد؟ هرکسی خطا می‌کنه. 26:46 این‌ها فایده نداره. یعنی این‌هایی که می‌گم فایده نداره، درواقع اون منطق، اون توجیه، 26:52 اون عقلانی‌سازیه که روی بستری از emotion میاد. شما اگر نتونید این منطقی 26:57 که وجود داره رو سوار کنید روی تک‌تک اون احساسات، این منطق اصلاً کار نمی‌کنه. 27:03 یعنی emotionش با cognition ترکیب نشه، هرکدوم رها شده‌ست، 27:11 هرکدوم ول می‌چرخه و روی هم جفت نمی‌شه. 27:16 یعنی من به خودم می‌گم، ولی کار نمی‌کنه. درست شد؟ 27:21 یعنی این‌گاه منو آروم نمی‌کنه، چون شما 27:25 که نمی‌تونید با یه توجیه عقلانی همهٔ احساساتتون رو تنظیم کنید. 27:30 نمی‌تونید با این جمله که «بدجا وایستاده بود» همه‌ش رو آروم کنید. نه، این‌طوری نیست. 27:36 من هفتهٔ گذشته توی مغازه بودم. خانمه رفت بیرون، سرش به شیشه خورد، 27:39 برگشت می‌گه: «مرد حسابی، هوا به این گرمی چرا درِ مغازه رو بستی؟» 27:43 صاحب مغازه کلی از آب‌وتاب گذاشت. بله، خیلی واضحه که می‌شه توصیفش کرد چیه 27:48 و این‌که اون خانم دنبال این می‌گشته یک مقصری پیدا کنه دیگه، طبیعتاً. 27:54 حالا این پیچیدگی‌ها برای مراجع کار راحتی نیست. درسته مهدی، 27:57 واقعاً سخته و اگر ساده بود، پیش من و شما نمی‌اومد. 28:04 که دست پیدا کنید به اون احساس و کلاًم و منطق رو پس بزنید. 28:07 من می‌خوام بدونیدش. اگر مدلش رو بفهمین، متوجه می‌شین 28:11 که وقتی مراجع می‌گه: «وقتی سنگ زدم سر طرف، panic شدم.» 28:16 «وقتی رئیس من اومد توی اتاق، بهم گفت این چه وضع ورود و خروجه؟» 28:22 «آخه چرا این‌قدر دیر رفتی شب‌ها؟ بهت اضافه‌کار نمی‌دیم اینجا.» 28:27 «چقدر مثلاًً دیر میای صبح؟ چه‌طور می‌خوابی تا لنگ ظهر، پا می‌شی میای؟» 28:31 چرا من panic می‌شم، می‌رسید؟ چرا می‌خواد قلبم بیاد توی حلقم؟ 28:36 چرا نمی‌تونم به رئیسم بگم: «آقا خب، یک کاری کنم، یک actی کنم؟» 28:41 چرا panic می‌شم؟ اینجا توی درمان کار پات میاد وسط، 28:45 دوستان. panic، حالا دارم simplifyش می‌کنم. 28:50 panic کجای داستان بود که میاد بالا؟ panic احساسی‌ست 28:55 که رابطهٔ من با object رو چک می‌کنه. درست شد؟ 28:59 یعنی panic اونجایی است که affect اولیه، یعنی اونجاهایی که مؤلفهٔ care کردن، 29:06 مؤلفهٔ attachment من با یه آدمیه رو چک می‌کنه. 29:10 من چرا رئیسم وقتی میاد panic می‌شم؟ یک بی‌ثباتی object در من وجود داره، نه؟ 29:19 پس درواقع یه اتفاقی داره می‌افته؛ من panic می‌شم. 29:23 چرا panicم زیاده؟ حتماً خشم هست، غم هست، ترس هست، عشق هست. 29:27 یعنی من احتمالاً رئیسم رو دوست دارم، احتمالاً نسبت‌بهش یه حس خوشایندی دارم. 29:33 بعد وقتی اون میاد از من انتقاد می‌کنه، دچار احساس گناه می‌شم، می‌ترسم 29:39 که باهام بد شه، می‌ترسم که از دستش بدم و پیش بره و این من رو panic می‌کنه. درست شد؟ 29:46 به دلبستگی مربوطه، نه به ناایمن یا ایمن. attachment رو چک می‌کنه، عشق رو چک می‌کنه. 29:53 اینجاست که ذهن شما می‌ره به این سمت که شما به‌عنوان درمانگر چی رو باید چک کنید؟ 29:57 مسئله رئیسم نیست. مسئله اینه که منِ مراجع چگونه است 30:02 که دارم یک affect یا affect اولیه‌ای رو در رابطه با یک آدم ثانویه تجربه می‌کنم. 30:09 رئیس من object من نیست، جانشینشه. پس درواقع من این رو جای دیگه هم دارم تجربه می‌کنم. 30:15 حالا تو راحت‌تر می‌تونی درمان کنی. یعنی حالا تو درمانگر بهتر می‌تونی درمان کنی. 30:39 آه، بله. 30:42 [نامفهوم] امیدوارم. 30:44 الان panic شدیم. 30:45 آره، قطع‌شدن attachment، panic است. 30:51 درست شد. 30:52 پس این نکته برای ما مهم است که بتونیم ببینیمش که همه‌چی با هم حضور داره 30:56 و همه‌چی با هم داره تو رو مدیریت می‌کنه یا تو رو کنترل می‌کنه یا تو رو مهار می‌کنه. 31:01 همهٔ احساسات هست و کلی منطق روش. 31:04 کلی منطق روش. 31:07 سؤالی که برام پیش میاد اینجاست؛ می‌خوام از شما بپرسم. 31:11 پس اساساً، وقتی منِ نوعی…این قسمت رو رد بشیم، می‌کنیمش مفصل. 31:18 منِ نوعی وقتی دچار احساس گناه می‌شم، درواقع غمگینم از یک objectی 31:26 که داره من رو تهدید می‌کنه به رفتن، شکستن یک مرز، ردشدن از یک قانون، 31:34 یعنی superegoی درونی من که داره به من تذکر می‌ده، داره من رو تنبیه می‌کنه. 31:39 داره به من یادآوری می‌کنه تو باعثش بودی. 31:43 درست شد. خب، بسیاری از مراجعین این رو نمی‌بینند. 31:49 توی مثال ببینیمش. اگر مادرم فوت کرده، 31:54 اگر من احساس گناهی نسبت‌بهش دارم که توی خیلی از موضوعات هست، 32:01 یعنی چی؟ یعنی superegoی من می‌گه: «تو کوتاهی کردی؟ تو اون‌قدر خوب نبودی؟» 32:09 تو می‌تونستی کمکش کنی نکردی؟ تو می‌تونستی ازش مراقبت کنی نکردی؟ 32:14 تو می‌تونستی بیشتر بهش محبت کنی، نکردی؟ 32:17 superegoی من رو به منه؛ نه؟ رو به من داره این رو می‌گه. 32:22 و منم می‌ترسم از superego، من غمگین می‌شم. 32:26 نکته: اینو کجا می‌فهمین؟ از پاسخ‌های مراجع می‌فهمین. 32:32 من خدا رو شکر، من هیچ کوتاهی در رابطه باهاش نکردم. من همهٔ تلاشم رو کردم. 32:38 هر وقت به هم نیاز داشت، پیشش بودم. 32:41 تلاش زیادی می‌کنه مراجع توی اتاق درمان، به‌شکل ناهشیار، 32:46 که به شما بگه من براش کافی بودم، من براش چیزی کم نذاشتم. 32:53 چرا باید اینو به تو بگه؟ در حالی که تو اصلاً همچنین سوالی شاید نپرسیده باشید. 33:00 اصلاً شاید شما همچنین چیزی نپرسیده باشید. 33:02 چون نصف دیالوگ درونی است و ناهشیار است. 33:09 یک part از دیالوگ کاملاً unconscious و ناهشیار است. 33:14 جواب من به اون part هشیار و رو به درمانگر است. 33:21 اینو کجاها می‌بینیم؟ 33:27 می‌خوام باز بهتر بتونید تحلیلش کنید یا درکش کنید. 33:33 فرض می‌کنم توی روابط عاطفی این خیلی بیشتر شاید bold باشه. 33:37 طرف داره صحبت می‌کنه. آره، یه مثال بزنم براتون، اینو بهتر ببینیم. 33:45 مراجعی پیش من اومده بود و گفتم که به این رسیدیم که این خشم نیست. 33:50 همسرت هر بار که تو رو سرزنش می‌کنه، یا تو برداشت می‌کنی 33:56 که اون سرزنش می‌کنه، تو غمگین می‌شی. 34:00 این غم رو توی خودش دید کلی گریه کرد. رفت خونه به همسرش گفت که آره من تو جلسه درمان بودم. 34:08 می‌رسید؟ گفت که آره، تو غمگینی، تو یه شونه می‌خوای واسه گریه‌کردن. مراجع می‌گفت، 34:14 می‌گفت حرفم تموم نشده، شوهرم گفت: «پس ما بوقیم این وسط؟ شونه می‌خوای؟» 34:18 «می‌خوای بری جای دیگه مثلاًً سرت رو بذاری؟ داری بهانه میاری.» 34:24 دوباره چه اتفاقی؟ همون اتفاقی که مراجع انتظارش رو داره. 34:29 دوباره غمگین می‌شم و غمم رو پرخاش می‌کنم. 34:35 یعنی می‌دونید، حتی اگر مراجع ببینه، باز هم در دنیای واقعی ازش درنمیاد. 34:42 می‌گه همسرم اینو که به من گفت، منم عصبانی شدم. گفتم که آره، که چنین چیزی وجود نداره. 34:49 خب آره، که تو کافی نیستی. 34:52 تو اصلاً شعور صحبت‌کردن نداری. من میام چهار کلمه با تو صحبت کنم، 34:56 می‌خوای آدم رو پرت کنی، بشوری، بذاری رو بند و و و… 35:00 یعنی من غمگینم و باز هم غمم رو act می‌کنم؛ به‌شکل خشم act می‌کنم رو به همسرم. 35:06 خب، اونم که بیکار نمی‌شینه؛ اونم چهار تا فحش می‌ده، من غمگین‌تر می‌شم. 35:12 یعنی این سرزنش دائم توسط همسرم ادامه داره، منتها توسط همسرم نیست. 35:18 اون انجام می‌ده، این دیالوگ داخل من ادامه پیدا می‌کنه. 35:24 یعنی یه چیزی انگار توی من هست که می‌گه: «راست می‌گه، 35:28 تو مادر خوبی نیستی، تو همیشه عصبانی‌ای.» 35:33 کجا بنزین می‌ریزن رو این؟ وقتی که می‌گه بعدش بچه مثلاً 6 ساله 7 ساله من اومد گفت 35:40 مامان چرا تو همیشه عصبانی؟ می‌گفت دیگه این تیر خلاصی بود بر پیکر بی‌جان من. 35:48 نه؟ یعنی اوکی، همسر خوبی که نیستی، غم‌انگیزه، احساس گناه؛ مادر خوبی هم که نیستی، 35:55 این هم غم‌انگیزه و باز هم احساس گناه و دیگه اون collapse، 36:00 اصطلاحاً اون فروپاشی، اتفاق می‌افته. 36:04 حال خیلی بد، panic شدید، چون انگار که آدم‌های زیادی به من تلنگر می‌زنند. 36:10 «تو همیشه عصبانی‌ای؟» درست شد؟ 36:13 «تو همیشه پرخاش می‌کنی؟» درحالی‌که درواقع مراجع همیشه چیه؟ 36:18 چه احساسی داره همیشه؟ غمگینه. 36:21 فقط mentalize نیست؛ اصلاً نمی‌فهمه غمه. 36:26 نمی‌بیندش. 36:27 تبدیل به خشمه و خشمیه که act می‌شه. 36:30 و این خشمی که act می‌شه، تبعات داره، consequence داره. 36:34 من وقتی غمگین می‌شم توی خودم، پرخاش می‌کنم سر شوهرم که «تو بی‌عرضه‌ای»، 36:39 یعنی همون superegoی من که به من داره حمله می‌کنه، الان به اون حمله می‌کنه، 36:45 این باعث می‌شه رابطهٔ من به‌شدت پیچیده‌تر و غامض‌تر بشه، نه؟ 36:51 چون اونم بیکار نمی‌شینه که. 36:53 حالا کافیه اونم یه آدمی باشه با عزت‌نفس پایین یا شکننده؛ اونم چهار تا می‌ذاره روش. 37:00 بچه هم می‌بینه من دارم پرخاش می‌کنم، اونم میاد چیزی می‌گه 37:05 و اون اتفاقی که نباید بیفته، می‌افته. درست شد؟ 37:12 درسته. [نامفهوم]. بله، خب. 37:19 همسر انسان در زندگی…چقدر دعوا می‌کنید؟ اینم هست دیگه و اعصابم خورده، 37:23 و غمگینم و نمی‌دونم باش چه‌کار کنم و تبدیل به خشم می‌شه. 37:29 چرا مثال می‌زنم؟ برای این‌که بتونید ببینید 37:33 که چگونه می‌تونه این خشم، این خشمی که محصول اون احساس گناهه، 37:37 حالا توی این case، توی این مثال، نه همیشه خشم مال احساس گناهه؛ نه، بحثم این نیست. 37:43 اونجایی که والد من، اون چیزی 37:45 که انگار من رو هی سرزنش می‌کنه یا به من پرخاش می‌کنه و حال ما رو بد می‌کنه، 37:51 و ما غمگین می‌شیم. کودکمون غمگینه و ما نمی‌تونیم به حرف کودکمون گوش بدیم. 37:57 و باز هم superego؛ وای به حالی که بیاد بگه که، می‌گم چرا غمت رو نشون نمی‌دی؟ 38:03 می‌گه من دوست ندارم جلوی کسی گریه کنم. چرا؟ چون نشانهٔ ضعفه. 38:09 این حرف رو کی می‌زنه؟ superego. یعنی انگار superegoی من نه‌تنها من رو تنبیه می‌کنه، 38:15 کودک من وقتی غمگین می‌شه، میاد می‌گه: «خودتو جمع کن، اشک‌هات رو پاک کن.» 38:23 یعنی درواقع نمی‌ذاره گریه کنم؛ خشمم رو هم که نشون می‌دم می‌زنه توی سرم، ترسم رو هم 38:29 که نشون بدم مسخره‌م می‌کنه، خوشی‌م رو کم می‌کنه، شرمم رو هم 38:34 که می‌خوام act کنم، بگم جرئت نمی‌کنم بهش بگم این کارت منو شرمنده می‌کنه. 38:40 می‌دونید؟ درواقع هیچ کاری نمی‌تونم کنم. من یک کودک بلاتکلیفم 38:45 که نمی‌دونه چه‌کار کنه؛ همون اتفاقی که توی کودکی می‌افته. 38:50 یعنی توی بازه‌های کودکی، انگار کودک‌هایی که conduct disorder یا کودک‌هایی 38:56 که پر از پرخاش می‌شن، پر از نافرمانی می‌شن؛ سلوک، درسته؟ 39:03 من هم می‌شم همون آدم. من هم می‌شم یک آدمی که همیشه حالم بده. 39:09 همیشه پرخاش می‌کنم، همیشه. 39:11 حالا دارم simplifyش می‌کنم. این با ساختار روانی من fused می‌شه و به اینجا ختم نمی‌شه. 39:18 یعنی من وقتی پرخاش می‌کنم، دنیا هم به من پرخاش می‌کنه و تأیید می‌کنه. 39:23 یعنی این core belief من تأیید می‌شه که اوکی، راسته. 39:25 «تو آدم پرخاشگری هستی، بی‌شعوری که پرخاشگری» و احساس گناه دارم همیشه. 39:31 این اتفاق توی borderlineها زیاده دیگه. 39:33 borderlineها act می‌کنن و بعدش همیشه پشیمونن. 39:36 borderline کودکی غمگینه که عصبانی می‌شه. 39:39 خشمش رو act می‌کنه. بعد از خشمی که act کرده پشیمون می‌شه و غمگین‌تر می‌شه. 39:46 می‌بینید سیکل باطل چه اتفاقی می‌افته توش؟ 39:50 هی این زنجیره تکرار و تکرار و تکرار می‌شه و ترس از این رو دارم 39:54 که این خشم هم کار دستم بده و یه روزی همه ولم کنن، که می‌کنن، نه؟ که می‌کنن. 40:02 درسته. نکته‌ای که باز دارم…با سایهٔ خودش جنگ می‌کنه؛ همهٔ ما همینیم. 40:12 استاد، یه بار دیگه این آخری رو می‌گین؟ ببینید، 40:15 گفتم اون borderlineی که غمگینه، غم که تجربه نمی‌شه، 40:18 خشمگین می‌شم، خشمم رو act می‌کنم، بعد دچار احساس گناه می‌شم از این‌که act کردم؛ 40:24 یعنی سرزنش می‌شم و کودکم دوباره غمگین‌تر می‌شه. 40:28 و انگار من توی غم ابدیِ تاریکِ بی‌انتها گیر می‌افتم که نمی‌فهممش و انگار همیشه حالم بده. 40:37 باید مواد مصرف کنم، باید جای خالی objectی که بابتش سوگواری می‌کنم رو با مواد، با sex، 40:47 با drug، با روابط متعدد، با پرخاش، با رفتارهای پرخطر پر کنم؛ یک سوگواریِ همیشه‌گیر. 41:00 خشم خیلی راحت‌تره. اینو بارها گفتم که تجربهٔ خشم چون actش دم‌دست‌تره، برای ما راحت‌تره. 41:08 دلایل عصب‌شناختی هم داره، ولی حالا بهش ورود نمی‌کنیم 41:12 که چرا خشم راحت‌تره. خشم شناخت بیرونیه، حس‌های دیگه هست به نظرم. 41:19 تا حدودی هما، این درسته؛ یکم هم تحریف دنیای واقعی هست. 41:25 نکته‌ای که وجود داره، اصطلاحاً کسی که خودکشی می‌کنه غمش هست 41:28 که داره actش می‌کنه یا خشم از خود؟ 41:30 درواقع خشم از خود رو act می‌کنیم، سارا، ولی زیرش غمه، نه؟ 41:36 من از خودم عصبانی‌ام و می‌دونید به‌جای دیگرکشی، خودکشی می‌کنم، نه؟ 41:44 انگار کودک ما اون‌قدر از ما غمگینه که دیگه هیچ انرژی به تو نمی‌ده و تو خودتو می‌کشی. 41:55 بله، مرسی جواد، درسته. خیلی خوبه که یادتون هست که Winnicott چی می‌گفت. 42:04 کمبود object از دست‌رفته می‌تونه ما رو وادار کنه 42:09 که تلاش کنیم جای خالی object رو با یه چیزی پر کنیم. 42:15 حالا ممکنه هر چیزی باشه، یه چیز محرک. 42:18 این محرک می‌تونه کار باشه، می‌تونه sex باشه، می‌تونه مواد باشه، 42:23 می‌تونه هر چیزی باشه که حالا می‌شه زمینه‌ساز اعتیاد؛ 42:26 که الان بحث اعتیاد رو ندارم که بخوایم سبب‌شناسیش کنیم. 42:31 نکته‌ای که اینجا وجود داره، ترتیب غم و خشم…می‌بینید ترتیب نداره. درواقع مثال زدم دیگه؛ 42:41 توی borderlineها من غمگینم همیشه، خشمم رو act می‌کنم، 42:47 خشمم باعث می‌شه که دنیا هم با من پرخاش کنه، 42:51 من احساس گناه می‌گیرم بابت کاری که کردم و باز دوباره شروع می‌کنم به سرزنش خودم 42:57 و دوباره غمگین‌تر می‌شم و این چرخه بی‌پایانه. 43:03 یعنی pathologyی superego هم می‌تونیم توش ببینیم. نکته‌ای که وجود داره اینه، ببینیم، 43:10 چون ما احساس گناهمون…اون خشم بیرونی رو راحت act می‌کنیم، 43:14 ولی غممون رو نمی‌تونیم act کنیم. 43:16 چون ببینید actهایی که مربوط به غم، ترس، panic، 43:21 احساساتیه که جامعه اون‌ها رو ضعیف قلمداد می‌کنه. 43:26 یعنی انگار ریشهٔ فرهنگی پیدا می‌کنه. درست شد؟ نکته‌اش اینجاست 43:34 که ببینینش که چه اتفاقی می‌افته وقتی من مجبورم غم، ترس، مثلاًً panic، 43:44 و این احساساتی که انگار نشان از ضعف داره رو، 43:47 من مجبورم سرکوب کنم؛ یعنی این‌ها رو واپس بزنم. 43:53 به این دیالوگ دقت کنید. یه مراجعه‌ای داشتم. یک جوون بیست 44:01 و یک ساله بود. خیلی عصبانی بود از دست پدرش، از دست مادرش. 44:08 دیگه نمی‌خوام قیافه‌شون رو ببینم. حالم ازشون به هم می‌خوره. 44:13 همیشه تبعیض گذاشتن بین من و بچه‌های دیگه. 44:16 بین ماها تبعیض گذاشتن و به من خرجی نمی‌دن، اون‌جوری 44:24 که باید هوام رو ندارن و داشت فاصله می‌گرفت. 44:30 خشم خیلی خیلی زیاد. کار به اصل ماجرا ندارم؛ داستان اینجاست. 44:36 من از حدود سن هجده‌سالگی شروع می‌کنم به دزدیدن پول از جیب پدرم. دقت کنید. 44:45 این باعث می‌شه من احساس گناه داشته باشم. نسبت‌به پدرم. یعنی بابت کاری که دارم می‌کنم. 44:53 احساس گناه هم سرکوب می‌شه. چرا؟ 44:56 چون می‌شه خشم از خودم و این خوشایند نیست. 45:00 به‌دنبال دلایل منطقی می‌گرده ذهنم. 45:04 دلایل منطقی می‌گرده. 45:07 ببینید، وقتی من احساس گناه دارم از پدرم بابت این‌که دارم از جیبش پول می‌دزدم، 45:12 به‌مرور زمان انگار این ریشه می‌کنه توی وجود من. 45:16 باید این رو حق خودم بدونم، باید دنبال تبعیض بگردم، باید خودم رو تصفیه کنم دیگه. 45:23 باید بیام به خودم حق بدم که از شر این والد سرزنشگرم فرار کنم. درست شد؟ 45:31 یعنی دیالوگ‌های منفی که رو به من وجود داره باید تصفیه بشه و تبدیل بشه به رو به پدرم. 45:39 رو به پدرم بابت تبعیض و فلان و فلان. 45:43 همین کار باعث می‌شه که من حالم بد باشه. از کی؟ از پدرم. 45:48 ازش فاصله بگیرم، به‌دنبال اینم کمتر ببینمش. 45:51 صبح که میام بیرون، می‌رم کتابخونهٔ دانشگاه. شب‌ها تا یازده شب بیرونم. 45:56 جوری میام که بابا و مامانم خواب باشن، می‌رم بالا. 45:59 و همهٔ این‌ها رو نفرتم از اون‌ها قلمداد می‌کنم، 46:04 درحالی‌که من شرم و احساس گناه دارم در مواجهه با اون آدم‌ها. 46:12 ببینید روی داستان با ماجرایی که زیرش داره اتفاق می‌افته کاملاً متفاوته. 46:19 و کجا تموم می‌شه؟ 46:24 جایی تموم می‌شه که اون superego، انگار اون دیالوگ‌های منفی رو به من… 46:29 خاموش بشه؛ یکی من رو ببخشه. 46:34 بله، اگه مامان‌بابا پرخاشگر باشن که خودش باز انگار triggerه دیگه، روشن‌کننده‌ست. 46:44 دورهٔ سوگ، الان روی guiltیم زهرا. می‌خوایم احساس گناه رو باز کنیم تا جایی که می‌شه. 46:52 پس من احساس گناه دارم نسبت‌بهشون، عذاب وجدان می‌گیرم، 46:55 و اجتناب می‌کنم، ازشون فاصله می‌گیرم، 46:59 سعی می‌کنم اون‌ها رو توی فاصلهٔ دور از خودم نگه دارم. 47:04 چون اصلاً دیدنشون، تعامل باهاشون، حس من یا حال من رو بد می‌کنه. 47:10 پس ترجیح می‌دم باهاشون اصلاً تعاملی نداشته باشم، باهاشون روبه‌رو نشم. 47:16 درسته، نبینیشون شاید حالت خوب شه. درست شد؟ 47:20 این تیکه‌ای که می‌خوام بهتون بگم کمک می‌کنه به فهمش. 47:25 که چی می‌شه؟ 47:28 هرجا احساس گناهی هست، 47:32 جبرانی هم هست، نه؟ اینو یادتون هست صحبت کردیم؟ 47:36 یعنی چی می‌شه؟ 47:37 یعنی به مراجع می‌گم که خب چه‌کار می‌کنی؟ 47:41 هیچی، از هجده‌سالگی هی فاصله‌م با مامان و بابام کم شد. خب، کجا رفتی؟ 47:47 الان رفتم پیش مادربزرگم. 47:52 مادرِ پدرم تنهاست. 47:54 یک پیرزن تنهاست. 47:56 معمولاً می‌رم پیشش. 47:57 کارهاش رو می‌کنم. 48:00 خیلی هم بهتر از مامان و بابای منه. 48:02 دوستم داره. 48:04 هوامم داره. 48:05 پیرزن هم احساس گناه داره. 48:08 اصلاً کار خیلی خودخواهانه‌ایه. 48:09 حالا چی شد؟ یه‌دفعه توی ده‌سالگی یادت افتاد مثلاًً مامان‌بزرگ پیر رو تو بری جمع کنی؟ 48:17 نه، پول رو همچنان از جیب باباش می‌دزدیده، شما… 48:22 چی شد؟ یه‌دفعه یه اتفاق، یه چیز دیگه، احساس کردم گناه داره. دوستان، اینا به هم وصله. 48:26 یعنی درواقع اونجایی که ما داریم تصفیه رو می‌بینیم، 48:31 درواقع همون داستانی هست که اشاره کردیم. 48:35 انگار من می‌رم پول می‌دزدم، یه بخشیش رو صدقه می‌دم تا تصفیه‌ش کنم، 48:41 نه؟ برای فرار از احساس گناه هم. 48:44 چون همیشه احساس گناه یک act جبرانی داره. 48:56 باز برگردید نگاه کنید به قضیه؛ یعنی هرجا جبرانی هست، احساس گناهی وجود داره. 49:01 اینو خیلی راحت نیست شناساییش، دوستان. 49:04 مرسی، دارید باطل‌سازی می‌کنید؛ یعنی مجبورم باطلش کنم. 49:08 توی وسواسی‌ها زیاده یا توی cluster Cها زیاده. 49:11 ولی شکل‌های خیلی مختلف و متفاوتی داره. 49:13 یعنی خیلی ساده بهش نگاه نکنید. 49:20 یه مثال بزنم براتون. می‌گن روان‌شناسی ذهن آدم‌ها رو خراب می‌کنه. 49:24 دوستان، کسی که به فکر پنگوئن‌های قطب جنوبه، 49:27 نسبت‌به اون‌ها احساس گناه داره؛ ساده از کنارش رد نشید. 49:33 کسی که نسبت‌به زن‌ها احساس گناه داره، مردی که نسبت‌به زن‌ها نگاه فمینیستی داره، 49:40 خیلی هواشون رو داره، خیلی بهشون می‌رسه. 49:42 خیلی دغدغه‌شون رو داره. 49:44 ساده از کنارش رد نشید. 49:46 کسی که نسبت‌به مردها احساس گناه داره، ساده از کنارش رد نشید. 49:53 کسی که به فکر سوراخ‌شدن لایهٔ اوزون است، ساده از کنارش رد نشید. 49:59 خب، این‌ها همه معنا داره. 50:02 هیچ‌کس محض رضای خدا…چی می‌گن؟ 50:09 یک اصطلاحی داره. 50:10 آره، موش نمی‌گیره، آره، نمی‌دونم. 50:14 هیچ گربه‌ای محض رضای خدا موش نمی‌گیره. 50:18 ساختار روان ما، ببینید، یک motivationی توش وجود داره که منطق روش رو می‌پوشونه. 50:26 کسی اگر اومد گفت…چه می‌دونم چه‌جوری بگم اینو 50:31 که بتونم برسونم، باز دوباره توی تعبیر ازش درنیاد، 50:36 کسی نگران لایهٔ اوزون نیست؛ این واکنش جبرانی است. 50:41 کسی نگران زن‌ها نیست، کسی نگران مردها نیست، 50:45 کسی نگران کودکان خیابانی نیست؛ نه که نباشه، منطق بعداً بهش اضافه شده. 50:52 اساس داستان چیز دیگری است؛ یعنی من باید یک میل به جبران داشته باشم. 51:05 یه مثال دیگه براتون بذارم توی مراجع. 51:13 همونی هم که از حالت نرمال به نظر میاد متفاوته، 51:19 از حالت نرمال خارجه؛ من می‌گم بهش شک کنید. 51:25 من دارم اساس و مفهوم رو می‌گم؛ تحلیلش توی اتاق درمان با شماست. 51:34 بذارید چندتا مثال بزنم، ببینینش. 51:38 مراجعی داشتم که نسبت‌به زن‌ها خیلی مهربون بود، خیلی باج می‌داد، خیلی زیاد. 51:47 خیلی واقعاً مهربون؛ حتی قصدش هم سوءاستفاده نبود. 51:51 یعنی مثلاًً شاید بگم با پنج، شش تا دخترخانم، مثلاًً رابطه نه، نگاه supportive داشت. 52:00 درست شد؟ نگاه supportive داشت، خیلی عجیب‌وغریب. 52:05 حتی بدی می‌کردن، باز نگاه supportive داشت. 52:09 وقتی توی تحلیلش می‌ریم جلو، می‌گه ببین یک‌سری تصاویر من یادمه. 52:14 می‌گه من سه، چهار بار دست روی مادرم بلند کردم. 52:18 خب، که اصلاً قادر به تصور اون صحنه‌ها توی ذهنم نیستم. 52:25 واقعاً حاضر نیستم؛ اصلاً می‌گه نمی‌تونم یعنی بیاد بیارمش. 52:30 این‌قدر برام اون واقعه دردناکه. 52:32 می‌گه شاید دوازده، سیزده سالم بود، بچه بودم، 52:38 نه جوون بودم؛ ولی حس گناه به‌شدت زیاد رو به مادر. 52:45 و نتیجه‌اش می‌شد آدمی که هیچ انگیزهٔ سوءاستفاده‌ای شما توش پیدا نمی‌کنید، 52:53 اما support و حمایت وجود داره. پس معنا داره، نه؟ 53:01 اینجاست که می‌گیم همه چیز معنا داره. در واقع همه چیز معنا داره. 53:04 پس بزرگان مثل گاندیو دارند و رفتار جبرانشون می‌دهند، حتماً معنا داره زرگان. 53:10 حالا می‌گم صحبت‌ها همیشه داستان داره. حتی اگر در اوکران زندگی می‌کرده 53:14 و مجموع تک اوکران شده، بازم معنا داره. 53:16 هر چیزی که از حالت norm میاد به جبران، تا حدیش سالم است. 53:21 اصلاً من نگفتم چی سالمه، چی ناسالمه. درست شد؟ 53:24 من می‌خوام فقط یک مفهوم رو ببینیم که چگونه می‌شه که هرجا احساس گناهی هست، 53:32 جبرانی هست، باطل‌سازی هست و یک تقلایی وجود داره برای این‌که اون شسته بشه. 53:40 ببینید دوستان، اینو دیدید دیگه؟ حالا اینا خیلی چیزهای بیرونیه. 53:46 مثلاًً می‌گم ماه رمضان فرصتی مناسبه برای آدم‌هایی با احساس گناه فوران‌کرده تا پوشش بدن. 53:58 حتی نمی‌گم هشیار، دوستان؛ اصلاً بحثم هشیار نیست. شما فکر کنید ناهشیار. 54:03 ولی بستر مناسبی است برای این‌که من جبران کنم، افطاری بدم، 54:10 از کجا تا کجا، برای بخشیده‌شدن گناهانم، نه؟ 54:16 می‌دونید؟ حالا این مثال چیزشه، خیلی simplify شده‌ست، اما فراتر است. 54:29 یعنی من می‌گم قطعاً زیرش یک احساس گناهی هست 54:34 که من رو push می‌کنه به سمت یک چیزی یا یک کاری. 54:41 پس وقتی می‌گم جبران، مدل مختلف داره دیگه؛ 54:46 یعنی من تلاش می‌کنم توی ساختار روانی احساس گناهم رو cover کنم. 54:54 و بعد منطق میارم روش. کجا بودم؟ روی case بودم، 54:58 روی caseی بودم که داشتیم راجع‌بهش حرف می‌زدیم، 55:02 که می‌رم خونهٔ مادربزرگم و به مادربزرگم سرویس می‌دم و ازش مراقبت می‌کنم. 55:10 می‌دونید؟ انگار اون رو جابه‌جا می‌کنم روی جایی دیگر، 55:15 روی یکی دیگه، در محل دیگه‌ای تا [نامفهوم]. 55:20 این جبران، جبرانی که خدمتتون می‌گم شاید خیلی جا باشه 55:24 که الان من بگم، ممکنه گاردهای زیادی بالا بیاد. 55:28 حتی خیلی وقت‌ها توجه بیش‌ازحد مادر به بچه‌ش، 55:32 به شوهرش، به همسرش، به مادرش، به پدرش، به هرکسی. 55:36 توجه بیش‌ازحد مردی به زنش، به بچه‌هاش. 55:43 می‌دونید؟ انگار گفتم، مرسی سعید، یه رقت قلب؛ اصلاً عامل نگه‌دارنده‌ست، نه سعید؟ 55:51 درواقع یک ابزار تمدن برای مهار ماست. 55:59 و خوب هم کار می‌کنه انصافاً، خیلی خیلی خوب. 56:04 چقدر کمک‌ها و خیرات‌ها و مدرسه‌ها و چیزهای مختلف است که از قبلش درمیاد. 56:15 و چقدر مرزهای ارتباطی ما با دیگران رو نگه می‌داره. 56:18 خب، یه لحظه من برم، خیلی سؤال شد. ببینم می‌تونم یه‌سری‌ش رو جواب بدم تا حدودی. 56:23 این احساس مسئولیت و نگرانی منطقی وجود نداره؟ 56:26 ببینید وقتی می‌گید منطق، من می‌گم قطعاً منطقی وجود داره؛ یعنی یه normی. 56:31 دارم راجع‌به چی صحبت می‌کنم؟ من می‌گم توی اتاق درمان، اما راجع‌به norm صحبت نمی‌کنم. 56:37 می‌شه فهمید که الان مثالی که خدمتتون زدم، شما می‌تونید تشخیص بدید 56:41 که انگار این یه چیزی، یه جایی جابه‌جا شده، رفته یه جای دیگه. 56:45 یا این مثال دیگه‌ای که خدمتتون زدم. 56:48 من می‌گم به دیدهٔ شک نگاه کنید تا بتونید عوامل اصلی رو دربیارید. 56:54 خب، برم پایین‌تر. کسی گفت «از [نامفهوم] بدم میاد.» چی هست؟ 56:58 بدم که نمیاد. میل به جبران تا حدیش سالمه، بله درسته. 57:07 ممکنه اون خاطره‌شون ساختگی باشه، مثل مادرش رو زده و الان جبران افراطی کنه؟ بله، ممکنه. 57:14 حتی به‌قولی همه. درسته که به‌نوعی [نامفهوم] کسانی 57:18 که فعالان حقوق بشر و طرفدار محیط‌زیست می‌شن، 57:21 [نامفهوم] در واقعیت ممکنه نباشن. من می‌گم شک کنید، 57:25 تحلیل کنید. دوستان، من اصلاً نمی‌خوام به جنگتون بیام، 57:29 اصرار ندارم بگم این درسته یا غلط. من تلنگری می‌زنم دوستان، 57:34 شما برید دنبالش؛ توی اتاق درمانِ مراجع شما، تحلیلش کنید، بگردید دنبالش. 57:40 که اگر احساس گناهی هست، جبرانی هست و اگر جبرانی هست، احساس گناهی هم هست. 57:44 من می‌خوام علت‌ومعلولیش رو ببینید که کمکتون می‌کنه توی فهم بهتر مراجع، 57:49 که بتونید درک بهتری داشته باشید از این‌که الان توی اتاق درمان چه اتفاقی می‌افته. 57:54 اصلاً مراجع چرا داره این کار رو می‌کنه؟ 57:56 شما چرا این کار رو می‌کنید؟ دنیا چرا این کار رو می‌کنه؟ 58:03 یعنی این‌ها همش صرفاً از احساس گناهه؟ 58:06 وقتی می‌پرسی الهه «همش؟» می‌شه همون روان‌شناسی خطی. 58:11 من نمی‌گم همش، ولی می‌گم نگاه کنید دیگه، دوستان؛ برید دنبالش ببینید. 58:18 گفتن نظرتون دربارهٔ برنامهٔ «زندگی پس از زندگی» رو بگید. 58:24 نظری ندارم زهرا، چون خیلی مفصله. نظرم راجع‌به چی هست؟ 58:29 آدم به‌خاطر احساس گناهی که برای نرسیدن خودش به خواسته‌هاش داره، به آدم‌هایی 58:35 که دوستش دارن زیاد [نامفهوم]. بله، ممکنه این اتفاق بیفته؛ جبران. جبران برای خسارته؛ 58:41 یعنی می‌دونی وقتی من خسارت زدم جبران می‌کنم. وقتی من احساس گناه دارم، پشیمونم. 58:47 ما به اون احساس مسئله‌دار ورود می‌کنیم که فرد مستقیماً عامل نیست. 58:52 بله، صحیح؛ یعنی کنکاش می‌کنیم، بهتر این‌طوری بگم. 58:56 دنبالش می‌گردیم، کنکاش می‌کنیم. نکته‌ای که وجود داره اینه: 59:02 پس می‌دونید احساس گناه‌ها رو ردگیریش کنیم 59:06 که بفهمیم کجاست. از side effectهاش، نه؟ 59:09 از side effectهایی که ایجاد می‌کنه. غم رو اشاره کردیم، 59:14 زیرساخت زیرینش رو اشاره کردیم، خشمش رو اشاره کردیم، 59:19 جبران رو هم اشاره کردیم. چه‌جوری این میل به جبران ما میاد بالا؟ 59:24 [نامفهوم]. نگاه ما باید چی باشه؟ 59:29 نگاهتون دوستانه. ببینید، نگاهی که اینجا داریم راجع‌بهش صحبت می‌کنیم قضاوت‌گرانه نیست؛ 59:36 ما علت و معلولی تحلیل می‌کنیم. 59:38 ما داریم ساختار روان رو به‌شکل علمی و به‌دور از بد و خوب نگاه می‌کنیم. 59:45 پس من اینجا نمی‌خوام ذهن‌شویی کنم. نگاه همین نیست که بیام بگم الان چی خوبه. 59:51 کلاًس منطق…نمی‌گم کلاًس اخلاق، نمی‌خوام بزنم. 59:54 فقط می‌خوام تلنگر بهتون بزنم که ببینیدش، که چه‌جوری کار می‌کنه؛ 59:58 این داینامیک فعالِ ساختار روانی ما چه‌جوری کار می‌کنه، همین. 1:00:07 احسنت، چون اگر بفهمیش می‌تونی توی اتاق درمان هم به مراجع نشون بدی یا حداقل خودت بفهمی 1:00:14 که اوکی، کجاها احساس گناه داره و چرا احساس گناه داره 1:00:18 و کجا داره این واکنش جبرانی انجام می‌شه. 1:00:22 نکته: آیا همهٔ این تصفیه‌هایی که توسط ساختار روان انجام می‌شه بده؟ نه. یعنی چی؟ 1:00:30 مثال بزنم براتون. اگر ساختار روان ما به‌شکل منسجم داره کار می‌کنه، که داره کار می‌کنه، 1:00:39 ببینید، مثلاًً من یک بدی در حق شما کردم فرضاً، می‌رم خیرات می‌کنم و حالم خوب می‌شه. 1:00:49 حالا یک‌بعدی نگاش نمی‌کنم، کلی نگاش می‌کنم. 1:00:54 حالم خوب می‌شه؛ من دارم یک احساس گناهی رو تصفیه می‌کنم. 1:01:00 آیا چیز بدی است یا خوب است؟ آیا لازم است مداخله بشه یا نه؟ 1:01:08 آیا ما در جامعه، در تمدن، به ابزارهایی برای تصفیهٔ ساختار روانی‌مون نیاز داریم یا نه؟ 1:01:17 این تیکه‌ای که می‌گم خیلی حرف بزرگیه‌ها؛ 1:01:20 اصلاً جسارت نمی‌کنم ورود کنم بهش، فقط در حد تلنگر بهتون می‌گم. 1:01:30 پس ما نیاز داریم به این بسترها که بتونیم خودمون رو تصفیه کنیم 1:01:38 و اونا کارکردشون درسته، دوستان. 1:01:43 کارکردشون مفیده؛ کارکردی دارن که دارن دیگه، مهمه، مهمه. 1:01:56 بازم می‌گم حرفم بوی خون می‌ده، به قول دوستان، اما قصدم این نیست. قصدم چیز بدی نیست. 1:02:05 فقط می‌خوام بفهمین که هر آن‌چه هست، حتماً نیاز هست که باشه و قطعاً کارکرد داره. درست شد؟ 1:02:15 این کلاًس که تموم شد حتماً برید توبه کنید! عرضم به حضورتون 1:02:21 که به‌خاطر این می‌گم نگاه بد و خوب رو بذارید کنار، بریزید دور. 1:02:28 بد و خوب نیست. همه‌چیز در یک تعادلی نیاز داره کار کنه، 1:02:33 همه‌چیز در یک توازنی نیاز داره کار کنه 1:02:37 که بشه اینا کنار هم قرار بگیره، که شما تصفیه کنید. 1:02:42 خب، خوبه. اگر نمی‌دونید راجع‌به چی باید توبه کنید که اصلاً نیازی نیست؛ خوش باشید. 1:02:48 نکته‌ای که دارم اینه: پس اون فشاری که اون پشت هست، اون جبرانی که از پشت میاد، 1:02:56 اون pushی که از پشت داره به شما فشار میاره که حتماً تصفیه کنید، مهم است. 1:03:04 اصطلاحاً با جبران، گناه از بین می‌ره؛ ببین، گناه تصفیه می‌شه. [نامفهوم]. بریم. 1:03:10 تازه‌نفس بشیم برای گوش‌دادن بیشتر. 1:03:14 بریم استراحت بدیم، تازه‌نفس بشیم برای گوش‌دادن بیشتر. 1:03:18 مرسی داریوش. [نامفهوم]. اگه نباشه روان از بالانس درمیاد. 1:03:22 بله، فروپاشی روانیه؛ از انسان‌بودن [نامفهوم]. 1:03:26 این چه زبونه؟ «توبه کردم که دیگه نخورم، 1:03:29 باید جزای این شب و فرداشب و شب‌های دیگه…» بله، درسته. 1:03:34 برگردم به اون کودک. 1:03:36 وقتی که کودک، 1:03:39 دچار احساس گناه می‌شه بابت اون شکلاًتی که ریخته، 1:03:43 نیاز داره جبران کنه برای اون والد. 1:03:48 اضطرابش میاد بالا. 1:03:49 نیاز به تصفیهٔ این احساس گناه داره. 1:03:53 یعنی نیاز داره اون پاک بشه. 1:03:56 ممکنه یه دستمال بیاره. 1:03:58 ممکنه دیگه شکلاًت نخوره. 1:04:00 ممکنه دیگه روی مبل نشینه. 1:04:02 چون این فشار…یعنی ممکنه درسم رو خوب کنم. 1:04:05 ممکنه به حرفت بیشتر گوش بدم، ممکنه کمتر کارتون نگاه کنم، ممکنه یک کاری کنم. 1:04:12 اون بچه از کجا می‌دونه جبران چیه؟ نمی‌دونیم فرح، دنبال دانستنش نباش. 1:04:19 انگار به‌مرور یاد می‌گیریم، نه؟ 1:04:22 انگار من وقتی راجع‌به پدر و مادرم احساس گناه دارم، 1:04:24 می‌رم بیشتر درس می‌خونم چون می‌دونم خوشحالشون می‌کنم. 1:04:29 یعنی superegoی من خوشحال می‌شه از این‌که مثلاًً من یک کاری انجام می‌دم. 1:04:34 انگار میام می‌گم اونجا مضطربت کردم، 1:04:37 حالا میام مثل بچه‌هایی که خودشون رو لوس می‌کنن دور پدر 1:04:41 و مادر، خودشون رو می‌مالن به دست‌وپای پدر و مادر، خودشون رو می‌زنن روی دوششون، 1:04:47 می‌کشن روی زمین؛ می‌دونی؟ انگار می‌خوام خوشحالت کنم. 1:04:51 «ببین من چه بچهٔ خوبیم؟ بیا منو دوست داشته باش.» می‌دونی؟ 1:04:55 انگار بیا از گناهانم بگذر. شما همین رو در یک اشل بزرگ‌تر توی جامعه انجام می‌دید. 1:05:01 اشتباهش رو جبران کنه بهتره؛ احساس گناه دیگه. 1:05:04 در کل اگه به بچه بگیم اشتباهش رو جبران کنه بهتره. 1:05:07 جواد، سؤالت فنیه. بله، تبدیل شرم به احساس گناه بهتر است. 1:05:12 درست شد؟ اگه خشم از پدرت داریم چه‌کار باید بکنیم؟ 1:05:16 اون خیلی بزرگه. خشممون رو act کنیم؟ این هم احساس گناه می‌ده. می‌ده هما. ولی بین شرم 1:05:24 و احساس گناه کدوم رو انتخاب می‌کنیم؟ این هم می‌شه چی؟ همون conflictی که مال تمدن داره. 1:05:34 من نمی‌فهمم؛ دارم خیلی تلاش می‌کنم برسونم منظورم رو، 1:05:39 نمی‌دونم چه‌جوری بگم. دارم تلاشم رو می‌کنم برسونم منظورم رو، ان‌شاءالله. 1:05:48 یه بار دیگه جلسه رو گوش بدین. به نظرم یه بار دیگه هر سه جلسهٔ قبل رو گوش بدین؛ 1:05:52 یعنی جلساتی که مربوط به guilt می‌شه. 1:05:55 مربوط به احساس گناه می‌شه؛ هرچند فکر می‌کنم یه backgroundی فراتر از سه جلسه لازمه. 1:06:00 یعنی فکر می‌کنم باید پارسال رو یه بار دیگه گوش بدین؛ نه حالا منظور کلش، 1:06:05 ولی مفاهیم زیادی توش تنیده‌ست دوستان. یعنی یک بُعد نداره. 1:06:10 دستاورد داره، همه‌چی اوکی هست؛ چرا باز احساس پوچی داره و دوست داره بمیره؟ 1:06:15 چون یک کسی راضی نیست ازم، یکی داخل من از من راضی نیست. 1:06:18 هنوز احساس گناه دارم، هنوز احساس می‌کنم و جبران می‌کنم و این جبران انتها نداره. 1:06:24 می‌شه، می‌شه. قرار شد توی سمینار پنج‌شنبه توضیح بدیم. 1:06:30 شاید narcissism ممکنه. 1:06:37 حالا بریم سراغ سؤال‌ها دوستان، تا همین حد یه کوچولو. شاید هم بازترش کنم. 1:06:42 دوستان ترجیحاً یک سؤال بیشتر نپرسین تا بتونم توضیح بدم. 1:06:48 شاید در خلال بعضی از سؤال‌ها تونستم مفهوم رو بازتر کنم. 1:06:51 فرح اولی و بعد هم زهرا. 1:06:53 سلام استاد. 1:06:54 سلام فرح. 1:06:56 استاد، یه ذره کمبود objectها رو می‌فهمم. 1:07:02 این‌که چه‌جوری کمبودش جبران می‌شه رو گیر دارم. 1:07:05 ببینید، مراجع من، همون مراجع، case borderlineی که دارم، 1:07:08 خب، با پدرش خیلی مشکل داشت و اصلاً تمام دوست‌پسرهایی هم 1:07:12 که انتخاب کرده تا این لحظه، همه آدم‌هایی شبیه پدرش بودن. 1:07:16 حالا الان کار به جایی رسیده که پدر پشیمانه، 1:07:18 داره رفتارهای مثلاًً جبرانی از خودش نشون می‌ده. 1:07:21 پدری که گیر می‌داد تا الان که چرا موهات رو رنگ می‌کنی، 1:07:24 فلان و اینا، الان میاد موهای سفید دختر رو قیچی می‌کنه 1:07:27 و تشویقش می‌کنه که اصلاً برو رنگ کن، برو دماغتو عمل کن. 1:07:30 تا هفتهٔ پیش می‌زد دنده‌خرد می‌کرد اگه اسمشو می‌آوردی. 1:07:33 الان داره درست می‌شه، ولی دختر همچنان داره همون مسیر قبلی رو می‌ره 1:07:37 و دنبال object جای دیگه‌ای داره می‌گرده. 1:07:39 یه جوریه که دوست‌پسر اولش مثلاًً یه borderline 1:07:44 حالا مثلاًً معمولی بود، دومی رگه‌های psychopathy داشت، 1:07:49 بعدی یه چیزی تو مایه‌های schizotypal. 1:07:53 انگار داره هر بار با آدم‌های خطرناک‌تری وارد ارتباط می‌شه، 1:07:58 درصورتی‌که object داره از اون‌ور تلاش می‌کنه 1:08:02 که جایگاه خودش رو پیدا کنه. اینو می‌خواستم یه ذره باز کنید. 1:08:08 خیلی بزرگه. ولی درواقع نکته‌م اینجاست: مثلاًً با انتخاب اون خیلی الان کار ندارم. 1:08:14 چی باعث مانع ارتباطیِ الانش با باباش می‌شه؟ 1:08:17 همهٔ داستان هستن. این آدم، بابا داره تلاش می‌کنه، 1:08:21 ایشون هم داره تلاش می‌کنه؛ آیا تعارضات بین ایشون 1:08:25 و باباش حل شده؟ آیا تلاشی داره اتفاق می‌افته 1:08:28 که این حل شه اصلاً؟ چی conflictی این وسط هست که اگر بابای من حتی اگر تلاش هم بکنه، 1:08:34 درست نمی‌شه. به‌خاطر این می‌گم 1:08:36 که الان یه راهنمایی من کمکی بهت نمی‌کنه فرح. مثلاًً راهنمایی من اینه 1:08:41 که فقط تمرکز باشه روی رابطه‌ای که الان آسیب‌دیده‌ست بین پدر و دختر. و دوم، فرح، 1:08:48 من اگر بچه‌م رو سی سال بزنم، بعد سی سال بردارم ببرمش پارک، 1:08:52 ببرمش شهربازی، براش بستنی بخرم، به نظرت چیزی تغییر کرده؟ 1:09:01 تغییر که آره، ولی خب نه اون‌قدر که شاید کافی باشه در ازای سی سال رفتار زشتی که داشتم. 1:09:07 تموم شد. حالا من مثلاًً ممکنه یه ماه هم هست که دارم سرویس می‌دم؛ خب اوکی، so what؟ 1:09:13 خب، تو مثلاًً ببینید که هفت روز هفته، 1:09:16 شش روز هفته بچه رو با شلاق بزنی، جمعه برداری ببری مثلاًً پارک. 1:09:20 بعد ادعات این باشه که خب من که دارم تلاشم رو می‌کنم. چه تلاشی؟ داینامیکه، فعاله، با همه. 1:09:29 باید ادامه بدیم. 1:09:30 بله. 1:09:31 مرسی دکتر. 1:09:33 زنده باشی. خب، زهرا، زهرا قادرپور. 1:09:43 سلام، وقتتون بخیر. 1:09:45 سلام زهرا. 1:09:46 سلام قادرپور. 1:09:47 استاد ببخشید، این احساس گناه در ماه رمضان 1:09:51 و خیرات من رو خیلی به هم ریخت. تردیدم اومد بالا، نمی‌دونم چی شد. 1:09:58 الان نمی‌دونم دقیقاً سؤالم از جماعت چیه. فقط اونجا 1:10:01 که آقای داریوش گفتن استراحت کنیم تا بعدش بتونیم بیشتر به کارمون ادامه بدیم، 1:10:07 اونجا نفهمیدم. احساس کردم یه جورایی من بد متوجه شدم. 1:10:11 الان نمی‌دونم دقیقاً سؤالم چیه؛ به‌شدت مضطرب شدم. 1:10:15 فقط شاید یک راهنمایی می‌خوام که درکش کنم، چون حالم بد شد. 1:10:21 چرا؟ چه فکری توی ذهنت هست زهرا؟ 1:10:25 استاد، احساس کردم یه جوری عصبانی شدم ازتون. 1:10:32 چرا؟ توضیح می‌دی برام زهرا؟ 1:10:38 احساس کردم ارزش‌زدایی شد…شاید حتی واقع‌بینانه نباشه. 1:10:44 شاید حتی واقع‌بینانه نباشه. 1:10:48 یعنی خودت هم شک داری به چیزی که توی ذهنته؟ 1:10:56 نه، به حسم شک ندارم؛ عصبانی شدم. شاید احساس کردم که من این همه مدت داشتم اشتباه می‌رفتم. 1:11:05 و الان تلنگر که استاد زدم، اینو می‌خواست به من برسونه. 1:11:10 چی رو داشتی اشتباه می‌رفتی زهرا؟ 1:11:12 نه، نه. 1:11:13 اون احساس گناهی که توی محرم‌هام داشتم، دیشب داشتم، که باعث شد من توبه کنم. 1:11:23 از چی توبه کنی زهرا؟ تو گناه‌کاری؟ 1:11:30 خودم این‌طور فکر می‌کردم. 1:11:35 گناه بابت چیه؟ می‌تونی حدس بزنی؟ 1:11:42 خیلی جاها حق‌الله هم بود، ولی خیلی جاهای دیگه حق‌الناس هم بود. 1:11:49 بیشتر بابت اونا اذیت می‌شدم. مثلاًً دست خودم نیست 1:11:53 و توی خونه عصبانی می‌شم، داد می‌زنم؛ اون عذابم می‌ده. 1:12:01 یعنی احساس گناه داری بابت دادهایی که توی خونه می‌زنی؟ 1:12:06 آره خب، چون می‌فهمم ناراحت می‌شن، به هم می‌ریزن. 1:12:14 حرفی که ما زدیم خودش تو رو به هم می‌ریزه. 1:12:19 یعنی تو داد می‌زدی، احساس گناه داشتی، بعد توبه می‌کردی و خوبی بهت می‌داد؟ 1:12:25 بله، خوب بود، ولی تکرار می‌کردم. 1:12:29 راجع‌بهش هم باهاتون صحبت کردم که چرا من هی تکرار می‌کنم؛ گفتین عادت کردی؟ 1:12:34 تکرار می‌کردم، ولی خب تا زمانی که تکرار نمی‌شد یا می‌تونستم جلوش رو بگیرم، حالم خوب بود. 1:12:42 الان نمی‌دونم چرا این‌جوری شد. می‌گم گیرم. 1:12:48 درمانگر داری؟ 1:12:49 درمانگر داری. 1:12:49 من الان نمی‌تونم چیزی بگم که آرومت کنه. 1:12:53 ببخشید، متوجه نشدم. چه پرسیدی؟ 1:13:03 خب، ببینید دوستان، در خصوص دوستانی مثل زهرا یا غیره، 1:13:09 من نمی‌تونم کاری کنم که چیزی که وجود داره رو انکار کنیم. 1:13:15 ببین، از دید من توی زهرا یه چیزی تکان می‌خوره. 1:13:19 من می‌تونستم برم یه جایی یه چیزی رو تصفیه کنم، ولی چرا تزلزل میاد داخلم؟ 1:13:25 چرا فکر می‌کنم داره ارزش‌زدایی می‌شه؟ چون انگار یه کسی در دنیای بیرون داره می‌گه 1:13:30 که ببین این کاری که می‌کنی گناه‌هات رو پاک نمی‌کنه. 1:13:34 یعنی درواقع انگار این باعث می‌شه superegoی من با فشار بیشتری بهم حمله کنه. 1:13:38 که انگار پیغامی از سمت خدا اومد که اینا فایده نداشت‌ها؟ 1:13:43 یعنی انگار خدا به من الهام کرد یا به من وحی کرد که «زهرا، 1:13:47 این کاری که می‌کنی من قبول ندارم، باید بری خودت رو اصلاح کنی.» 1:13:53 کسی همچین حرفی نمی‌زنه زهرا. این دیالوگ درونی تو اتفاق می‌افته. 1:13:58 این‌که تو چه پیوندی با خدای خودت داری، 1:14:03 به این فکر کن که چرا با چهار تا جملهٔ من، داریوش، آدم‌های دیگه می‌تونه متزلزل بشه؟ 1:14:11 باید روی این بتونی بری فکر کنی که چی باعث می‌شه انگار این‌قدر شکننده باشه. 1:14:23 و من می‌گم واقعاً دیالوگی ندارم براش. و اگر واقعاً تو بکن یا نکن حس تو رو خوب می‌کنه، 1:14:30 کسی اینجا نگفت این کار رو بکن یا نکن. فقط تبیین شد، فقط تفسیر شد. 1:14:38 نمی‌دونم چقدر کمکت کرد این، زهرا، نمی‌دونم. اگر سؤالی داری ادامه‌ش رو بگو زهرا. 1:14:54 خب، امیدوارم پس سؤال رو جواب داده باشم. 1:14:58 ترجیحاً دوستان یکی یه سؤال تا بریم جلو. نسرین سؤالتو بپرس. 1:15:07 این سؤالم رو توی سال پرسیدم، اما الانم می‌گم. 1:15:13 احساس گناه…این روان‌شناسی که من خودمو می‌گم البته. 1:15:20 اصلاً من خودم فرار از بی‌کاری…میام خیلی بیشتر از حد معمول کار می‌کنم. 1:15:26 خب این هم pathology نیست توی من؟ این احساس؟ 1:15:29 می‌تونه باشه؟ 1:15:30 آره، یا این‌که… 1:15:33 آیا…دربارهٔ object هم یه سؤال داشتم. ببخشید، شد دوتا. 1:15:37 آیا ما خودمون به یه سنی می‌رسیم؟ 1:15:41 آیا نیاز نداریم که object خودمون باشیم؟ 1:15:45 یعنی objectمون درونی باشه؟ 1:15:47 نیاز نداریم که همیشه یه object بیرونی کنارمون باشه؟ 1:15:49 چون object بیرونی اون توان و محدودیت رو نداره من رو contain کنه. 1:15:55 این دوتا سؤال داشتم. 1:15:57 ولی ما به object بیرونی نیاز داریم تا به ما یاد بده، 1:16:00 دوستان. ما از روی دست آدم‌ها مشق می‌نویسیم. 1:16:04 وقتی درون من کسی نیست من رو آروم کنه، من لازم دارم ببینم 1:16:08 که چه‌جوری آدم‌ها خودشون رو یا دیگری رو آروم می‌کنن؛ 1:16:12 در عمل، نه توی فیلم و سریال. اونا هم بی‌تأثیر نیست‌ها، 1:16:16 ولی اونا برای ما خیلی انگار پذیرفته‌شده نیست، خیلی سخت می‌تونیم باهاشون ارتباط بگیریم. 1:16:21 پس ما object بیرونی رو نیاز داریم. و کجا ساخته می‌شه؟ با درمانگر، توی اتاق درمان. 1:16:29 صحبت شد؛ یعنی حداقل بخشیش. 1:16:32 [نامفهوم]. بله خب، اینو توی اتاق درمان کسب کردم، به این بینش رسیدم. 1:16:39 مرسی نسرین، متشکرم. خب، ساینا سؤالتو بپرس. 1:16:46 مرسی نسرین، مرسی نسرین. 1:16:49 مرسی نسرین، مرسی نسرین. 1:16:51 جان؟ آره، صداتون رو می‌شنویم. 1:16:54 استاد، من یه سؤال دارم. مثلاًً وقتی 1:16:57 که کسی رو از دست می‌دیم، می‌خوایم گریه کنیم اما نمی‌تونیم. 1:17:01 حالا بعضی مواقع می‌دونیم که مثلاًً باید بیشتر هوای اون فرد رو می‌داشتیم و نداشتیم. 1:17:07 بعضی اوقات نه؛ اصلاً هیچ چیزی نبوده که بخوایم بهش فکر کنیم، ولی نمی‌تونیم هم گریه کنیم. 1:17:13 مثلاًً خود من خیلی وقت‌ها می‌خوام گریه کنم ولی نمی‌تونم 1:17:16 و این خیلی برام سنگین‌تر می‌شه. علتش چی می‌تونه باشه؟ 1:17:21 از اون سؤال‌هایی که مثنوی هفتادمنه. ولی ساینا، 1:17:25 این‌جوری نگاش کن: وقتی ما بغض داریم یا گریه‌ای داریم 1:17:29 که پشت چشم مونده و بیرون نمیاد، حتماً یه چیزی درون ما وجود داره. درست شد؟ 1:17:34 که داره جلوش رو می‌گیره. حالا این‌که اون چیه 1:17:37 که جلوش رو می‌گیره، خب احتمالاً خیلی چیزهاست. 1:17:40 این superego ممکنه باشه. مثلاًً حتی ممکنه در خلوتمون هم نتونیم گریه کنیم؛ 1:17:45 منظورم الزاماً superegoی بیرونی نیست. 1:17:47 من مراجع داشتم می‌گفت که خب دوست‌پسرم ولم کرده، 1:17:51 ولی اون بی‌شعورِ کثافت لیاقت اشک‌های من رو نداره. 1:17:55 خب نمی‌تونست گریه کنه. و وقتی من این‌جوری فکر می‌کنم معلومه اشکم نمیاد. 1:18:01 حالا این داره آگاه می‌گه، یعنی هشیاره به چیزی 1:18:04 که داره می‌گه. خیلی از اون ممکنه هشیار نباشیم؛ 1:18:07 یعنی یه چیزی ترمز ما رو می‌کشه و نمی‌ذاره اون بغضه رو خالی کنیم. 1:18:12 و یک جواب مشخص که بگم حتماً اینه ندارم، ساینا. یه چیزی هست، یه چیزی مانعه. 1:18:20 ممنونم، متشکرم. 1:18:21 خواهش می‌کنم، زنده باشین. شهناز رهنما، بفرما. 1:18:28 درست استاد. من سؤالم همین هستش که توی مراجع‌ها واژهٔ عذاب وجدان به کار بره، 1:18:34 همون معادل احساس گناه می‌شه، درسته؟ 1:18:38 بله، بله. 1:18:38 حالا وقتی اینو حس می‌کنه، بهش نشون می‌دی خشمی که اومده بالا 1:18:45 و سر شمشیر به خودشه. خب، نشونش می‌دی. بعد که می‌گی حس به خود چیه، می‌گی دلسوزی. 1:18:53 انگار خودمون دیگه دوست داریم و اینجا من حس می‌کنم اتفاقی می‌افته. 1:18:57 بارها اینو دیدم توی مراجع که بعد این عذاب وجدانش کم شده. شما همین‌جا درمان رو می‌بینید؟ 1:19:03 آره، بخش عمده‌اش همین‌جاست. ببین، ما بخشیده می‌شیم توسط والد. 1:19:09 این‌که دلم می‌سوزه، درواقع دل کی برای کی می‌سوزه؟ 1:19:14 این انگار یه نوع…درواقع انگار یه جوری، یه بخشی از والد contain‌کننده است. 1:19:21 که من دلم برای بچه‌م می‌سوزه و دیگه اجازه نمی‌دم کسی سرزنشش کنه، 1:19:25 کسی باهاش بد حرف بزنه. جورایی هرکسی که بخواد بهش چیزی بگه، جلوش رو می‌گیرم. 1:19:33 صدای شما قطع شد؟ صدای من هست؟ 1:19:36 صدای من…قطع شد. 1:19:37 حالا شد، حالا هست. 1:19:38 یه مورد، یه مراجع می‌گفت که رسیده بود به اینجا که من احساس می‌کنم انگار کسی، 1:19:45 چیزی در درون من ایجاد شده که حالم رو خوب می‌کنه. 1:19:50 من به این واکنش نشون دادم؛ یعنی اونو ابراز کردم، 1:19:54 bold کردم، ابراز کردم. آیا این اشتباه من بوده؟ 1:19:59 چون یکی از اساتید گفت نه، نباید دست روش bold می‌کردی، روش وایمیستادی و بعدش رد می‌شدی. 1:20:07 نه شهناز، هیچ استادی روی کرهٔ زمین نمی‌تونه بگه درست بود یا غلط بود. 1:20:12 داینامیکه؛ تو توی اتاق درمان می‌فهمی که لازم بود روش وایستی یا نه. 1:20:18 من انگار بهش احساسی رو منتقل کردم، خیلی واضح، 1:20:22 که خوشحالم از این‌که این در تو بعد از چند دنیا ایجاد شد. 1:20:26 یعنی اگر من فکر کنم هنوز مراجع درونی‌نگری نداره به این موضوع، 1:20:30 شاید روش وایستم؛ ایرادی نداره، چه ایرادی داره؟ 1:20:34 من خیلی‌وقته دیگه اصلاً دست برداشتم از این‌که 1:20:37 واکنشی نشون بدم به مراجعی که این احساس رو داره 1:20:40 و حس تغییرات رو توی خودش می‌بینه. حالا گفتم بذارین با شما چک کنم 1:20:45 و ببینم اتفاقی که افتاده درست بوده یا نه. 1:20:49 خب، ممنونم. 1:20:54 خب، بریم سراغ جواد. من یه چیز قبلش توضیح بدم دوستان. 1:20:59 اینجا چند تا از دوستان پرسیدن دلیل خشم زهرا از من چه بود؟ 1:21:03 زهرا از من عصبانی نبوده، از خودش عصبانیه که project می‌شد روی من. 1:21:09 زهرا از خودش عصبانی شد، یعنی یه تیکه‌ای از خودش. جواد بفرما. 1:21:16 سلام استاد. 1:21:17 سلام جواد. 1:21:18 در خصوص این جبران و احساس گناه، من این مثال اومد توی ذهنم 1:21:22 که مثلاًً به فرزندم می‌گم یه لیوان آب بردار بیار و بعد توی مسیر لیوان آب رو می‌ریزه. 1:21:28 حالا منظور من جبران افراطی نیست. من می‌تونم بهش بگم بابا، حالا 1:21:33 که آب ریختی برو یک مثلاًً حوله بردار بیار، خشکش کن، که جبران کنه اشتباه خودش رو. 1:21:38 می‌تونم بهش احساس گناه بدم که «تو همیشه این کار رو می‌کنی، چند دفعه بهت گفتم مواظب باش؟» 1:21:44 که اگر احساس گناه بدم تکرار می‌شه و اگر جبران بدم بهش، 1:21:47 انگار اون احساس گناه از بین می‌ره. 1:21:50 درواقع درسته جواد، یه بخشیش اینه. من صدات رو قطع کنم جواد، دوباره اگه خواستی صحبت کن. 1:22:01 ببینید دوستان، یک: ما از طرف، یعنی کمک می‌گیریم برای تمیزکردن. یعنی پس تنبیه نمی‌کنیم، 1:22:08 سرزنش نمی‌کنیم. من نمی‌خوام مسیر بهتون بگم، فرمول بهتون بدم، بگم یک، دو، گام. 1:22:15 می‌خوام بفهمید مفهوم چیه. درست شد؟ با هم تمیز می‌کنیم، آفرین، 1:22:21 با هم پاکش می‌کنیم، با هم درستش می‌کنیم و باز برو دوباره آب بیار. 1:22:26 یعنی عزت‌نفس هم سر جاشه؛ این‌که تو نمی‌تونی و از پسش برنمیای نیست. و برو بازم آب بیار. 1:22:34 خودش بره دوباره آب بیاره. پس درواقع content اینه؛ یعنی با هم تمیز می‌کنیم 1:22:41 و بازم تو حق داری بری دوباره آب بیاری و برو آب بیار. این مهمه. 1:22:46 تازه ما همهٔ این‌ها رو که رعایت کنیم، این‌ها expression هشیار ماست؛ 1:22:51 واقعاً باید ناهشیارمون هم با همین یکی باشه. 1:22:55 می‌دونید؟ یعنی اگر ناهشیارم با این fit نباشه، کودک می‌فهمه تمارضیه؛ 1:23:03 می‌فهمه ما این نیستیم، می‌فهمه که این واقعیت ما نیست. 1:23:09 پس شما نمی‌تونید ادای مامان خوب و بابای خوب رو دربیارید. 1:23:12 چرا؟ چون همون بچه توی پدر رو می‌بینه 1:23:16 که با مثلاًً کارمند زیردست توی اداره بابت یه خطاش چه‌جوری دادوبیداد می‌کنه. 1:23:26 همین کودک توی ماشین، وقتی پدرش سوار ماشینه و تصادف می‌کنه، 1:23:30 می‌زنه به ماشین جلویی یا یکی از عقب می‌زنه به ماشین بابات، اونجا می‌فهمه تو چندچندی. 1:23:37 وقتی من خشم پدرم رو رو به تصادفی که مقصر نیست 1:23:41 و یکی از پشت بهش می‌زنه می‌بینم، همهٔ آن‌چه شما رشته بودید پنبه‌ست. 1:23:46 پس دوستان، این‌که می‌گن کلاًس‌های فرزندپروری؛ ادا نمی‌تونید دربیارید. 1:23:52 شما نمی‌تونید کسی باشی که نیستی و نمی‌تونید چیزی رو منتقل کنید که ندارید. 1:24:00 مثلاًً آدم‌هایی می‌گن ادای دوست خوب رو دربیارید. نمی‌تونید؛ 1:24:03 چون اگر می‌تونید مثلاًً آدم contain‌کننده‌ای باشید با رفیقت وقتی باهاش تعامل دارید، 1:24:08 اون می‌فهمه که تو با دیگران contain‌کننده نیستی. 1:24:11 تو با خودت نیستی، با مامانت نیستی، با بابات نیستی؛ من می‌فهمم که این‌ها الکیه. درست شد؟ 1:24:18 پس این نکته‌ای بود که منظورم بود که ببینینش؛ فکر نکنیم به این راحتیه 1:24:24 که من مثلاًً یاد بگیرم چهارتا رفتار رو انجام بدم و فکر کنم اوکی، تموم شد. 1:24:32 مرسی جواد، خوب. 1:24:34 ممنون استاد. 1:24:35 زنده باشی، الهام بفرما. 1:24:40 سلام استاد، شبتون بخیر. 1:24:42 زنده باشی الهام، شب بخیر. 1:24:44 من توی این کلاًس دچار دوگانگی شدم، به‌خاطر این‌که طبق چیزهایی 1:24:52 که توی ذهنم بود در مورد ارزش‌های دینی و تعلیمات دینی، همیشه توی تمام ادیان، 1:25:02 تفکرم این بود که بالاخره ادیان اومدن که زندگی فعلی ما رو شکل بدن 1:25:07 که انسان‌ها به حقوق همدیگه تجاوز نکنن. 1:25:11 حالا بر طبق انسان‌شناختی، پاداش و تنبیه جزو چیزهایی بوده که عوامل بازدارنده بوده. 1:25:21 این یه جورایی احساس می‌کنم که تعالیم دینی برای این اومده است. 1:25:28 اما توی این ماه رمضان، وقتی که متوجه یه‌سری مسائل 1:25:34 شدم از طریق همین برنامهٔ «زندگی پس از زندگی»، 1:25:38 یه مقدار دیدگاهم عوض شده؛ یعنی همیشه احساس می‌کردم 1:25:43 که دین مال این دنیاست و تمام تعالیمش مربوط به همین دنیاست. 1:25:48 اما الان احساسم عوض شده؛ احساس می‌کنم که نه، علاوه بر این دنیا، 1:25:53 حالا جای دیگه هم یه چیزی هست، یعنی حساب‌وکتابی هم هست. 1:25:58 و این یه مقدار دیدگاهم رو عوض کرده. 1:26:03 که خب به‌هرحال یه جاها یه جورایی آدم باید جواب پس بده. 1:26:08 حالا حق‌الناس رو کلاًً خودم خیلی رعایت می‌کردم، اما حق‌الله رو خیلی جدی نمی‌گرفتم. 1:26:17 و حالا الان یه دگرگونی که توی من ایجاد شده، 1:26:21 اون احساس گناهی که شما می‌فرمایین الان خب خیلی بالا اومده، 1:26:27 و احساس می‌کنم که در مورد حالا خودم و خدای خودم کوتاهی‌هایی داشتم. 1:26:34 و جبرانش هم الان خیلی، تقریباً می‌شه گفت، سخته؛ غیرممکن نگیم، 1:26:41 همون فوق‌العاده مشکله و با این احساس گناه چه‌جوری باید کنار اومد؟ 1:26:46 چون این احساس گناه خب اذیت می‌کنه. 1:26:49 من یه توضیحی بدم الهام، رو به همهٔ دوستان می‌دم. 1:26:54 مرسی، متشکرم. من صدات رو قطع می‌کنم، توضیح می‌دم، دوباره خواستی وصل شو. 1:26:59 ببینید دوستان، نکته‌ای که وجود داره این است: من می‌گم روان‌شناسی 1:27:13 که نمی‌فهمه جایگاه دین و مذهب چقدر مهم است، درک درستی از ساختار روان نداره. 1:27:28 این‌ها الکی شکل نمی‌گیره؛ این‌ها لازم بوده برای بشر. ببینید، 1:27:32 یه جایی می‌رسه ما می‌خوایم بگیم ارزش‌زدایی؛ 1:27:35 اتفاقاً من می‌خوام بگم نه، ما باید بهش ارزش بدیم. 1:27:41 اتفاقاً من مثلاًً مذهبی نیستم؛ 1:27:44 یعنی من می‌خوام بفهمم چه‌جوری کار می‌کنه، روان انسان چه‌شکلیه 1:27:50 و اصلاً در بند این‌که الان چی بده یا چی خوبه، اصلاً نمی‌خوام ورود کنم بهش. 1:27:58 ولی می‌خوام بگم که اصلاً ما با مفاهیمی آشناییم مثل معنویتی که وجود داره، spirituality. 1:28:05 خیلی مهمه؛ همهٔ دنیا دارن روش کار می‌کنن، 1:28:09 روان‌شناس‌ها. چرا؟ چون مقوله‌ایه که خیلی کارکرد داره. 1:28:14 اصلاً نمی‌خوام بهش ورود کنم کارکردش چیه و چه‌جوری مهمه. 1:28:19 ولی این‌که ما دچار تردید بشیم، این چیز بدی نیست، اصلاً چیز بدی نیست. 1:28:25 یک، دو: یه نکته هم برام خیلی مهمه. اینو خیلی هم می‌پرسن راجع‌به فلان سریال، فلان فیلم. 1:28:33 دوستان، propaganda، تبلیغات و رسانه وحی منزل نیست. 1:28:38 شما نمی‌تونید رسانه رو مبنای چیزی قرار بدید. 1:28:43 رسانه در اختیار همه نیست؛ یعنی رسانه در اختیار عدهٔ معدودیه. 1:28:49 نه ایران، در همهٔ دنیا همینه. رسانه یک وسیله است. 1:28:55 درست شد؟ یک وسیلهٔ اتفاقاً هدفمند است. 1:29:00 پس هرجا که شما راجع‌به رسانه می‌پرسید، هر چیزی، یعنی هر خبری، هر مطلبی، هر محتوایی، 1:29:07 من شخصاً وقتی می‌شنوم خیلی حس خاصی بهش ندارم، چون می‌گم رسانه است. 1:29:12 علم هست، کتاب هست، دانشگاه هست، مقاله هست؛ بریم درش بیاریم دیگه. 1:29:17 حالا چهارتا خبر می‌خوایم بشنویم، بشنویم، ولی اجازه ندید رسانه بتونه شما رو دست‌کاری کنه؛ 1:29:24 هر رسانه‌ای، یعنی از BBC بگیرید تا CNN تا هر جای دیگه. 1:29:28 ما متأسفانه توی کشورمون خیلی خیلی رسانه رومون تأثیر داره؛ 1:29:33 مردمی هستیم تأثیرپذیر، یعنی اثرپذیریم، خب، و 1:29:37 یعنی یه ذره اگه اون رسانه به روان‌شناسی مسلط باشه، به‌راحتی می‌تونه ما رو دست‌کاری کنه. 1:29:44 و این رو توی ذهنتون داشته باشید. 1:29:48 این‌که می‌گی الهام احساس گناه رو چه‌کار کنیم؟ جبران، نه؟ 1:29:54 من می‌گم ابزارش هم گذاشته شده دیگه؛ جبران کن. تونستم جواب سؤالتو بدم الهام یا نه؟ 1:30:04 بله استاد، خیلی ممنونم از راهنماییتون. زنده باشین. خب، مهتاب یک سؤال، مهتاب وصلی. 1:30:13 سلام استاد، شبتون بخیر. 1:30:16 متشکرم مهتاب، بفرما. شبت بخیر. 1:30:18 ببخشید استاد، منم مثلاًً زیاد حرف می‌زنم، سؤال می‌کنم. الان مثلاًً برنامهٔ «زندگی 1:30:24 پس از زندگی» رو می‌بینم که راستش رو بخواین دچار احساس گناه شدم. 1:30:28 خواستم ببینم چه‌کار کنم، از شما بپرسم. 1:30:31 گریه‌زاری و توبه. 1:30:34 خب توبه و اینا کردم، ولی برای جبرانش چه‌کار کنم؟ 1:30:39 صدقات، ایتام. 1:30:41 نه، جدی. 1:30:42 من واقعاً می‌گم. 1:30:44 آها، خب بهتر نیست مثلاًً این رفتار رو کنار بذارم، سعی کنم اون رو تغییر بدم؟ 1:30:49 خودت چی فکر می‌کنی؟ 1:30:50 فکر می‌کنم بله، این خیلی بهتره. 1:30:53 برو دنبالش. 1:30:55 آهان، پس سعی کنم این رو تغییر بدم. 1:30:58 من نگفتم‌ها؛ اینو تو گفتی. 1:31:00 برای راستی، دیگه سؤال نمی‌شه بپرسم دیگه؟ 1:31:03 نه دیگه، بسه که بریم بقیه هم سؤال بپرسن. 1:31:06 باشه، خیلی ممنون، مرسی. 1:31:08 زنده باشی. خب، لیلی. 1:31:15 سلام. 1:31:17 سلام لیلی. 1:31:18 شبتون بخیر. 1:31:20 شبت بخیر. 1:31:21 متشکرم. آقای دکتر، من یه سؤالی که برای خودم هست، یعنی سؤالی هستش که برای خودم هست. 1:31:28 من به‌تازگی عموم رو از دست دادم، تقریباً حوالی یک هفته هستش. 1:31:35 عموم رو از دست دادم و در کنارش پدرم درگیر cancer هستش. 1:31:41 یه مقداری حاده. درواقع حالش بعد از فوت عموم خیلی بد شده و یه چیزی من رو اذیت می‌کنه. 1:31:50 یه چیزی شبیه به احساس گناه. من رابطه‌ام با پدرم یه مقداری، خب، همیشه حرف توش بوده. 1:31:58 همیشه یه بخش‌هاش مخدوش بوده. 1:32:01 و در کنارش، وقتی کلاًً رابطهٔ پدر من با من و خواهرم که دوتا دختر هستیم، 1:32:08 یعنی دوتا دخترها، در کنار حالا اون تعدادی از برادرها هم، خیلی چیز نبوده. 1:32:16 خیلی رابطه، می‌گم، همیشه جانبدارانه بوده؛ یعنی طرف پسرها بیشتر بوده، پدر من. 1:32:25 برای من خب توضیح و تفسیرش اینه و نمود بیرونیش هم همین بوده. 1:32:29 و وقتی عمیق‌تر بهش نگاه می‌کنم، می‌بینم 1:32:33 که خب پدر من مادری داشته که در زمانی که ایشون هفت سالش بوده، 1:32:39 پدرشون که فوت می‌کنه، ایشون ازدواج می‌کنه و او یه خشمی کلاًً از زن داره. 1:32:46 و انگار که یک جاهایی یک خشم فروخورده‌ای از زن داره. 1:32:52 حتی انتخاب اسم من که اسم مادرش بوده، یه جورایی انگار جاهایی جایگزین کرده. 1:32:57 و همهٔ این‌ها رو می‌دونم، اما چیزی که الان من رو اذیت می‌کنه اینه که اگر پدرم نباشه، 1:33:06 مجموعِ فکرکردن به این موضوع، مجموعه‌ای از احساسات متناقض رو برای من میاره بالا، 1:33:12 خشم، احساس گناه که خیلی توش شدیده و در کنارش این‌که خیلی اندوهگینم می‌کنه، 1:33:23 و انگار که دلم می‌خواد که برم و صحبت کنم. 1:33:26 یعنی حرف بزنم و ازش بخوام که توضیح بده به من نتیجهٔ این سال‌ها 1:33:33 که به‌هرحال من انگار دنبال اون آزارگر آشنا می‌گشتم، 1:33:39 و حتی انتخاب، به‌هرحال، همسر من و این‌که حالا مشکلاًتی 1:33:43 که پیش اومد و این‌ها، انگار copy پدرم بوده. 1:33:47 و دلم می‌خواد این‌ها رو بهش بگم، اما می‌ترسم. 1:33:52 و در این حال اگر انگار نگم، نمی‌دونم، احساس عذاب وجدان، 1:33:58 احساس گناه شدید و، می‌گم، شرم، خشم و این‌ها میاد بالا. 1:34:04 و ازتون می‌خوام که به من این رو بگین 1:34:06 که من چه مسیری رو…یعنی نمی‌دونم، واقعاً خیلی سردرگمم. 1:34:10 هیچ‌وقت به این اندازه سردرگم نبودم؛ این‌که ساعت‌های پریشونی مداوم از این‌که چی غلطه، 1:34:18 چی درسته، کی کجاست، اصلاً چرا این‌طوری شد؟ 1:34:22 چرا می‌ترسی بگی، لیلی؟ 1:34:25 ببینید، ما پدرمون کلاًً توی یک خانوادهٔ پدرسالار بودیم و پدر خیلی ابهت داره برامون 1:34:32 و از این‌که مثلاًً همیشه مورد شماتت و ملامت درواقع می‌شیم، 1:34:37 ملامت شاید از خانواده قرار بگیریم 1:34:40 که خب چرا پدر رو ناراحت می‌کنه؟ چرا مثلاًً این حرف گفته می‌شه؟ 1:34:44 یا البته من چون بچهٔ کوچیک خانواده‌ام، خیلی راحت‌تر صحبت می‌کنم. 1:34:50 بزرگ‌ترها یک مقداری محدودتر هستند توی صحبت‌کردن. 1:34:56 ترسم به‌خاطر اینه، فکر می‌کنم. 1:34:58 خب لیلی، ببین، من الان نمی‌شه به این راحتی گفت، 1:35:01 ولی من فکر می‌کنم باید با این ترست کار کنی. 1:35:06 یعنی خیلی سخته؛ یعنی من می‌خوام یک پک بزرگی رو باید مطرح کنم، 1:35:11 و نمی‌تونم جواب کوتاه یه‌خطی الان بدم و ازش رد بشیم. 1:35:15 ولی من باشم می‌گم لیلی، باید بری ترست رو کاوش کنی. این ترس همون‌طور مبهمه. 1:35:21 خب ببینید آقای دکتر، من چه‌طور باید بتونم از این ترسی که این‌قدر بزرگه و این‌قدر عمیقه 1:35:30 و روش احساسات بسیار بسیار عمیقی سوار شده، چه‌طور باید بتونم از این بگذرم؟ 1:35:37 لیلی، الان این‌که می‌پرسی باز یه مثنوی هفتادمنه. 1:35:41 تو نمی‌تونی؛ باید از یک متخصص کمک بگیری. 1:35:44 حتی اگر تو بهترین متخصص دنیا هم باشی، باز نیاز داری از یک آدمی که بیرون از تو هست، 1:35:52 با اون آدم حرف بزنی. تو به یک کانال ناهشیار نیاز داری. 1:35:58 و این چیزی نیست که خودت بتونی توی آینه با خودت صحبت کنی و از این ترس آزاد شی. 1:36:03 درسته. 1:36:04 من فقط می‌تونم سرنخ رو بدم که این ترس هست. 1:36:08 متشکرم عزیزم، مرسی. 1:36:10 زنده باشی. 1:36:11 زنده باشی. 1:36:12 خب، سؤال آخر رو زهرا بپرس، تا زهرا پررو هست. 1:36:20 سلام استاد. 1:36:21 سلام زهرا. 1:36:22 من می‌خوام تجربهٔ خودم رو بگم، در طی این چند جلسه‌ای 1:36:28 که با شما جلو اومدم و تجربه‌ای که یک احساس گناهی در من بود. 1:36:35 من مامانم رو سه سال قبل از دست دادم. 1:36:38 بعد یه انگشتر از مامانم به یادگار برداشتم که همیشه توی دستم بود. 1:36:44 ولی یک احساس متناقضی نسبت‌به این انگشتر داشتم. 1:36:48 هم احساس می‌کردم اگه از من دور بشه، 1:36:51 احساس گناه بهم دست می‌داد که این یه یادگار از مامانم هست، 1:36:55 و انگار با اون انگشتر من با مامانم اتصال دارم. 1:36:59 و احساس دیگه هم این بود که خب انگشتر اصلاً به‌روز نبود. 1:37:02 مثلاًً توی دستم که بود احساس خوشایندی نداشتم. خب، 1:37:06 یک انگشتر با نگین آبی خیلی با سلیقهٔ من جور نبود، درهرحال. 1:37:10 بعد از اون جلسه، نمی‌دونم دوم بود فکر کنم، 1:37:14 شما اون مثال رو زدید که یک آقایی بود از مراجعینتون 1:37:19 که یک ماشین از پدرش به یادگار بود که دم در خونه افتاده بود 1:37:24 و درهرحال اون یک symbolی از پدرش بود. 1:37:27 نمی‌دونم چرا، من بعد از اون جلسه خیلی راحت تونستم این انگشتر رو از خودم جدا کنم، 1:37:34 بدون این‌که دیگه هیچ احساس گناهی داشته باشم و تمام اون افکار دیگه در من برطرف شد. 1:37:40 و دیگه خیلی راحت، اون پارادوکسی 1:37:43 که هم انگشتر رو دوست نداشتم و هم یه جورایی احساس گناه بود، 1:37:48 دیگه در من حل شد و هنوزم اون انگشتر رو کنار گذاشتم 1:37:52 و یه جایی توی خونه است و دیگه، یعنی ازش رها شدم. 1:37:55 درواقع ممنونم از شما. زنده باشی زهرا، متشکرم. 1:38:00 خب، خدا رو شکر، درمان همینه دیگه. یعنی درمان، 1:38:05 حالا نه به این شکل که بگیم حالا چی شد، 1:38:09 چه اتفاقی افتاد، ولی این‌که ما از قیدوبند رها می‌شیم. 1:38:14 مامانم توی ذهن من زنده است. مامان من انگشتری 1:38:19 که دستمه نیست و می‌تونم داشته باشمش، توی کشوی خونه‌م باشه، 1:38:25 ولی الزامی نیست. نگاه، می‌دونید، اسیرش نیستم و البته می‌تونیم خیلی فراتر از این باشه. 1:38:34 ولی مرسی زهرا که تجربه‌تو با ما share کردی 1:38:38 و متشکرم. خب، مرسی از همهٔ دوستان. مبحث سنگینیه 1:38:43 و متأسفانه پرچالش و پر از حرف‌وحدیث. قصد جسارت و توهین به هیچ چیزی نیست، صرفاً بررسیه. 1:38:52 و بهش فکر کنید، همین. اصلاً هیچ کار بیشتری قرار نیست انجام بدید؛ 1:38:58 نه تأییدش کنید، نه ردش کنید، 1:39:01 نه وحی منزل، نه هیچی. فقط قراره بهش فکر کنید، ببینیم چه‌جور درمیاد یا نمیاد. خب، 1:39:08 خسته نباشید، ممنونم. شب همگی‌تون به‌خیر باشه، ایام به کامتون باشه و خوش باشین. خداحافظ.