فایل صوتی جلسه 2- مدل برای انواع سوگواری ها

00:00 دوباره سلام. با یه مبحث دیگه؛ ادامه‌ی مبحث سوگ. سوگواری… البته 00:06 سوگواری که نه، سوگ بیشتر دیگه. حالا برقرار کنید؟ نه، 00:12 اون‌جوری هم نیست دیگه. بالاخره گریه‌هامون رو کردیم دیگه. 00:18 حالا قراره که، اگر توی سوگواری هم حساب کنیم، انکار و خشم و چانه‌زنی و 00:25 افسردگی رو رد کردیم. نزدیکای افسردگی‌ایم؛ داریم می‌ریم به سمت پذیرش. 00:35 و ان‌شاءالله که به یه جای خوب برسه. 00:40 خب، عرضم به حضورتون که در خصوص هفته‌ی قبل، اگر محتوای سؤال‌برانگیزی هست، 00:46 حد چند دقیقه سؤال‌های مربوط به محتوا لطفاً سؤال بپرسیم. محبوبه، محتوایی سؤال کن. 00:52 محتوایی سؤال بپرس؛ یه سؤال. 00:58 استاد ببخشید، در مورد اون کیس… سؤالم رو ببخشید حالا. 01:02 در مورد اون کیس قبلی. بله. کیس قبلی که گفتیم 01:05 مثلاً هفته‌ها نامزد داشته، بعد به هم زده. 01:08 این چه مشکلی تو کودکی با مادرش داشته؟ یعنی تو دلبستگی؟ 01:12 مثلاً مادر بهش توجه زیاد نمی‌کرده و پاداش رو 01:16 زیاد نمی‌داده، یا دیر می‌داده و در دسترسش نبوده؟ 01:20 این رو می‌خواستم بگید؛ یه دفعه توضیح بدین. 01:24 بعد این‌که این مفهوم امنیت هم براش مشکله دیگه. 01:27 مثلاً ما اگه بگیم که این تو ذهن خودته و مثلاً تو دنیای بیرون این‌جوری نیست، 01:32 مثلاً اگه حالا اینو نبینی، بازم امنیت داریم؟ 01:35 یا همون از طریق انتقال و انتقال متقابل؟ 01:44 بعد استاد، یه سؤال دیگه هم می‌تونم بپرسم؟ 01:47 بپرس. 01:48 بعد استاد، این‌که مثلاً فانتزی‌هامون رو شما گفتید باید بکشیم و از بین 01:53 ببریم. مثلاً گفتید فانتزی اینو داشته که پدر بهش توجه کنه، نمی‌کنه. 01:57 اینو چجوری باید بکشیم؟ یعنی باید بکشیم؟ یعنی توضیح می‌دیم؟ 02:02 باشه، من هر سه‌تاش رو توضیح می‌دم. 02:05 باشه. مرسی. 02:07 عرضم به حضورتون که سؤال اول، اگه یادم باشه، در خصوص 02:13 این‌که اون کیس آیا با مادرش مشکل داشته؛ خب، قطعاً داشته. 02:20 یعنی روابط object ما نشان‌دهنده‌ی تعامل ما با دنیای بیرونه. 02:24 توی قسمت object هم صحبت کردم؛ توی borderline فکر کنم. 02:30 ما با دنیا همون‌جوری ارتباط می‌گیریم که از objectهامون یاد گرفتیم. 02:34 یا در تعامل با objectها پرورانده شدیم؛ یعنی اصطلاحاً آبدیده شدیم. 02:40 در این پس شکی نیست. اما این‌که چگونه بوده؟ ببینید، روان‌شناسی 02:44 علمیه، ولی ما نمی‌تونیم خیلی راحت این‌جوری پیش‌بینی کنیم. 02:48 یعنی من بیام بگم هرکس اگر دلبستگی ناایمنی از سمت 02:52 مادرش داشت، مثلاً در آینده می‌شه narcissistic. 02:57 واقعاً خطی نیست؛ خیلی عوامل توش درگیره. ولی می‌شه تا حدودی پیش‌بینی کرد که خب 03:01 بالاخره وقتی من عشق نگرفتم، یعنی از مامان‌بابا 03:04 نگرفتم دیگه، یعنی در کودکی، [نامفهوم]. 03:08 پس اینو می‌شه اثبات کرد. امنیت با ما باید چجوری تجربه بشه؟ در این 03:13 شکی نیست که توی انتقال با ما، توی اتاق درمان، پس از کلی زد و خورد، 03:24 تازه می‌خواد امنیت شکل بگیره، یا اصطلاحاً امنیت کنار اون آدم، کنار ما، تجربه بشه. 03:30 و این‌که چجوری سوگواری کنیم، فانتزی‌هامون رو بکشیم، کل فلسفه‌ی 03:35 این چهل ساعتی که در خدمت‌تون هستیم، قراره تهش به همین برسیم. 03:39 و غیر از این نیست. یعنی تازه ما می‌خوایم برسیم بهش 03:44 دیگه. نمی‌دونم چند ساعت اتفاقه، ولی فکر می‌کنم همینه. 03:52 مریم، سؤالتو بپرس. 03:58 هموش هست. هر چقدر بوده دوستان. ۸۰ بود. ۶۰ بود. 04:04 مرگم. 04:09 زهرا. 04:13 سلام استاد، وقت‌تون بخیر. 04:16 سلام زهرا. من می‌خواستم بدونم مراجعه‌ای که 04:21 سوگواری نکرده معمولاً با چه شکایتی 04:26 میاد توی اتاق درمان؟ 04:33 چشم، توضیح می‌دم زهرا. ببینید دوستان، بعضی از مراجعان خیلی واضحه. مثلاً 04:39 طرف می‌گه: «آی دکتر، چه نشستی که هفته‌ی پیش دوست‌پسرم یا دوست‌دخترم رهام 04:44 کرد؟ آی دکتر، چه نشستی نامزدم هفته‌ی پیش مرد؟ آی دکتر، چه 04:50 نشستی که گربه‌م، سگم، خرگوشم زیر دست‌وپا هفته‌ی قبل له شد؟» 04:57 یه چیزی که خیلی واضحه، یه چیزی که خیلی direct هست؛ که تازه این هم، 05:01 می‌گم، همش سوگ نیست، بد برداشت نکنید. یعنی این شکایت، شکایت سوگواری هست. 05:05 یه سری هم هست، مراجع نمی‌دونه باید سوگواری کنه. یعنی شما تازه می‌خواید برید جلو 05:09 ببینید که او مثلاً این‌همه فانتزی داره و 05:13 کلی کشت‌وکشتار خواهید داشت توی اتاق درمان. 05:18 یعنی شما مثلاً می‌بینید با یک کودکی طرفید که از حدود شش یا هفت‌سالگی دیگه 05:22 خیلی سوگواری نکرده، یا سوگواری‌هاش ناقص مونده؛ و تازه می‌خواید جا بندازید 05:26 براش که این‌ها، همه‌ی این‌هایی که فکر می‌کنی فانتزی هستند، همه‌ی 05:31 این‌هایی که دارید راجع‌بهش حرف می‌زنید، رؤیاپردازانه هستند. 05:35 و خب اینا دردناکه. یعنی پس یه بخشیش خیلی واضحه و 05:40 directه؛ یه بخشیش اصلاً مشخص نیست. یعنی ممکنه 05:45 شکایتش هر چیزی باشه؛ حتی شکایت از همسرش. 05:50 «آقا من همسری دارم که دست‌به‌زن داره. آقا من فکر نمی‌کردم عشق و عاشقی 05:54 این‌طوری باشه. من فکر می‌کردم دو نفری که عاشق هم‌اند خیلی خوبه.» 05:58 «مثلاً من چه می‌دونم، اون که میاد خونه، من پاشو تو شیر 06:02 می‌شورم، ماساژش می‌دم، اونم قربون‌صدقه‌ی من می‌ره،» 06:07 «هفته‌ای یه بار گردنبند طلا می‌خره و چه و چه و چه…» و شما 06:11 متوجه می‌شید که اوکی، ما با [نامفهوم] خیلی بزرگی طرف هستیم. 06:16 یعنی با کلی فانتزی طرفیم و قراره همه‌ی اون فانتزی‌ها، اصطلاحاً ـ حالا 06:21 ما خیلی بی‌رحمانه داریم صحبت می‌کنیم ولی استعاره‌ایه ـ قراره 06:27 توی اتاق درمان ذبح بشه و قطعاً دردناکه و قطعاً ناخوشاینده. 06:33 پس این دوتا رو در نظر داشته باشیم. مریم، یه لحظه میکروفنت وصل شد و بعد قطع شد. 06:38 وقت‌تون بخیر. خسته نباشید. 06:41 خیلی خیلی عالی بود مطالب و من واقعاً هفته‌ی گذشته خیلی از کلاس سوگ لذت بردم. 06:47 استاد، سؤالی که برای من پیش اومد در 06:51 مورد سوگ همینه: لحظه‌ای که یه 06:55 فرد با یه فقدان مواجه می‌شه، از کجا خود فرد می‌تونه 06:59 تشخیص بده که این مسئله رو پذیرفته یا این‌که سرکوبش کرده؟ 07:03 اینو توضیح می‌دم. امروز توی جلسه یه کوچولو بهش تلنگر می‌زنم؛ بهش می‌پردازم. 07:10 امروز می‌پردازم که چجوری متوجهش می‌شیم و چجوری هست. 07:14 مهدی هم سؤالتو بپرس تا ان‌شاءالله بحث رو شروع کنیم. 07:27 سلام استاد. سلام مهدی. 07:30 یه سؤال داشتم در مورد یه مراجعی که همسرش ازش جدا شده، به این صورت 07:37 که ایشون راضی نبوده ولی همسرشون می‌خواسته جدا بشه و جدا هم شده. 07:43 ایشون بعد از طلاق باز مراجعه کرده و بسیار غمگین هست و می‌گه: «من پذیرفتم 07:50 که ایشون نمی‌خواست زندگی کنه و می‌دونم که عمر زندگی ما هم این‌قدر بوده» 07:57 و همه‌چیز رو پذیرفته. ولی حالش اصلاً خوب نیست. در طی 08:01 درمان هم که می‌رم جلو، می‌گم در مورد احساسات صحبت کنیم، 08:06 هر چیزی صحبت می‌کنه، حرف می‌زنه، همکاری داره، ولی بعد از چند 08:10 جلسه هنوز اون غم رو می‌بینم؛ با وجود این‌که پذیرش رو هم می‌بینم. 08:17 نمی‌دونم چجور باید برم جلو که هم پذیرش هست و هم این‌که… 08:23 دوستان، توضیح می‌دم. مهدی، اینو توضیح می‌دم. 08:27 دوستان، این‌که سوگواری باید چقدر باشه، البته عدد نیست؛ یعنی واقعاً عدد نداره. 08:35 و این‌که شما فکر کنید الان مثلاً 08:39 مشخصه؛ عدد بیانگر یک conceptه. 08:44 یعنی ما می‌گیم سوگواری سه تا شش ماه. درست شد؟ 08:48 یعنی اگر کسی بعد بیست روز اومد و گفت: «آقا، من پذیرفتم، حل شد»، 08:54 درسته دوستان؟ یعنی یه جای کار ایراد داره. 08:58 نمی‌شه. مثلاً اگر من یه رابطه‌ی عاطفی جدی داشتم، 09:02 یک سگی رو خیلی دوست داشتم، یک گردنبندی که مال مادربزرگم 09:07 بوده، یادگاری بوده، دیگه پیداش نمی‌کنم؛ خیلی حالم بده. 09:14 مثل این مراجعی که داشتم. ببینید دوستان، مادرش بیست‌وپنج سال پیش 09:18 فوت کرده بود. یه عکس داشت از مادرش که خودش و مادرش توش بودن. 09:22 این عکس توی یک اتفاق، نمی‌دونم سر چه موضوعی، گم شده بود. 09:27 مراجع از حدود یه هفته، ده روز پیش به‌شدت panic می‌شه؛ افکار میاد سراغش، 09:33 احساسات میاد بالا، سرزنش شدید: «من اینو کجا گذاشتم؟ من خیلی خاک بر 09:39 سرم. این تنها پیوند بین من و مادرم بود. دیگه هیچی از مادرم ندارم.» 09:44 یعنی انگار دقیقاً همون مراحل سوگه. اول انکار که گم نشده، پیدا می‌شه؛ بعد 09:51 خشم خیلی زیاد از خودش، از همسرش، از آدم‌هایی که شاید به نوعی دخیل داشتند. 09:57 خصوصاً بعد چانه‌زنی: «کجا بوده؟ شاید 10:01 کی برداشته؟ برای 10:05 چی برداشته شده؟ اصلاً چه حکمتی توشه؟ شاید 10:09 یه پیغامه از سمت کائنات» و غیره و ذلک. 10:13 پس حتی ممکنه سوگواری‌مون راجع‌به یک عکس باشه، یک گردنبند باشه، یک انگشتر باشه. 10:19 پس این رو ببینیم که سوگواری زیر سه تا شش ماه، ما خیلی معنایی براش قائل نیستیم؛ 10:25 یعنی من دارم سرکوبش می‌کنم. و اگه مراجع بیاد بگه «من دو ماهه دارم گریه 10:30 می‌کنم»، اصلاً چیز عجیبی نیست. شما surprise نشید، دست‌پاچه هم نشید. 10:36 باید گریه کنیم. یعنی اصلاً قرار نیست… 10:41 به‌خصوص اگر سوگ، سوگ بزرگ یا پیچیده‌ای 10:45 باشه، حتماً سوگواری لازمه، گریه لازمه، panic شدن لازمه، غم لازمه، 10:50 خشم لازمه، ترس لازمه و این‌ها میاد و می‌ره. احساس گناه لازمه. 10:55 خیلی پیچیده‌ست. یعنی این‌طور نیست که درست همون‌جا که من 10:58 بگم الان مراجع درست گریه می‌کنه، بعد یه جای دیگه هم هست. 11:02 حالا بازم زوده این رو بگم. مراجع، بله، مراجع هم سه سال گریه می‌کنه، [نامفهوم]. 11:12 وقتی ما داریم راجع‌به سوگ صحبت می‌کنیم، بسیاری از آدم‌ها هم می‌گن پذیرفتیم؛ ولی 11:18 این حرفه. یعنی به منطق اون فرد پذیرفته، ولی حل‌وفصل شدنش به لحاظ روانی زمان‌بره. 11:25 یعنی حل و فصل کردنش به لحاظ روانی زمان‌بره و به این سادگی نیست. 11:31 خوب. من بحث رو شروع کنم دوستان. من یکم بحث رو 11:33 شروع کنم و بعد دوباره به سوالات جواب می‌دهم. 11:36 چون بحثم اینقدر پیچیده است. باید بگم. 11:42 برای انواع و اقسام سوگواری‌ها من یک مدل خدمت‌تون بگم. 11:48 هر کسی که شما بهش نگاه کنید، این ساختار مغزه؛ این ساختار مغزه. 11:55 به شکل نرمال. 11:57 حالا Jordan Peterson مثلاً توی یه سری از مقالاتش هست. 12:01 هر زمان شما خاطره‌ای دارید که مال ۱۸ ماه پیش است. 12:07 ۱۸ ماه پیش به قبل است. 12:12 خطی نگاهش نکنید. این حرفی که می‌زنم خیلی چالش 12:14 براتون ایجاد می‌کنه، ولی خب دوست دارم دقت کنید. 12:17 اینو باید بدونیدش. 12:18 یعنی به شکل obsessive یا وسواس‌گونه، اون رو نشخوار می‌کنم. 12:27 این، گیر افتادن من در گذشته‌ست. 12:32 یعنی چی؟ یعنی خیلی شفاف بهتون بگم دوست دارم. 12:36 شما نباید خاطرات، چه خوب، چه بد، چه غلط، چه 12:40 درست، چه هر چیزی که هست ـ من کار ندارم ـ. 12:44 بیشتر از هجده ماه پیش رو به شکلی وسواس‌گونه مرور کنید. 12:50 یعنی مغز شما نباید بیشتر از هجده ماه دیتا داشته باشه. 12:54 اطلاعات و سرنخ‌های این‌چنینی رو نگه داره و نشخوارشون کنه. 12:58 و هر خاطره‌ای، بازم می‌گم چه خوب چه بد، 13:02 که مال بیش از هجده ماه پیش به قبله، 13:06 یعنی من یک موضوع حل‌نشده، یک چالش، 13:11 یک تعارض حل‌نشده با موضوعش دارم. 13:16 البته دوستان، باز راه نیفتیم بگید من یک خاطره دارم 13:19 مال بیست ماه پیش، بریم دنبالش ببینیم چرا هی میاد. 13:24 تا زمانی که شما احساس بدی ندارید، درست شد؟ یعنی مسئله‌ای براتون ایجاد نکرده، چالشی 13:30 ایجاد نکرده، اوکی، دست نمی‌زنیم بهش. خیلی اصراری نیست که بریم دنبالش بگیم: 13:37 «اوه، من یه خاطره دارم مال پنج سال پیش، [نامفهوم]، ولی میاد و می‌ره.» 13:45 پیشنهاد من اینه خیلی باهاش کلنجار نرید. اما معنا 13:50 داره؛ یعنی حتی می‌گم اون خوبه، اون هم بده، یه چیزیه. 13:56 ببینید، یه چیزیه. ما مثلاً می‌گیم توی ساختارهای borderline 13:59 اصلاً گیر می‌افتند توی خاطراتی که مال خیلی قبله. 14:02 چه تو خواب، چه تو بیداری، میاد سراغ‌شون. یعنی حل نشده دوستان؛ 14:08 یعنی هنوز من باهاش گیرم، یعنی هنوز یه جایی باهاش مشکل دارم. 14:14 مرسی سعیده. یعنی به نوعی این‌طوری می‌تونم بگم: عمر 14:19 فعال خاطرات ما نباید بیشتر از هجده ماه 14:25 باشه؛ عمر فعالش. یعنی خاطرات که همیشه هست. 14:30 یعنی من اگه دور بزنم، مثلاً توی زندگیم بگردم پنج سال 14:34 پیش کجا بودم، ممکنه یه چیزهایی پیدا کنم، قطعاً. درست شد؟ 14:40 ولی فعال نیست. می‌دونید؟ انگار یک 14:45 خاطره‌ی منفعل است؛ باید بایگانی 14:49 شده باشه. یعنی مغز شما اون رو باید به بایگانی 14:54 طولانی‌مدتش سپرده باشه. درست شد؟ و نباید من برم دنبالش. 15:03 حالا الزاماً خاطره‌ی منفی نیست. مثال بزنم براتون. 15:09 مراجعی دارم، ازدواج کرده، یک ساله با یه آدمی. درست شد؟ 15:19 قبلاً هم یه بار ازدواج کرده بوده. 15:23 حدود پنج سال پیش طلاق گرفته. 15:31 اسم نامزدش الان رضاست. درست شد؟ رضا؛ 15:36 یعنی کسی که یک ساله باهاش تو رابطه‌ست. 15:40 و اسم اون همسر سابقش که پنج سال پیش 15:45 جدا شده، امیره. 15:49 چرا توی جلسات درمان، بدون هیچ دلیلی، 15:53 تعداد اسم امیر بیشتر از اسم رضاست؟ 16:00 نه که هی گریه می‌کنه و راجع‌بهش حرف می‌زنه؛ نه. 16:04 یعنی چی؟ یعنی مثلاً من اگه ده بار اسم رضا رو میارم و 16:08 چالش‌هایی که باهاش دارم، مثلاً سیزده بار اسم امیر رو میارم. 16:12 «آره امیر این‌طوری، آره امیرِ کثافت هم این‌جوری کرد، امیر فلان‌فلان‌شده…» 16:18 «یه بار این‌جوری کرد؛ البته دیگه گذشته دیگه، 16:22 مرشدی. من که می‌دونم دیگه بالاخره تموم 16:25 شد و بعد از اون هم ده نفر دیگه اومدن و الان هم که با رضا ازدواج کردم.» درست شد؟ 16:29 یعنی من هنوز دارم یه خاطره و یه یادگاریِ مال بیش از 16:34 پنج سال پیش رو زندگی می‌کنم. درست شد؟ یعنی [نامفهوم]. 16:39 یعنی هنوز اون… یعنی اگه من درمانگرم، اتفاقاً باید بگم: 16:44 «اوکی، دست نگه دار. یه لحظه وایسا. یه لحظه ول کن رضا رو.» 16:48 «بیا بریم سراغ امیر ببینیم. امیر چه خبر بود؟ توی داستان امیر 16:54 چی شده؟ چه اتفاقی افتاد؟ امیر از کجا شروع شد؟» درست شد؟ 17:00 و چی شد؟ چه اتفاقاتی توش افتاد؟ و وقتی ورود می‌کنید، تازه 17:03 می‌بینید: «اوه، چقدر پیچیده‌ست، چقدر موضوعات داخلش هست.» 17:07 و نه الزاماً سوگواری. سوگواری که نکرده، بماند؛ تعارضات fundamental 17:13 و تعارضات زیربنایی به‌شدت پیچیده‌ای که هنوز هم حل نشده. 17:19 چرا رفت؟ چرا این کار رو کرد؟ چرا اون کار رو 17:23 نکرد؟ چی شد خیانت کرد؟ چی شد رفت با یکی دیگه؟ 17:29 و همه‌ی ماجرا. مشکلش با رضا بود که اومده بود مشاوره؛ یعنی 17:34 یک مشکلی داشت با رضا و مشکلش با رضا هم واقعی بود، دوستان. 17:39 یعنی فکر نکنید مشکلش با رضا غیرواقعی بود. آره، رضا پسر بی‌عرضه و 17:44 تنبلیه؛ ولی اون نامزد اولم، اون شوهر اولم، همه‌جا خیلی باجربزه بود. 17:50 البته همین همه‌جا باجربزه بودنش کار دست‌مون داد؛ رفت خیانت کرد. خیلی active و خیلی 17:57 فعال بود، ولی این رضا نه؛ شله، نمی‌دونم، فکر نمی‌کنم از پس زندگی بربیاد. درست شد؟ 18:04 نمی‌دونم، فکر نمی‌کنم از پس زندگی بربیاد. شل می‌گیره و خیلی active نیست 18:10 و خیلی پیگیر نیست و منفعله، و خیلی هم دوستم داره؛ خیلی دوستم داره. 18:17 برخلاف اون پسر، امیرِ فلان‌فلان‌شده، این نشون 18:22 می‌ده دوستم داره؛ امیر خیلی هم دوستم نداشته. 18:26 یعنی ذهن من، به‌جای این‌که درگیر رضا باشه، درگیر امیره؛ و امیر حل نشده. 18:33 اینجا اون تلنگره که خب، پس ما قبل از این‌که بخوایم به رضا بپردازیم، انگار 18:39 لازمه یکم بریم flashback بزنیم به گذشته و بریم دنبال امیر و ببینیم چیه. 18:46 و جالب اینجاست: هر باری که می‌خوایم ورود کنیم به 18:50 مسئله‌ی امیر، «اون که گذشته، مرشدی. اون که تموم شد.» 18:53 «اون که دیگه من دفنش کردم و همه‌ی خاطراتش رو هم 18:57 دور ریختم و همه‌ی کادوها رو هم دور ریختم و…» 19:02 خب، یه نکته‌ی خیلی critical بهتون بگم؛ خیلی جالب بود. 19:05 توی یکی از جلسات گفت که: «اصلاً من خودم تعجب کردم.» 19:09 گفت: «آره، البته من هنوز با مادر امیر در ارتباط 19:14 هستم.» گفتم: «یعنی چی با مادر امیر در ارتباطی؟» 19:18 گفت: «آخه ما این، سوای رابطه‌مون… من با امیر کار ندارم.» 19:22 «من و مامانش رابطه‌ی خیلی خوبی با هم داشتیم؛ هنوز مثل دو تا دوست با همیم.» 19:33 و خیلی برام عجیب بود؛ این‌جوریش رو خیلی ندیده بودم. 19:38 که تو با مادر شوهر سابقی که خیانت کرده و از هم جدا شدید 19:42 و سوگواری کردی و تموم شده، هنوز با مادرش در ارتباطی. 19:47 یعنی هنوز مامانه هست. ما با هم پیام می‌دیم، مثلاً هفته‌ای یکی دو بار. 19:52 پیج هم رو لایک می‌کنیم و برای هم محتوا می‌فرستیم. 19:57 یعنی سرنخ خیلی شدید؛ یعنی من هنوز با امیر دارم زندگی می‌کنم، دوستان. 20:03 به شکل نیابتی با مامانش؛ به شکل نیابتی، 20:07 درست شد؟ با مادرش دارم زندگی می‌کنم. 20:11 حالا امیر از زندگیش کنده رفته؛ یعنی اصلاً امیر دیگه وجود نداره. 20:18 منظورم این نیست که زمانی که مراجع میاد، راجع‌به 20:23 یه خاطره‌ی specific یا ویژه براتون حرف می‌زنه. 20:27 هی flashbackه؛ یعنی اسم‌هایی در گذشته، 20:31 مکان‌هایی در 20:35 گذشته، شرایطی در گذشته، انگار هی میاد به 20:39 شکل ناهشیار وصل می‌شه به هم. درست شد؟ 20:43 یا مثال بزنم براتون. 20:46 با مراجع دارید صحبت می‌کنید. 20:48 هی refer می‌ده به دوره‌ی راهنمایی. 20:54 مثلاً داریم راجع‌به موضوعی صحبت می‌کنیم. می‌گم: «آره، مثل این‌که 20:57 تو همیشه منفعالی؛ آره، به نظر میاد که همیشه انفعال داری.» 21:01 آره آره من تو راهنمایی هم خیلی بچه‌ی منفعالی بودم. 21:06 یا می‌ره جلوتر، می‌گیم که تو همیشه با دوستات… یعنی 21:11 ازشون می‌ترسی، ازشون حساب می‌بری و بهشون باج می‌دی. 21:15 «آره آره، مرشدی. سال راهنمایی هم که بودم یه دوستی داشتم، مثلاً 21:19 فلانی. آره، اونم خیلی از من باج می‌گرفت. خدا بگم چیکارش کنه.» 21:24 تو همیشه از مرجع قدرت می‌ترسی یا مثلا باش مشکل داری؟ 21:30 «آره، این رو فکر می‌کنم سال سوم راهنمایی بودم. یه معلمی داشتیم؛ اون خیلی گیر بود.» 21:35 می‌دونید؟ انگار به شکلی ناخودآگاه هی مراجع شما رو… خب، این آدم مثلاً چهل سالشه. 21:43 چهل سالشه؛ کلی بازه‌های زندگی داره. چرا یه بازه‌ی سه‌چهارساله توی راهنماییه؟ 21:50 اونجا چی شده؟ اونجا چه اتفاقی افتاده؟ 21:53 چرا من تو راهنمایی گیرم؟ 21:57 چی شده که من هنوز، پیوندم توی راهنمایی اسیر شده اون‌جا؟ 22:04 مثال دیگه‌ای بزنم؛ مثال بزنم برای این‌که بتونید موضوع رو ببینید. 22:09 مراجعی داشتم که راجع‌به پدرش، مشکل با پدرش، مشکل 22:15 با مثلاً همسرش و غیره و ذلک، خیلی چالش داشت. 22:22 درست شد؟ خیلی چالش داشت. 22:24 یک جایی توی جلسات درمان اشاره کرد که: «آره، 22:28 پدرم آدم بی‌عرضه‌ایه، برخلاف پدربزرگم.» 22:33 آه، پدربزرگ. خب، پس راجع‌به بابابزرگ صحبت کن. «اون؟ چیز خاصی نبود.» 22:38 نه، من خیلی تایم طولانی هم ندیدمش. پنج‌شش سالم بیشتر نبود که پدربزرگم مرد. 22:48 و می‌رسیم به یه جایی که می‌بینیم انگار اسم پدربزرگ بیش از سایر آدم‌ها میاد. 22:54 یعنی من یه پدرِ پدرم بوده؛ من اگه این‌جوری حساب 22:58 کنم، پدر مادرم، مادر مادرم، پدر پدرم و مادر پدرم. 23:04 یعنی من باید چهار نفر آدم داشته باشم. 23:08 پس چرا به شکل معناداری من با پدربزرگم… 23:13 یعنی هی میاد: «آره، پدربزرگم راننده‌تاکسی بود؛ خیلی مرد بااراده‌ای بود، خیلی…» 23:19 active، فعال. همیشه می‌گفت که: «این پسر من بی‌عرضه‌ست.» یعنی پدرش؛ بی‌عرضه. 23:25 من همیشه دوست داشتم مثل پدربزرگم باشم. پدربزرگم من رو خیلی دوست داشت. 23:29 بعضی وقت‌ها من رو می‌برد با تاکسیش دور می‌داد؛ 23:31 من رو می‌برد، با هم مسافر جابه‌جا می‌کردیم. 23:34 و چی شد؟ [نامفهوم]. تا یه جایی توی جلسات درمان، مراجع می‌گه که 23:40 ازش یه جا پرسیدم: «تا حالا سر خاک پدربزرگت رفتی؟» گفت: «نه.» 23:49 گفتم: «عموماً سر خاک هیچ‌کی نمی‌ری؟» گفت: «نه، چرا، بقیه رو 23:53 می‌رم.» گفتم: «پدربزرگ؟» گفت: «دوره، نمی‌دونم کجاست، ازش 23:58 اطلاعی ندارم.» کار ندارم دوستان حالا که پروسه کجا رفت. 24:03 گفتم که، یعنی به اینجا رسیدیم که قرار شد مراجع یک جلسه بره سر خاک پدربزرگش. 24:11 جلسه‌ی بعد که اومد گفت: «مرشدی، خدا بگم چیکارت کنه. من یه روز از کارم مرخصی 24:16 گرفتم، صبح زود، یعنی ساعت مثلاً هشت راه افتادم، رفتم سر خاک پدربزرگم.» 24:22 «تا ساعت چهار بعدازظهر، از زور گریه نمی‌تونستم از روی قبر بلند شم. باهاش 24:29 حرف زدم، سیر نمی‌شدم. رفتم ناهار گرفتم و بردم بالای اون قبر ناهار 24:35 خوردم؛ رفتم چایی گرفتم و اومدم بالای سر اون قبر چایی خوردم.» 24:42 بقیه می‌اومدن و می‌رفتن، می‌گفتن: «کی فوت کرده؟» می‌گفت: 24:45 «ببینید، سی سال پیش؛ ولی تا حالا این‌جوری ندیدم.» 24:52 می‌دونید؟ وقتی می‌گم، می‌گم که ممکنه واقعاً یه 24:55 همچین اتفاقی بیفته و مراجع کاملاً انکارش کنه. 24:59 یعنی مراجع شما کاملاً ازش فرار کنه؛ از موضوع یا subject فراری باشه و 25:05 اصلاً دوست نداشته باشه که در دایره‌ی هوشیارش به این موضوع نگاه کنه. 25:10 و این می‌شه… شما باید دقت کنید که اوکی، این نشانه‌ها از کجا میاد. درسته؟ 25:17 یعنی اون شاید… می‌دونید، چون ما احساسات 25:21 شدیدمون رو به‌شدت سرکوب می‌کنیم، دوستان. 25:27 احساسات شدیدمون رو به‌شدت سرکوب می‌کنیم؛ خیلی بهش دسترسی 25:31 نداریم. یعنی من ممکنه حتی راجع‌بهش با شما حرف بزنم، 25:36 ولی خیلی rational یا منطقی باهاش برخورد کنم؛ یعنی 25:40 با شما دارم خیلی منطقی به موضوع نگاه می‌کنم. 25:43 من منطغم رو می‌گم. شما منطقت رو می‌گید. 25:45 و آخرش هم ادعا می‌کنم که نه، تموم شده. دیگه 25:48 بالاخره من پنج سالم بوده؛ یه بچه‌ای بودم. 25:50 حالا یه سری احساسات هم بوده، ولی می‌تونه احساسات قلمبه یه جا جمع شده باشه. 25:54 و من سوگواری نکرده باشم و از موضوع رد نشده باشم. 26:00 دیگه ببینید، توی تمامی این موضوعات و تمامی این 26:04 مثال‌هایی که خدمت‌تون می‌زنم، اینا همون flashback هست. 26:08 یعنی انگار فقط دارم مصادیق نشون‌تون می‌دم؛ فقط مصادیق نشون‌تون می‌دم. 26:15 مراجع دیگه‌ای می‌گفت که: «آره مرشدی، خب پدر من شش سال پیش فوت کرده.» 26:22 یه اتفاق خیلی جالب. گفت: «آره، ماشین بابای 26:26 من جلوی در خونه همین‌جا افتاده دیگه.» 26:30 گفتم: «آقا ماشین رو نفروشید؛ یادگار باباست، بذاریم باشه.» خیلی خونسرد و neutral. 26:36 ماشین بابا بذاریم باشه؛ تا حالا ماشین بابا هست. پنچر شده، باتریش تموم شده، 26:41 دیگه نه روغن داره، نه بنزین داره، هیچی نداره، نه روغن ترمز داره؛ هیچی. 26:46 تکونش هم نمی‌ده، نیازی هم نمی‌بینه مراجع. درست شد؟ نیازی هم نمی‌بینه بهش. 26:54 یه روز مراجع اومد به‌شدت آشفته. «مرشدی، توی خیابونی 26:58 که ماشین بابا اون‌جا بود، یه ماشین کنترلش 27:03 رو از دست داده، از بغل زده به ماشین بابا.» 27:10 دوستان، یه هفته گریه‌ی این آدم بند نمی‌اومد. می‌گفت: «یه هفته گریه‌ی 27:16 من بند نمیاد. نمی‌دونم چرا. این ماشین راه هم نمی‌رفت، مرشدی.» 27:22 این ماشین راه نمی‌رفت. درواقع، فیلم 27:29 Psychoِ Hitchcock رو دیدین؟ درسته. 27:35 توی فیلم Psychoِ Hitchcock، حالا 27:39 اون‌جا خیلی exaggerated شده، داره 27:43 نگاه می‌کنه: «مادرم مرده، سال‌هاست مرده، پوسیده روی 27:47 صندلی خودش.» درست شد؟ پوسیده، و من به جاش حرف می‌زنم. 27:50 به جاش اون با من حرف می‌کنه؛ حرف می‌زنه. دوستان، فیلم Hitchcock شاید 27:55 مسخره به نظر بیاد، ولی من توی اتاق درمان فیلم Hitchcock رو دیدم. 28:02 ماشینی که انگار بی‌جانه ولی برای 28:08 مراجع جانداره. برای مراجع جانداره. 28:14 می‌گه: «پدرش رو درمیارم.» یارو گفته: «من خسارتش 28:17 رو می‌دم. اصلاً ماشین کلش چنده؟ من می‌خرم.» 28:22 مثلاً پیکانی که اینجا پارک کردی، که نه لاستیک داره 28:24 نه بنزین داره، مثلاً معلوم نیست مال چند سال پیشه. 28:27 «چقدره آقا؟ من این ماشین رو می‌خرم، کلش.» اون‌وقت 28:30 می‌دونید، مثلاً ماشین نیست؛ «بابام بوده که زیر گرفتی.» 28:36 مراجع متصور شد: «تو بابای من رو زیر گرفتی؛ ماشین بابام رو زیر نگرفتی که.» 28:41 و به‌خاطر همین panicم، گریه می‌کنم. آفرین؛ زدی به بابام درواقع. 28:48 panicم، گریه می‌کنم و نمی‌تونم، مرشدی. 28:53 در توانم نیست با این موضوع کنار بیام. 28:58 می‌تونم پول بدم درستش کنن. 29:00 همون transitional object یادتون هست؟ 29:05 transitional object چی بود؟ 29:08 یک shape بود که جایگزین object می‌شد؛ 29:13 مثل یک پتو، مثل یک عروسک، مثل یک بالش. 29:18 دقت کنین: نه هر عروسکی، نه هر بالشی و نه هر متکایی. 29:25 عروسک و بالش یا متکایی که کثافت روش باشه. 29:29 بوی بابا یا مامان رو بده؛ بوی تن بده؛ لکه‌های غذا روش باشه. 29:37 توی بچه‌ها، شما اگر اون عروسک رو بگیرید بشورید، بچه حالش بد می‌شه. 29:43 اون پتوی بچه رو بگیرید: «آقا، پتوت رو نمی‌خوام ازت بگیرم.» 29:47 «بده می‌خوام بشورم؛ اصلاً بو می‌ده.» 29:50 «من با بوش دوست دارم.» می‌دونی؟ نباید دست بخوره بهش. 29:54 همون بویی که می‌ده؛ اون بوش برام خوبه، همون بوش برام خوشاینده. 29:59 و بعد دیگه انگار نمی‌خوادش؛ انگار می‌میره؛ انگار یه چیزی توش از بین می‌ره. 30:06 و من اون کثافتش رو دوست دارم. مرسی. درست شد؟ 30:14 حالا نکته‌ای که وجود داره در تمام مثال‌هایی که 30:18 می‌زنم، هم از ماشین، هم از خاطراتی که دارم می‌گم، 30:22 می‌تونه هر چیزی باشه. درسته؟ یعنی گفتم از یک 30:27 ماشین یا یک عروسک، از یک نامه یا یک انگشتر. 30:32 خب، اسم طرف، حتی مادر طرف، همه‌ی 30:37 این المان‌ها 30:42 درواقع جای خالی یک شکاف ادراکی رو پر 30:46 می‌کنه. درست شد؟ 30:52 جای خالی یک شکاف ادراکی رو پر می‌کنه. 30:56 این تیکه‌ها رو داشته باشین. می‌خوام به چی ارجاع بدم؟ 30:59 درواقع دوستان، سوگواری جایی اتفاق می‌افته که یک شکاف 31:06 بزرگ بین ادراک ما و subjectivity موضوع پیش میاد. 31:14 اینجاش ممکنه یکم پیچیده بشه ولی تحمل کنید. یعنی سعی کنید که بهش توجه کنید. 31:21 یعنی بین perception و ادراک و subjectivity. حالا اون subjectivity که دارم 31:27 می‌گم، درواقع اسمش رو می‌تونیم بذاریم بازنمایی؛ بازنمایی اون چیزی که داخل منه. 31:34 یعنی یه gap اتفاق می‌افته. شما هر آنچه که بیرون هست، معادلش رو 31:40 داخل می‌سازید و این‌ها به شکل یک طناب نامرئی به هم وصل‌اند. 31:45 به شکل یک طناب نامرئی. 31:49 سوگواری جایی است که انگار یکی از این دوتا… دیگه ادراک منه؛ ادراک من 31:55 فرق می‌کنه با اون subjectivity، با اون موضوع. یک سوراخ توش ایجاد می‌شه. 32:04 برای این‌که براتون مثال بزنم، شما فرض 32:09 کنید من داخل یک اتاق هستم که عرضش زیاده. 32:15 درست شد؟ من داخل یک اتاق هستم که عرضش زیاده. اون طرف اتاق مادر من 32:22 نشسته؛ اون طرف اتاق بچه‌ی من داره بازی می‌کنه. من نشستم 32:29 تلویزیون نگاه می‌کنم و هر از چند گاهی نگاهی بهش می‌کنم. 32:36 هر از چند گاهی صداش رو می‌شنوم؛ هر 32:42 از چند گاهی سایه‌ش رو احساس می‌کنم. 32:48 درواقع من ادراک می‌کنم که هست؛ الزاماً نه با دیدن. ادراک 32:55 می‌کنم که هست؛ من درک می‌کنم وجود داره و احساس خوبی دارم. 33:07 زمانی که پس ادراکی ازش وجود داره و یک subjectivity توش 33:12 هست؛ یعنی یک نوع بازنمایی از اون موضوع داخل من وجود داره. 33:19 یعنی چی؟ بازم مثال بزنم. قبلاً اشاره کردم: 33:23 self شما که با دنیای بیرون در تماس نیست، نه؟ 33:30 self شما داخل یک اتاق محبوسه، با 33:34 فاصله از تمام 33:38 دنیای بیرون. دیگران پشت در اتاق 33:42 می‌رن، سروصدا 33:47 می‌کنن، حرف می‌زنن و شما صداشون رو 33:51 می‌شنوید؛ sense می‌کنید. 33:58 و همین به شما احساس قوت قلب می‌ده. 34:02 باز هم مثال: طرف از ایران مهاجرت 34:06 کرده، رفته خارج از کشور. به این دقت کنید؛ می‌گه: «من 34:10 پنج ساله با مامان و بابا صحبت نکردم؛ نیازی نبوده دیگه.» 34:14 «البته می‌رفتم توی پیج اینستاشون. 34:17 بعضی وقت‌ها بابام یک عکس می‌ذاشت، 34:20 مامانم هم یک لایکی می‌کرد. ولی ما آدم‌های گرفتاریم، 34:22 ما آدم‌های شلوغی هستیم؛ خیلی ارتباط‌مون خوب نبوده.» 34:28 self و ego از هم جدا هستند. بله، self و ego 34:31 جدا از هم‌اند؛ اصلاً دو تا مفهوم متفاوت هستند. 34:40 self غیرقابل‌دسترسه. اما ببینید، به 34:43 لحاظ mindset 34:47 من انگار senseشون می‌کنم روی این 34:50 کره‌ی خاکی؛ اصلاً ادراک‌شون می‌کنم. 34:55 جالب اینجاست که اگر این آدم فکر کنه که پدر و مادرش قراره بمیرن، به هم می‌ریزه. 35:00 با این‌که شاید بهش بگید: «مگه پنج ساله دیدیشون؟ مگه اصلاً سر زدی 35:05 بهشون؟ مگه پیگیرشون بودی؟» نه، مهم نیست. درست شد؟ فقط sense مهمه. 35:11 این‌که من بتونم ادراک کنم. و یک بخش این طرف اتفاق 35:15 می‌افته؛ اون سایه‌ی موضوعی. یادتون هست جلسه‌ی قبل؟ 35:19 یادتون هست که گفتم سایه‌ی شیء گم‌شده؟ درست 35:25 شد؟ اون سایه یک نوع بازنمایی اون‌هاست. 35:30 اینجا انگار همون «بازنمایی» کلمه‌ی جای‌درستی 35:35 باشه دیگه؛ بازنمایی اون شیء داخل من هست. 35:40 بین بازنمایی شیء و ادراک من از اون شیء، همیشه یک connectionی وجود داره. 35:54 اگر به هر دلیلی من نتونم مادرم که گوشه‌ی اتاق نشسته رو ببینم. 36:01 نتونم بچه‌م که توی پارک بازی می‌کنه یا توی اتاق بازی می‌کنه رو ببینم. 36:07 یک چیزی داخل من فرو می‌ریزه؛ یک شکاف 36:11 ایجاد می‌شه، یک سوراخ ایجاد می‌شه. 36:20 و این سوراخ دردناکه دیگه؛ و این سوراخ 36:23 به‌شدت دردناکه. 36:27 چون به شما احساس ناامنی می‌ده؛ احساس 36:31 شکننده بودن می‌ده. 36:35 درواقع، سوگواری در مکاتب روانی مختلف، برداشت‌های مختلفی ازش می‌شه. 36:42 سوگواری جایی است که شما شکننده بودن 36:46 خودتون رو در این دنیا احساس می‌کنید. 36:51 انگار آسیب‌پذیری‌تون، نه به لحاظ 36:54 نیاز‌هاتون، به لحاظ شکنندگی‌تون رو دارید. 36:58 انگار self داخل اتاقه و هیچ صدایی از بیرون نمیاد. 37:03 هیچ سایه‌ای از زیر در رد نمی‌شه. 37:07 هیچ تصویری از سوراخ کلید دیده نمی‌شه. 37:12 می‌دونید؟ انگار کسی بیرون نیست؛ درواقع انگار اون بیرون کسی نیست. 37:18 و اینه که دردناکه. غمگین‌کننده بودنش 37:21 اینه که من هیچ‌کس رو ندارم. 37:26 غمگین می‌شم، مضطرب می‌شم، panic می‌شم. 37:30 چون حس رهاشدگی شدیدی به شما می‌ده؛ اصلاً انگار شما 37:35 تنهایی توی این دنیا. خودمم و خودم. درواقع، درسته. 37:42 حس رهاشدگی، احساس خلأ. برای همین 37:45 می‌گم واقعیت تلخه؛ درواقع همینه. 37:50 حالا بازتر می‌شه، بیشتر متوجهش می‌شیم. شما شکننده 37:53 بودن و آسیب‌پذیری خودتون رو احساس می‌کنید. 37:56 انگار senseها خیلی به دور از محیطه؛ انگار کسی نیست. یه حس رهاشدگی، احساس خلأ. 38:01 مرسی زهرا، دقیقاً همین‌طوره؛ یه حس رهاشدگی است. 38:08 یعنی می‌دونید چی می‌شه؟ سوگواری انگار 38:13 جاییه که حواس ما به ما خیانت می‌کنه. 38:18 این sense از درون می‌شه. 38:22 می‌دونید؟ 38:23 دیگه نمی‌دونم به چی تکیه کنم. 38:27 این جمله را دقت کنید. 38:30 انگار توی سوگواری، حواس ما، ادراکی که ازش حرف زدیم… 38:38 انگار حواس ما به ما خیانت کرده و من دیگه نمی‌دونم به چی باید اعتماد کنم. 38:43 چون گفتم راه شناسایی دنیای بیرون، حواس شماست. 38:48 وقتی من دست می‌زنم و دیگه مامانم نیست، 38:51 این خیلی ترسناک است. 38:54 وقتی من دست می‌زنم و می‌بینم بابام نیست، 38:57 وقتی ماشین بابام نیست، 38:59 وقتی اون انگشتر نیست، 39:00 وقتی اون عکس از مادرم نیست، 39:03 اون عکس دو نفرمون نیست، 39:05 به شدت ترسناک است. 39:10 می‌تونید مثل چی می‌مونه؟ 39:12 چرا تاریکی ترسناکه؟ شما دست می‌زنید، توی تاریکی جلو می‌رید. 39:18 هرچی چیزی وجود نداشته باشه، شما حس بدتری دارید. 39:23 یعنی اگر یک میزی وسط اتاق باشه، شما دست‌تون 39:26 رو بزنید و به میز برسه، اصلاً مهم نیست. 39:31 می‌دونید؟ اصلاً مهم نیست. یک قوت قلب: «آخیش، این میزه.» 39:37 می‌دونید؟ من میز رو نمی‌بینم و حواسم می‌گه 39:41 هست؛ توی ذهنم یک بازنمایی از اون میز دارم. 39:46 درست شد؟ 39:47 یعنی من به شکل انتزاعی یا به شکل subjective میز رو توی ذهنم 39:52 دارم، چون با چشم که نمی‌بینمش؛ با دستم هم یک گوشه‌ش رو گرفتم. 40:00 یعنی حسم، ادراکم، ببینید، senseم با بازنمایی به هم 40:06 linkه و به من احساس امنیت می‌ده؛ احساس خالی نبودن می‌ده. 40:14 ولی وقتی دست می‌زنم و هیچی نیست، حتی اگه بازنمایی باشه، حالم بد می‌شه. 40:20 به‌خصوص اگر فکر کنم میز باید باشه و نیست. یعنی توی ذهنم اینه 40:25 که توی اتاقی دارم می‌رم؛ خب دو قدم برم باید میز باشه دیگه. 40:32 می‌رم و می‌بینم نه؛ هرچی می‌رم جلو می‌بینم نه میزی هست و نه من به چیزی 40:36 می‌خورم و نه چیزی هست که من رو به خودش جلب کنه، و احساس می‌کنم این اتاق خالیه. 40:41 این شاید اشتباهه؛ شاید من دارم اشتباه قدم برمی‌دارم؛ 40:45 شاید دارم جای دیگه‌ای می‌رم؛ شاید گم شدم. اینجا کجاست؟ 40:51 درست شد؟ [نامفهوم]. خب، خیلی ترسناکه. همین اتفاق توی ساختار 40:56 روانی‌مون می‌افته؛ همین اتفاق توی ساختار روانی ما می‌افته. 41:04 و ببینید، مفاهیمی که بهتون می‌گم خیلی fundamentalه، 41:08 دوستان؛ یعنی اگر بفهمینش، متوجه می‌شین سوگواری چه شکلیه. 41:12 و چه اتفاقی می‌افته؟ اینجا مغزتون میاد وسط. مغز یک alarm 41:18 داره؛ alarm system. چشم، اجازه می‌دم سؤال‌هاتون رو بپرسید. 41:24 alarm system داره. یعنی چی؟ 41:28 یعنی به محض این‌که شما با این شکاف 41:32 توی ادراک و بازنمایی روبه‌رو می‌شین، 41:38 limbic system آژیر خطر رو به صدا درمیاره؛ 41:41 خیلی شدید شروع می‌کنه به آژیر خطر. 41:47 درست شد؟ آژیر خطر رو به صدا درمیاره. 41:50 بله داریوش، دقیقاً. این مفاهیم رو کنار هم بذارید، می‌فهمید که 41:53 چرا ما از درون به بیرون فرار می‌کنیم؛ بیرون رو هم پر می‌کنیم. 41:57 چون داخل خلأ است؛ داخل تاریکی محض 42:00 است؛ جایی است که شما گیر افتادید. 42:05 alarm system به صدا درمیاد و این آژیر 42:10 برای کل ساختار روانی‌تونه. 42:16 این مثال هم اگر دقت کنید، خوب می‌فهمید سوگواری چیه. 42:21 شما توی اتاق هستید؛ اتاق مجهز به سنسور دود است. 42:27 درست شد؟ شما سیگار روشن کردید، یا یه تیکه کاغذ آتیش زدید، 42:33 یا کبریت روشن کردید. دود به محض این‌که به alarm 42:39 system می‌رسه، سیستم شروع به چی می‌کنه؟ alarm زدن. 42:46 برای اون سیستم، alarm زدن اصلاً مهم نیست تقصیر کیه؛ این خیلی مهمه. 42:52 اصلاً مهم نیست کی آتیش رو روشن کرده. اون نمیاد بگه: «نه، این خودیه، 42:58 آژیر نزن.» اون نمیاد بگه: «این کبریت کمه، حالا برای این 43:04 دیگه آژیر نزن.» یه ذره آتیشه که ممکنه این‌همه دود درست کنه. 43:21 توضیح می‌دم. حفره، درواقع همین 43:26 حفره‌ای نیست؛ 43:31 هرچقدر انگار بازنمایی‌ها عمیق‌تر باشه، 43:38 شما به حواس‌تون کمتر نیاز دارید. حالا اینو توضیح می‌دم؛ این یک مقدار پیچیده‌ست. 43:43 فعلاً بریم سراغ این‌که اصلاً ببینیم چه اتفاقی می‌افته؛ ببینید چه اتفاقی می‌افته. 43:54 پس ببینید دوستان، این‌که من دوست‌پسرم… اینا مثال‌هایی 43:57 که توی رابطه می‌زنم فقط برای اینه که جا بیفته. 44:01 دوست‌دخترم، اون تیکه کاغذ، اون انگشتر، ماشین؛ 44:07 اینا باعث می‌شن که alarm system به صدا دربیاد. 44:15 مهم نیست که کی به صدا در میاره. مهم 44:19 اینه که داخل من به صدا در اومده. 44:23 همون آژیره؛ panic می‌شم، غمگین می‌شم، حالم بد می‌شه. 44:30 و هر کاری که ما می‌کنیم روی object؛ یعنی مثلاً من بیام بگم که: 44:35 «آره بابا، لیاقتت رو نداشت؛ ولش کن.» 44:37 بگه: «یه انگشتر بوده، اهمیتی نداره؛ این‌همه انگشتر.» 44:41 «بیا بریم من یکی برات بخرم.» 44:43 «خب حالا ماشین بابات رو می‌دین درست کنن دیگه؛ اصلاً مهم نیست.» 44:47 شما دارید مقصر رو از بین می‌برید، درحالی‌که اصلاً مقصر اهمیتی نداره. 44:51 دود توی اتاق اومده، درست شد؟ و تا کامل 44:55 این دود تخلیه نشه، اون آژیر به صدا درمیاد. 45:00 و اون سیستم هوشمند نیست؛ یعنی هست البته، ولی نمیاد 45:04 چک کنه که کی باعثش شده؛ اصلاً دنبال مقصر نمی‌گرده. 45:09 دنبال مقصر نیست؛ به مقصر کار نداره، اصلاً اهمیتی نداره حالا هرکی مقصره. 45:15 اسمش صغرا بوده، اسمش علی بوده، اسمش مریم بوده، اسمش 45:19 طاهره بوده، اسمش ماشین بوده؛ هیچ اهمیتی نداره. 45:23 alarm system شروع کرده به داد زدن، جیغ کشیدن. تا وقتی دود هست، 45:30 آژیر به صدا درمیاد دیگه؛ تا انگار من چکار کنم جای خالیش پر بشه؟ 45:37 این درواقع انگار اون جای خالیه؛ 45:40 بتونیم بفهمیم. 45:45 درواقع باز برگردم به یه فاز عمیق‌تر؛ انگار می‌دونید، ما 45:50 با سوگواری شکننده بودن دنیای درونی‌مون رو تجربه می‌کنیم. 45:59 بازنمایی قوی‌تر باشه و پنج سال با پدر و مادر صحبت 46:02 نکنه و همین‌که هستن کافیه، این نشونه‌ی خوب یا بدیه؟ 46:05 به نوعی خوبه، سحر. ولی حالا باز می‌گم؛ بذار بیشتر 46:08 توضیح بدم. دنبال یک جمله‌ی بد و خوب از من نباش. 46:11 سوراخ با چی پر می‌شه استاد؟ با سایه‌ی همون عزیز؟ بله. 46:15 اصلاً با سوگواری ما کنار میایم. اصلاً کنار میایم یعنی چی؟ 46:19 چرا سوگواری باعث التیام می‌شه؟ توی 46:22 سوگواری با چی کنار میایم؟ 46:26 درواقع من زبانم قاصره از کلماتش. انگار من با 46:32 آسیب‌پذیر بودن خودم روبه‌رو می‌شم و اون رو می‌پذیرم. 46:38 من با تنهاییم روبه‌رو می‌شم و می‌پذیرم. من با کور 46:43 بودنم نسبت به واقعیت دنیا روبه‌رو می‌شم و می‌پذیرم. 46:48 من با ندیدنم کنار میام؛ من با ابهام 46:51 کنار میام. انگار این‌ها می‌شه سوگواری. 46:55 من با رفتن‌ها کنار میام. انگار با 46:58 این کنار میام که اون‌ها هیچ‌جا 47:02 نبودند، اصلاً وجود نداشتند؛ من جای خالی یه چیزی رو 47:06 با اون‌ها پر کردم. انگار من می‌پذیرم که مهم نبوده، 47:10 اسم اون آدم اصغر بوده یا صغرا. باز مثال بزنم: پتروس فداکار 47:16 یادتونه که سد می‌خواست خراب بشه، انگشتش رو کرد توی سوراخ؟ 47:24 می‌دونید؟ برای این‌که این سد خراب نشه، مهم نیست این 47:29 انگشت پاته، انگشت اشاره‌ست، انگشت شست پاته، دماغته، چوبه. 47:36 حالا من می‌خوام فانتزیش کنم. مهم نیست 47:39 اسمش اصغره، اکبره؛ 47:43 اسم اون چیزی که کردی توی سوراخ که مبادا این 47:46 سد فروریزه، نرگسه، پتروس فداکاره، چوب درخته. 47:51 من نمی‌خوام ارزش‌زدایی کنم؛ من می‌خوام فقط concept ذهنی‌تون رو ببینید. 47:56 که درواقع ما ازدواج می‌کنیم تا خلأ object رو 48:00 پر کنیم دیگه؛ یعنی دنبال پر کردن شکاف هستیم. 48:04 حالا با هر چیزی می‌گم؛ یا با ماشین یا با هر چیز دیگه‌ای. 48:08 سوگواری حقیقت‌آشکاره. درواقع بله؛ با آسیب‌پذیری‌مون روبه‌رو 48:12 می‌شیم، با خلأ روبه‌رو می‌شیم، با حفره روبه‌رو می‌شیم. 48:17 چون حفره هست. و یکی از دوستان گفت جای خالی حفره رو پر 48:20 می‌کنیم؛ بله، ساختار روانی ما جای خالیش رو پر می‌کنه. 48:24 و تا وقتی هم که پر می‌کنه، هیچی اتفاقی نمی‌افته. انگار 48:28 ما متوجهش نمی‌شیم؛ انگار ما متوجه alarm system نمی‌شیم. 48:33 درست شد؟ اگر از من بپرسید که: «خب 48:38 مرشدی، سلامتیش چیه؟» 48:46 اگر بهتون بگم سلامتیش جایی است که من 48:50 بدانم که کور و کر و لال و ناشنوام و. 48:53 هیچی هم جای این سوراخ رو پر نمی‌کنه، دارم درست می‌گم؛ ولی به این سادگی نیست. 49:00 یعنی اینی که بهتون بگم فلسفیه؛ این فلسفیه. 49:04 یعنی ما در نهایت می‌ریم ازدواج می‌کنیم، 49:08 در نهایت یادگاری جمع می‌کنیم، در نهایت انگار 49:13 به معنا نیاز داریم که جای خالی رو پر کنیم؛ 49:18 با معنا پرش کنیم. 49:21 با concept‌های ذهنی پرش کنیم. 49:29 هیچ‌موقع بوده که ما حفره رو پر نکنیم، ببینیم حفره 49:31 چیه، فرار نکنیم؟ نه، متأسفانه دائماً فرار می‌کنیم. 49:34 به همین دلیله که یاد نمی‌گیریم. 49:35 نیاز به ابراز هیجانی داره، نه بینش عقلانی. قطعاً همین‌طوره؛ قطعاً همین‌طوره. 49:41 با آگاهی پشتش، درسته؟ 49:42 یعنی این‌جوری بهتون بگم: درمانگری می‌تونه سوگ رو درمان کنه که تجربه‌ش کرده باشه. 49:51 شما نمی‌تونید با کتاب، تعریف سوگ رو یاد بدید. 49:55 سوگ سه ماه گریه کردن نیست. 49:58 یعنی شما نیاز دارید که بفهمید دارید با چی کار می‌کنید. 50:02 یعنی آدمی که سوگواره، یک حفره‌ی خالیه که جلوی شما نشسته و اشک می‌ریزه، 50:08 بابت خالی بودن حفره؛ و حق هم داره. داره با بخشی از این حفره کنار میاد. 50:19 از کجا بفهمیم واقعاً سوگواری تموم شد؟ اول فعلاً بفهمیم اصلاً کجا شروع 50:25 می‌شه. چشم، صحبت می‌کنیم؛ این هم سؤال‌هایی که قراره ذره‌ذره بفهمیمش. 50:31 یه حفره‌ایه که راه می‌ره؛ درواقع همینه. درواقع حفره‌ست، سوراخه. 50:36 می‌دونید؟ انگار جایی است که گفتم بهتون، فازبه‌فاز. حالا شاید 50:39 لازم باشه یه بار دیگه برگردید و ویس رو گوش بدید، مطلب رو. 50:43 شکاف بین ادراک و بازنمایی اتفاق 50:46 می‌افته؛ شکاف بین ادراک و بازنمایی. 50:51 عرضم به حضورتون که من تجربه کردم… نمی‌دونم، فکر می‌کنم این حرف‌ها 50:57 به همتون نمی‌ریزه؟ به همتون نمی‌ریزه؟ می‌ریزه؛ باید بریزه. 51:03 خب بریم یکم سؤال‌وجواب بدیم دوستان. از بالا شروع کنیم، یکم به 51:08 سؤال‌ها جواب بدیم. می‌دونم این مقدار سنگینه. نسرین، سؤالتو بپرس. 51:23 به سوالات جواب بدیم. 51:26 سلام. 51:27 سلام نسرین. 51:28 صدا میاد؟ 51:29 بله، صدات رو دارم. 51:31 من نمی‌دونم چرا با این کلاس… مثل این‌که من از دست دادن 51:35 رو، خودتون می‌دونید، خیلی بیشتر از هر چیز تجربه کردم. 51:39 اما خب با این کلاس خیلی ناراحت می‌شم. قبل از این هم فصل 51:44 پنجم Yalom و اگزیستانسیالش رو خوندم که قبل از کلاس بود. 51:49 نیم ساعت قبلش بود؛ اونم درباره‌ی مرگ و اضطراب مرگ و اون 51:54 چیزها بود. امروز فقط همه‌ش سوگ بوده. واقعاً سخته سوگ. 52:02 از دست دادن سخته. من هم عزیزم رو از دست دادم، 52:05 هم جسمم رو از دست دادم؛ دوتاش رو تجربه کردم. 52:10 یعنی می‌دونم واقعاً چه مراحلی داره سوگ. 52:14 خیلی دردناکه؛ واقعاً دردناکه. 52:17 واقعاً هیچی جاش نمی‌گیره. من بیست ساله الان… شش ساله 52:20 خواهرم رو از دست دادم، بیست ساله چشمم رو از دست دادم. 52:23 اما هیچی جاشون رو پر نمی‌کنه برای ما. حتی این درس خوندن 52:28 و درمانگر شدن و مشهور شدن هم برای ما مهم نیست دیگه. 52:33 می‌فهمم نسیم. به همه‌چیز چنگ می‌زنیم تا سوراخ رو پر 52:37 کنیم؛ همه‌چیز. فرق نمی‌کنه: درس، ازدواج، آدم‌ها. 52:43 تمنای ما برای وصل بودنه تا دچار 52:46 فروپاشی نشیم. ناشناخته رو نداریم، 52:49 چون از شناخته‌ها هویت درست کردیم؛ از مرگ این هویت 52:52 دچار panic می‌شیم. بله، درست می‌گم؟ دقیقاً می‌فهمم. 52:56 مرسی نسیم که گفتی. ولی چیز بدی نیست دوستان. زهرا بفرما. 53:06 دوباره. 53:07 مرسی نسیم. حالا واقعاً اینجا سؤال داشتی؟ 53:12 بفرما. زهرا بگو… زهرا. 53:17 زهرا قطع شدی؟ نسرین، پس تو بپرس. 53:19 با هم وصل می‌شین؛ یکی‌تون بگه. 53:23 عیب نداره، زهرا بگو. 53:33 من ساکت می‌کنم؛ نسرین جان، بفرمایید. 53:38 یه سؤال داشتم. چرا استاد، وقتی که مشکلی 53:41 برامون میاد یا چیزی پیش میاد، تحمل… 53:45 بگم استاد؟ [نامفهوم]. 53:47 [نامفهوم] نسیم بگیم. 53:50 صدای من رو ضعیف می‌شنوید، درسته؟ 53:52 نسیم، سؤالت رو سریع بپرس. 53:54 باشه. یه چیزی بگم؛ مثلاً وقتی که یه مشکلی برامون پیش میاد، 53:59 کمتر خودم رو می‌بازم یا کمتر تعادلم رو 54:03 از دست می‌دم، یا زودتر به باور می‌رسم. 54:07 خیلی برام عجیبه؛ مثلاً این‌که چرا این‌جوری… 54:12 مثلاً خیلی راحت، اگه یه سوگواری… 54:16 الان برامون دیگه عادی شده، مرگ خیلی… الان چند تا جوون رو به موت داریم، 54:21 اما خب دیگه برامون مثل قدیم سخت نیست؛ سال نودوپنج یه عالم از دست دادیم. 54:26 یعنی مثل یه چیز عادی شده برامون؛ اون سوگواری قبلی رو نداریم. 54:33 طبیعتاً همین‌طوره. هرچی بیشتر سوگواری کنیم، انگار یاد می‌گیریم باهاش چی‌کار کنیم. 54:40 ولی حالا می‌گم اینا زوده. هنوز فعلاً جلسه‌ی دویم؛ 54:43 جلسه‌ی سه بیشتر می‌بینیم، بیشتر توضیح می‌دیم. 54:46 زهرا بفرما، سؤالت رو بپرس. 54:56 باشه، باشه. صدا تا الان دارم؛ اگه بگی شنیدم. 55:01 نه، مشکلی نداره زهرا. 55:09 خب، زهرا قطع شد. زرین بفرما. 55:14 سلام. من فکر می‌کنم که. 55:18 سوگ، خودم تجربه‌ش رو داشتم توی هر موردی؛ هم در مورد از دست دادن عزیز و در مورد. 55:24 به‌هرحال از دست دادن رابطه‌هایی که خیلی برام صمیمی بود. و به‌هرحال، 55:29 اون چیزی که به نظرم می‌رسه توی سوگ خیلی اهمیت داره، مخصوصاً من… 55:33 الان داشتین صحبت می‌کردین، دقیقاً اون حسی رو که. 55:36 موقعی که عموی من، به‌عنوان کسی که به‌هرحال بزرگ 55:40 خاندان بود، رفت و کلاً دیگه پدر و عمو هیچ‌کی نبود، 55:45 اون لحظه الان دقیقاً اون حس رو داشتم. بعد شما صحبت می‌کردین که پشت‌مون 55:49 انگار خالی می‌شه؛ انگار احساس می‌کنیم یه جورایی خودمون به مرگ وصل شدیم. 55:54 یعنی من بیشتر این حس رو داشتم؛ بیشتر ترس از این‌که 55:59 من قراره بمیرم، قراره به‌زودی اتفاقی برای من بیفته. 56:03 من آسیب‌پذیر هستم و تنها هستم؛ و یه جورایی انگار اون فریبه، اون 56:10 سایه، اون بازنماییه که بهش وصل می‌شیم تا بتونیم دوام بیاریم. 56:16 یعنی من این اعتقاد رو دارم؛ فکر می‌کنم این شکلی می‌تونیم دوام 56:20 بیاریم، وگرنه در نهایت این آسیب‌پذیری هستش که ما رو خیلی می‌ترسونه. 56:25 من این رو عمیقاً تجربه کردم و الان هم، می‌گم، وقتی یادش می‌افتم 56:30 قلبم قشنگ به تپش می‌افته؛ این ترس رو دوباره احساس می‌کنم. 56:34 خواستم فقط این رو بهتون بگم که این خیلی تجربه‌ی سختیه، خیلی سخت. مرسی. 56:41 مرسی زرین. بله دوستان، قطعاً همین‌طوره و باید خیلی گریه 56:45 کنیم؛ یعنی ازش فرار نکنیم. دوستان، یه جایی اشاره کردم: 56:48 ببینید، وقتی ارتباط ادراک با بازنمایی از بین می‌ره، درواقع حس مرگه. 56:55 یعنی مثل جدا شدن روح از بدن، اگه بخوایم بگیم. و اون‌وقت 56:58 خیلی طبیعیه که ما panic بشیم و گریه کنیم و غمگین باشیم. 57:02 و کسانی که ازش فرار می‌کنن و ژست قدرتمند می‌گیرن، بیشتر آسیب می‌بینن. 57:07 حالا توی پروسه بهتون می‌گم؛ گردن‌کلفتی در 57:10 برابر واقعیت این سوراخ هیچ فایده‌ای نداره. 57:14 خیلی گنده‌تر از ماهاش به زانو دراومدن؛ یعنی کسی تا الان نتونسته جلوش بایسته. 57:19 مثل همون داستانی که می‌گیم جلوی مرگ نمی‌شه وایساد؛ جلوی این هم نمی‌شه وایساد. 57:24 و این رو ما لازمه خودمون بدونیم تا بتونیم به مراجع هم بگیم. زهرا، سؤالتو بپرس. 57:31 وقتی رابطه توی ذهن تموم نشده، ما چرا برای 57:34 این باید سوگواری کنیم؟ سؤال اول اینه. 57:39 خب اصلاً توی اون حالت، برای چه چیزی باید سوگواری صورت بگیره؟ 57:44 وقتی من هنوز اون آدمی که باهاش در رابطه هستم رو 57:46 توی ذهنم دارم و دارم با این موضوع زندگی می‌کنم، 57:50 اصلاً من دارم با همین زندگی می‌کنم. 57:52 ایرادی نداره؛ اصلاً ذهن ما همینیم. 57:54 نه، خب من یکی این مورد رو… چون می‌خوام شما توی طول مسیر سوگ بدونید؛ بله، مهمه. 58:01 بعد یکی هم این‌که آیا آدم همیشه‌سوگوار 58:05 هم داریم؟ این رو باید سؤالش کنید. 58:10 این تو ذهنم اومد توی توضیحات‌تون. 58:13 و سؤال دیگه: کسی که اصلاً نمی‌دونه باید سوگواری کنه. 58:18 خب من الان کسی رو دارم که اصلاً 58:22 نمی‌دونه باید بشینه سوگواری کنه. 58:26 می‌گه: «من برای مادرم، وقتی مرد، 58:33 [نامفهوم] سالم بودم.» 58:40 وقتی سرطان گرفته بود، از بیمارستان 58:44 بردنش خونه، من گریه نکردم. 58:48 می‌گه: «اون موقع که مادرم [نامفهوم]، اون 58:53 موقع چهار ساعت گریه کردم؛ بعد از 58:57 این‌که مرد، دیگه گریه نکردم.» 59:02 حالا چجوری باید نشونش بدیم؟ 59:06 «تو اصلاً باید بشینی برای این مادرت 59:10 سوگواری کنی؟» این هم سؤالم بود. 59:14 باشه دوستان، من این دوتا رو جواب بدم. 59:16 خواهش می‌کنم. ببینید دوستان، یه نکته رو در نظر بگیرید. 59:20 یه جایی شاید شما بگید که اوکی، اولی سؤال این بود: 59:25 «آقا من یه فانتزی دارم؛ یه آدمی هست، توی 59:27 رؤیام دارم باهاش زندگی می‌کنم، حالم هم خوبه.» 59:30 می‌گم آقا دوستان، تو راضی، رؤیا راضی، اون فانتزیه راضی، همه راضی؛ اوکی، 59:36 اصلاً چرا دستش بزنیم؟ من چه‌کارم که به شما بگم براش سوگواری بکن یا نکن؟ 59:42 اصلاً مسئله این نیست. مگه نه همه‌ی ما الان کلی فانتزی داریم 59:45 که داریم باهاش زندگی می‌کنیم، حاضر هم نیستیم دست ازش برداریم؟ 59:50 ایرادی هم نداره. تا زمانی که ایرادی پیش نیومده، زندگی‌تونو کنین. ما داریم به 59:56 شکل عام صحبت می‌کنیم. ما فقط داریم یه چیزی رو می‌دونیم و بهش می‌چسبیم؛ 1:00:02 تا زمانی که چسبیدیم بهش و حال‌مون خوبه، اوکیه، من بحثی ندارم. 1:00:08 اما نکته‌ای که وجود داره اینه: آدم‌های همیشه سوگوار، بله؛ مثلاً ما می‌گیم 1:00:13 آدم‌های psychopath همیشه سوگوارند، به شکل ملایم، و هیچ‌وقت هم نمی‌دونن سوگوارند. 1:00:19 درست شد؟ پس توی سازمان psychopathy این هست. نکته‌ی بعدی: 1:00:23 این‌که ما می‌تونیم کسی رو وادار کنیم به سوگواری؟ خیر. 1:00:27 حتی توی اتاق درمان، اگر من می‌خوام برم سراغ 1:00:30 موضوعی و مراجع دوست نداره، شما نمی‌تونید برید. 1:00:35 پس اصلاً این‌جا من باید مشارکت مراجع، مشارکت اون آدم رو جلب کنم. 1:00:41 طرف می‌گه: «آقا من سوگواری براش کردم.» من کی‌ام که 1:00:44 بگم نکردی؟ من قضاوتی ندارم؛ اگر می‌گم، برای خودتونه. 1:00:48 اگر مراجع میاد و می‌گه: «آقا من پنج روز گریه کردم، 1:00:51 تموم شد»، اگر مراجع بخواد… به این دقت کنید. 1:00:55 مراجع می‌خواد سوگواری کنه. چرا می‌خواد سوگواری کنه؟ وقتی برای شما مسئله‌ای نیست، 1:01:01 اگر من می‌خوام، خب برم دنبالش. اگر نه، فکر می‌کنم 1:01:05 باید سوگواری کنم، یعنی obsessive؛ یه وسواسه. 1:01:08 عجله نکنیم؛ می‌ریم جلوتر توضیح می‌دیم. فرح، سؤالتو بپرس. 1:01:14 سلام استاد. 1:01:17 سلام. 1:01:19 یه ذره با احتیاط سلام کردیم. 1:01:22 می‌خواستم بپرسم استاد که دو سؤال دارم، درواقع. 1:01:26 این‌که اون‌جایی که گفتیم اگه یه چیزی مثلاً بیشتر از هجده 1:01:30 ماه ازش گذشته و میاد بالا، من رو آزار می‌ده، این معنا داره. 1:01:36 استاد، یه وقت‌هایی یه چیزهایی هست، 1:01:38 انگار از ناهشیار میاد بالا؛ مثلاً یک دمای خاص، 1:01:42 یک هوای خاص، یه بوی ادکلن، یه چیز این‌جوری. 1:01:48 و یه خاطره یه‌دفعه از گذشته بالا میاره که اصلاً 1:01:51 اگه بخوایم نمی‌تونیم احضارش کنیم. اونم غیرعادیه؟ 1:01:56 نه. من گفتم به شکل obsessive؛ یعنی یه چیزی میاد من رو درگیر می‌کنه. 1:02:02 ببین، اگر این حس‌وحالت رو زیاد تجربه می‌کنی، فرح، یه چیزیش ایراد داره. 1:02:06 مگه نه من اشاره کردم هیچ‌وقت خاطرات پاک نمی‌شه؟ اما اگر یه 1:02:11 موسیقی خاص… ببینید، یه مثال براتون بزنم که به درک کمک می‌کنه. 1:02:16 به این دقت کنید. من با مراجعی صحبت کردم؛ گفت: «ببین مرشدی، من یه آهنگ 1:02:22 خاص، یه موسیقی خاص، وقتی این موسیقی پخش می‌شه روی گوشی می‌ذارم.» 1:02:27 «خیلی هم unique است؛ یعنی از این موسیقی‌هایی که همه گوش می‌دن نیست.» 1:02:31 گفت: «ببین مرشدی، دیگه حدود بیست صفحه من می‌تونم 1:02:34 بنویسم حس‌وحالی که اون لحظه با این موسیقی دارم.» 1:02:38 «چشم گریان همسرم میاد جلوی چشمم. جالب اینجاست که فکر می‌کنم 1:02:42 دارم به همسرم خیانت می‌کنم، درحالی‌که تا حالا بهش خیانت نکردم.» 1:02:48 «فکر می‌کنم اون از من ناراحته؛ فکر می‌کنم خودم رو دوست ندارم؛ 1:02:53 panic می‌شم، مضطرب می‌شم. دلیل هیچ‌کدومش هم نمی‌دونم، مرشدی.» 1:03:00 و همه‌ی این اتفاقات کنار هم. پس من یک چیز حل‌نشده 1:03:04 دارم؛ این موسیقی برای من این معنا رو داره. 1:03:08 و هر بار گوش می‌دم و بعد اذیت می‌شم، ولی 1:03:11 دارمش روی گوشیم و هفته‌ای یه بار گوش می‌دم. 1:03:14 این می‌شه obsessive. یعنی من یک میلی به حل کردن یه چیزی دارم و درعین‌حال 1:03:20 هم ازش بدم میاد. یعنی یه چیزی در ناهشیار من می‌خواد به این سؤال 1:03:25 پاسخ بده، ولی انگار من هم نمی‌دونم چجوری بهش پاسخ بدم. فرح؟ 1:03:33 من حالا فرق خودم با این آدم رو نفهمیدم. منم یه وقت‌هایی، خیلی که نرمالم، خب یه 1:03:38 وقت‌هایی مثلاً هر سال یه دمای خاصی توی یه فصل خاصی من رو برمی‌گردونه به گذشته، 1:03:43 یا یه بوی ادکلن خاص من رو برمی‌گردونه به گذشته. 1:03:46 زیاد پیش میاد؟ 1:03:47 هر وقت این بوی ادکلن رو حس کنم، آره. هر وقت 1:03:50 اون دما، مثلاً خب توی پاییز اتفاق می‌افته، آره. 1:03:53 یه چیز حل‌نشده‌ست. 1:03:53 اصطلاحاً؟ اصلاً یه دو دفعه… 1:03:55 یه چیز حل‌نشده‌ست، فرح. 1:03:57 یعنی حل بشه، دیگه نباید این حس رو تجربه کنم؟ 1:03:59 نه. شما هر جایی که برید و هر بویی که استشمام کنید، بار اول 1:04:03 که نیست؛ قبلاً هم بو کردید. چرا باهاش خاطره بالا نمیاد؟ 1:04:10 درست شد؟ 1:04:12 ثریا، سؤالت رو مفید و مختصر بپرس. 1:04:24 ثریا؟ دوستان، تک‌سؤال بپرسیم. 1:04:26 بعدش الان… ثریا، بپرس. 1:04:36 استاد، صدای من رو دارین؟ 1:04:38 بله، صدات رو دارم. 1:04:41 خسته نباشید. 1:04:42 سلامت باشین. 1:04:43 یه سؤالی برام هست. من این بازنمایی درست برام جا نمی‌افته. 1:04:47 یعنی این‌که مثلاً می‌گیم این حفره از اون اختلاف بین 1:04:51 ادراک و بازنمایی ایجاد می‌شه؛ درست درکش نمی‌کنم. 1:04:54 نمی‌فهمم منظور چیه. 1:04:56 اتاق خالی رو مثال زدم، درسته؟ 1:04:58 تو وقتی می‌ری توی اتاق خالی، دست می‌ندازی، دنبال میز می‌گردی؛ میز رو که نمی‌بینیش. 1:05:04 میز کجا وجود داره؟ توی مغز تو. 1:05:08 می‌دونی چجوری درکش می‌کنی؟ با لامسه. 1:05:12 درست شد؟ 1:05:13 یعنی من با لامسه‌م، با ادراکم، می‌تونم وصلش کنم به شهودم. 1:05:18 یعنی من توی ذهنم می‌گیرم که: «آها، این گوشه‌شه.» درست شد؟ 1:05:22 «آها، این پایه‌شه. آها، این کشوی سمت مثلاً بیرونشه.» تو که نمی‌بینیش. 1:05:28 ولی یه تصویری ازش توی ذهنت داری؛ یه تصویری توی 1:05:32 روانت داری که این ادراکت با اون تصویر منطبقه، fitه. 1:05:38 بعد حالا اگه من پیداش نکنم، دستم بهش نخوره، 1:05:42 اون موقع اون حفره ایجاد می‌شه و اون ترسه بود. 1:05:46 حفره هست؛ یعنی این‌طوری نیست که حفره نباشه. 1:05:51 حفره وجود داره. من توی اون حفره، با دیدن و گرفتن 1:05:57 این میز، حالم خوبه؛ آرومم. با چسبیدن بهش آرومم. 1:06:04 آها، یعنی در حضورش این حفره وجود داره، فقط زمان… 1:06:08 اصلاً حفره همیشه هست؛ بله. 1:06:09 آها، آها. فقط زمانی که ما اون… 1:06:12 ببین، همین الان همه‌ی ما درگیر اون حفره‌ایم، 1:06:14 ولی با چنگ زدن به یه چیزی حال‌مون خوبه. 1:06:16 آها، متوجه شدم. یعنی در حقیقت وجود اون میز، 1:06:21 اون چنگ زدنه. ما اون حفره رو با چنگ زدن به 1:06:27 چیزهای مختلف پُرش می‌کنیم، درسته؟ بله. بازنمایی هم اون چیزیه که ما توی ذهن‌مون 1:06:32 می‌سازیم و با حواس‌مون درکش می‌کنیم، درسته؟ آها، متوجه شدم. مرسی استاد. 1:06:38 خب. استاد، صدای من رو دارین؟ بله، صدات رو دارم. 1:06:41 سلام استاد، خسته نباشید. سلامت باشین. 1:06:44 سؤالی که من داشتم در موضوع سوگواری دسته‌جمعی بود. چون حالا توی 1:06:48 فرهنگ و تاریخچه‌ی ما وجود داره؛ ببینیم وقتی ما یه عزیز 1:06:51 رو از دست می‌دیم و حالا جمعی سوگواری اتفاق می‌افته، 1:06:55 خود این جمعی بودن توی روند و فرایند طی کردن سوگ 1:06:59 ممکنه تأثیرگذار باشه، نسبت به این‌که ما یه نفر باشیم؟ 1:07:03 مثلاً توی اروپا احتمالاً همچین سوگواری ندارند، ولی ما جمعی 1:07:07 سوگواری می‌کنیم؛ می‌خواستم بدونم تأثیرگذار هست؟ یه سؤال دیگه هم… 1:07:13 بله، تأثیر داره، ولی توضیح می‌دم اصلاً سوگواری گروهی یعنی چی؛ جمعی. 1:07:18 یه چیز دیگه هم: سوگ توی کودکان براساس سن ممکنه با بزرگسال‌ها فرق داشته باشه؟ 1:07:25 فرق داره، اصلاً. 1:07:26 به قول شما، thinking همون‌قدر کمه، اون دایره‌ی تفکر؛ خودش می‌تونه 1:07:33 تأثیرگذار باشه روی نحوه‌ی سوگواری و کنار اومدن با از دست دادن؟ 1:07:40 بله، قطعاً تأثیر داره. توضیح می‌دم اینا رو؛ می‌رم 1:07:42 جلوتر می‌گم. فعلاً دو ساعت، چهار ساعت اومدیم. 1:07:46 توضیحش می‌کنیم. 1:07:46 خیلی تشکر می‌کنم. 1:07:48 مرضیه، سؤالتو بپرس. 1:08:14 مرضیه، سؤالتو بپرس. 1:08:19 این‌که به‌تنهایی نمی‌تونم کاریش بکنم، درمانگر می‌تونه کاری برای این مسئله بکنه؟ 1:08:26 ممکنه بتونه، ممکنه نتونه، مرضیه. 1:08:29 خب روندش معمولاً به چه شکل باید باشه؟ مرسی. 1:08:32 الان که نمی‌تونم بگم دیگه. می‌دونی مرضیه، این‌که ما کجا گیر افتادیم یه چیزیه، 1:08:39 حالا این‌که چجوری باید با این کنار اومد… 1:08:42 می‌دونید دوستان، من می‌فهمم که براتون سؤال پیش میاد که حالا چکارش کنیم. 1:08:46 خب جوابش واقعاً یه خط نیست. من گیر افتادم؛ باید 1:08:50 رفت دنبالش. شاید ده‌ها جلسه درمان لازم داشته باشه. 1:08:54 به‌خاطر همین می‌گم اگر خیلی مهم نیست، خودتون رو درگیرش نکنید. 1:08:59 خب برای خود من چرا؛ خب مهمه. 1:09:01 برو درگیرش شو دیگه؛ برو دنبالش ببین. شاید ده جلسه، پانزده جلسه درمان بخواد. 1:09:06 یعنی باید تحلیل بشه تا برسیم به اون‌جایی که ببینیم گیر کجاست. 1:09:09 بله. 1:09:11 مرسی. 1:09:12 مرسی. قطعش می‌کنم. زهرا، سؤال؟ 1:09:15 سلام. صدای من هست دوستان؟ 1:09:17 بله، صدات رو دارم. 1:09:19 استاد، من خواستم بگم که وقتی ما می‌تونیم گریه کنیم، 1:09:22 این‌که سوگواری رو هر دقیقه تجربه نمی‌کنیم، درسته؟ 1:09:26 بلکه دلتنگی همیشه همراهمونه. این دلتنگی چیه؟ چی می‌تونه باشه؟ 1:09:31 اون هم سوگواریه؟ یعنی هرچند مثلاً سال‌ها مدام دنبال‌مونه؟ 1:09:37 این دلتنگی چرا مثلاً دست از سرمون برنمی‌داره؟ 1:09:42 سؤالت زوده، توضیح می‌دم. چه شکافی بین ساختار فیزیکی ما و ساختار 1:09:47 روانی‌مون ایجاد می‌شه که ما گریه نمی‌تونیم بکنیم ولی خواب می‌بینیم؟ 1:09:55 مرسی. 1:09:56 اینا رو توضیح می‌دم. سؤال‌هایی که از روش می‌گذرم دوستان، 1:09:59 سؤال‌هایی‌اند که زودهنگامه. پیوند، سؤالتو بپرس. 1:10:04 سلام استاد. 1:10:06 سلام پیوند. 1:10:07 استاد، برای کسی که فوت کرده، 1:10:10 سوگواری حتماً باید سر خاک صورت بگیره؟ 1:10:19 نه، الزاماً. سر خاک بهتره؛ همین. 1:10:24 ممنون، مرسی. اگه شرایطش رو نداشته 1:10:28 باشیم بریم سر خاک چی؟ 1:10:33 هیچ، ایرادی نداره. هر جایی می‌شه. سمبل خاکه. 1:10:39 درسته. ممنون، مرسی. شب‌تون بخیر. صدام 1:10:43 رو دارین استاد؟ 1:10:47 بله، صداتون رو دارم. یه سؤال دارم. یه بار یه 1:10:52 مراجع داشتم که بچه‌ش رو به‌تازگی از دست داده بود. 1:10:56 خودش این بچه رو برده بود پیوند بزنه؛ یه خانمی 1:11:00 بود. و این‌جوری بچه‌ش رو از دست داده بود. 1:11:05 وقتی پیش من اومد خیلی نزدیک بود، مثلاً یکی دو هفته. 1:11:08 حالش بد بود، گریه می‌کرد. من هم باهاش گریه کردم. 1:11:12 می‌خواستم ببینم طبیعیه؟ کنترل کردم خودم، ولی هنوز یادمه تو اون جلسه چقدر اذیت شدم. 1:11:18 خیلی طبیعیه، بله. خیلی غیرطبیعی نیست؛ مگه این‌که 1:11:21 خیلی آزارت بده. نه، همون‌جا فقط توی جلسه. 1:11:24 طبیعیه. دو تا مادر رو من تجربه کردم که به‌تازگی این‌جوری 1:11:27 شده بودن و هر دوش، مخصوصاً این، احساس گناه شدید داشت. 1:11:31 طبیعی بوده. مرسی. 1:11:35 احسان، صدات رو داریم. سلام، شب‌تون بخیر. مرسی. 1:11:40 مرسی. یه مسئله‌ای که ذهنم رو درگیر کرده اینه که خب اون فانتزی‌ها رو می‌گیم 1:11:46 بذاریم باشه، سایه باشه و کاری به کارش نداشته باشیم تا وقتی که 1:11:52 آزارمون بده، تا وقتی که زندگی‌مون رو مختل کنه؛ اون موقع بریم دنبالش. 1:11:57 ولی مسئله‌ای که هست اینه که این دائماً 1:12:02 داره قوی‌تر می‌شه؛ دائماً درواقع اتصال‌های 1:12:07 سیناپسی داره تقویت می‌شه توی این زمینه و توی این حوزه. بهتر نیست 1:12:12 سریع‌تر مداخله اتفاق بیفته، راجع‌به هر فردی که این پروسه می‌خواد طی کنه؟ 1:12:17 ببین، می‌فهمم چی می‌گی احسان، ولی اتفاقی می‌افته: ما از 1:12:21 کجا بدونیم کدوم فانتزی‌هامون داره به ما آسیب می‌زنه؟ 1:12:25 من نمی‌تونم ردیابی کنم. مثل dictionary انگلیسی می‌مونه. شما نمی‌تونید یک 1:12:29 dictionary رو از اول شروع کنید به حفظ کردن؛ هرجا نیاز داشتید باید برید سراغش. 1:12:33 من ممکنه ده‌ها فانتزی داشته باشم، 1:12:37 ولی تا وقتی در کارکرد کل نظام فکری 1:12:41 من اختلالی ایجاد نکرده، چجوری می‌شه ازش رد شد؟ من چجوری 1:12:45 می‌تونم روی این فانتزی مداخله کنم و از اون به این ببرم؟ 1:12:49 همین دلیله که می‌گم جایی که ما داریم 1:12:52 آسیب یا آزار می‌بینیم مداخله 1:12:55 می‌کنیم. من نمی‌گم ولش کنید دوستان؛ من می‌گم اصلاً 1:12:59 نمی‌تونید مداخله کنید. روی چیش می‌خواید مداخله کنید؟ 1:13:02 مگر این‌که شما بگید من می‌خوام برم درمان روان‌تحلیلی؛ 1:13:05 از عمق شخم بزنم، بیان بالا. اوکی، اون یه بحث دیگه‌ست. 1:13:09 شما می‌رید پیش یه درمانگر، ممکنه یک سال برید؛ ریزه‌کاری‌هایی دربیاد، 1:13:14 قسمت‌های مختلف شخصیت‌تون رو بریزید روی دایره و چه و چه و چه. 1:13:20 ولی به شکل کلی، خیلی معلوم نیست 1:13:24 کدوم فانتزیه. 1:13:28 شما ببینید، همه‌ی ساختار روان ما پر از فانتزیه. واقعاً شما نمی‌دونید؛ 1:13:32 مثلاً هزار تا فانتزیه. روی کدومش می‌خواید الان مداخله کنید؟ 1:13:37 مگر این‌که دیگه مثلاً من می‌دونم این داره به 1:13:39 ما آسیب می‌زنه؛ حالا بریم دنبالش، بهش برسیم. 1:13:45 یگانه، تو هم سؤالتو بپرس تا ان‌شاءالله بریم ادامه‌ی درس. 1:13:49 سلام مجدد استاد. استاد، این حفره‌هایی که گفتید 1:13:54 پر می‌شه، قطعاً توی هر خلأیی که به وجود میاد، 1:13:59 پُر شدن حفره، ما در پیامدش چیزی خواهیم داشت؟ 1:14:04 بله، حتماً. 1:14:06 خب استاد، مگه نمی‌گن ـ حالا منظورم روابط هستش، حالا از سوگ عزیزان چیزی نیست ـ. 1:14:12 مگه نمی‌گن وقتی که یه رابطه‌ای cut شد، هیچ‌وقت کس دیگه‌ای رو جایگزینش نکنیم؟ 1:14:18 جایگزین کی نکنیم؟ در دوره‌ی سوگواری کسی رو جایگزین نکنیم. 1:14:23 آهان، یعنی بعد از اون باید جایگزین بشه؟ 1:14:26 بایدی نداریم؛ دوست داشتیم، می‌شه. 1:14:30 بعد یه سؤال دیگه استاد: این پُر شدن حفره حالت 1:14:34 pathological و non-pathological هم داره؟ 1:14:38 باید بریم جلو بگم، یگانه. می‌دونید، من خیلی از بخش‌هاش رو 1:14:42 نگفتم؛ به‌خاطر همین براتون سوءتفاهم پیش میاد توی موضوعاتش. 1:14:47 هنوز من به ساختار مغز نرسیدم. 1:14:52 درسته. استاد، من فکر می‌کنم… فکر می‌کنم برام یه چیز شناخته‌تر شده. 1:14:58 این‌که فکر می‌کنم از این ترسیدم؛ ترسیدم که با چنگ زدن به کلاس شما… الان 1:15:05 یه جمله‌ای گفتید که با چنگ زدن به یه چیزی ما اون حفره‌ها رو پر می‌کنیم. 1:15:12 فکر می‌کنم این باعث ترسم شده بود. 1:15:16 برای همین برام سؤال شد که از کجا 1:15:22 بفهمم این ترس، این پُر کردن خلأ، 1:15:27 در اینجا pathological هستش یا نیستش؟ 1:15:32 در پروسه… ببینید، بذارید برم جلوتر، یکم توضیح 1:15:37 می‌دم. ببینید دوستان، برم سراغ محتوای درس. 1:15:42 عجله نکنید. ما آقا فعلاً در جلسه‌ی دو سوگیم؛ هنوز تازه به جاهای چیزش نرسیدیم. 1:15:49 محبوبه، تو سؤالت رو پرسیدی؛ چوب خطت پره. 1:15:52 می‌ریم، اگه چوب خط پر شد… من به درسم برسم دیگه. 1:15:56 عرضم به حضورتون که یه چیزی رو دقت کنید. گفتم alarm system 1:16:00 روشن می‌شه. اگر دوستان نقصی توی درک 1:16:04 مفاهیمی مثل ادراک، شهود 1:16:08 یا اصطلاحاً بازنمایی دارن، توی جلسات borderline 1:16:12 یا توی جلسات جمعه‌ها به اینا اشاره کردیم. 1:16:17 یعنی اومدیم گفتیم اونجا شهود رو، ادراک و awareness و conscious و unconscious؛ 1:16:24 یادم میاد که توی سلسله‌کلاس‌های جمعه این رو اشاره کردیم توی discussion. 1:16:32 object رو توی borderline اشاره کردیم که حدوداً یعنی چه و چه‌جوری باید درکش کرد و 1:16:37 غیره. اینا رو برید بعداً ببینید؛ یعنی من نمی‌خوام اینجا اصلاً ورود کنم به object. 1:16:43 چرا؟ چون خودش داستانیه که الان بریم سراغ object. 1:16:50 دور همین گفتیم، اما جا نیفتاد. خب دیگه بدتر شد دیگه؛ 1:16:54 چشم، توی درس درست توضیح دادم، اونجا فقط خدمت‌تون گفتم. 1:17:00 ولی حالا می‌ریم جلوتر؛ ان‌شاءالله بازم شاید خواهیم 1:17:02 گفت. توی «روان‌شناسی انسان مدرن» Jung هم هست. 1:17:05 اغلب این مفاهیم در کتاب «مسائل روحی انسان مدرن» Jung 1:17:09 هم هست. خب خیلی عالیه؛ اونجا هم می‌شه بهش پرداخت. 1:17:13 اما نکته‌ای که وجود داره، بگم به این برسم: alarm system 1:17:17 وقتی روشن می‌شه، انگار anxiety system فعال می‌شه. 1:17:23 anxiety system یعنی سیستمی که اضطراب تولید می‌کنه. حالا ممکنه بعضی 1:17:28 هم بگن اضطراب وجودی، اضطراب فلان؛ مهم نیست. تقصیر کسی هم نیست. 1:17:33 اصلاً کسی دنبال این نیست که بگرده دنبال این‌که تقصیر کیه. 1:17:36 پیغام این سیستم چیه؟ «من نمی‌خوام در شرایط 1:17:42 آسیب‌پذیر مجدداً قرار بگیرم.» به این جمله فکر کنید. 1:17:47 من نمی‌خوام در شرایط آسیب‌پذیر مجدداً قرار بگیرم. نکته. 1:17:54 برگردم روی مثالم، توی اتاق تاریک. 1:17:57 درست شد؟ اون اتاق تاریک. من داشتم راهم رو می‌رفتم، گم کردم، به هر دلیلی. 1:18:03 یه تیکه از میز رو پیدا کردم، چسبیدم. می‌گم: «آخیش، 1:18:08 خیالم راحته؛ قلبم آسوده، نفسم برمی‌گرده به حالت عادی.» 1:18:15 حالا یکی میاد به من می‌گه: «مرشدی، میز رو ول 1:18:19 کن؛ برو جلوتر، اونجا یه صندلی هست، اونو بچسب.» 1:18:24 دوستان، اینجا من هرچقدر ترس، درست شد؟ 1:18:28 هرچقدر احساس ناامنی در من بیشتر باشه، 1:18:33 عمراً که میز رو ول کنم. 1:18:38 می‌دونید؟ مسئله الزاماً حتی میز نیست؛ یعنی من به 1:18:43 لحاظ روانی حاضر نیستم دوباره اون خلأ رو تجربه کنم. 1:18:49 می‌دونید؟ اون خلأیی که من وارد اتاق تاریک شدم، 1:18:52 همین‌جور کور افتادم، کورمال‌کورمال بهش می‌گن، 1:18:55 رفتم جلو، رسیدم به یه چیزی، اون رو چسبیدم. 1:19:00 خب دیگه من ول‌کن این نیستم، دوستان. یعنی شما اگر به زور هم 1:19:03 بخواید چنگ من رو ازش دربیارید، من ول نمی‌کنم؛ چه برسه با توصیه. 1:19:08 اینجا اونجایی است که طرف می‌ره تو رابطه‌ی عاطفی: «این به درد نمی‌خوره، مرشدی.» 1:19:12 این آدم که… بابا همه‌ی عالم و آدم می‌گن این میز، میز به‌دردبخوری نیست. 1:19:18 این میز پوسیده؛ این میز نیم ساعت دیگه خودش خراب می‌شه، می‌ریزه. 1:19:24 درست شد؟ من حاضر نیستم ول کنم. مگه عقلم 1:19:27 کمه؟ اصلاً هر وقت خراب شد، می‌رم میز بعدی. 1:19:31 درست شد؟ 1:19:32 هر وقت سوخت، هر وقت موریانه زد، هر وقت نابود 1:19:37 شد، هر وقت دیگه طاقتم طاق شد، می‌رم میز بعدی. 1:19:42 بعد میز رو از زیر دستم می‌کشن؛ پس ابتدا panic می‌شم. 1:19:48 ببینید، ابتدا panic می‌شم؛ حالم بده. 1:19:50 به هم می‌ریزم، مسیرم و جهت‌یابیم رو گم می‌کنم. 1:19:54 اصلاً نمی‌دونم کجا بودم؛ کدوم سمت رو می‌گفتی؟ 1:19:57 چپ برم، راست برم، بالا برم، پایین بیام، تا برم خودم رو جمع‌وجور کنم، 1:20:02 دوباره تو تاریکی راه بیفتم، 1:20:04 ذره‌ذره برم جلو و برسم به یه صندلی. درست شد؟ 1:20:09 صندلی رو می‌چسبم. 1:20:11 بعد نکته، بهش می‌گی که: «مگه تو دنبال میز نبودی؟» «آره، مرشدی.» 1:20:15 «من اصلاً صندلی دوست ندارم؛ از صندلی‌ها بیزارم، از صندلی متنفرم، مرشدی.» 1:20:21 «خب چرا ولش نمی‌کنی بری دنبال میز بگردی؟» «آخه چرا؟ نمی‌دونم، نمی‌تونم.» 1:20:29 «اگه رفتم همین صندلی هم از دستم رفت چی؟ 1:20:33 اگه رفتم جلوتر، همینم گیرم نیومد چی؟» 1:20:37 حالا ما درست انتظار میز داشتیم، ولی خب حالا همینم غنیمته دیگه. 1:20:43 حالا فعلاً هست؛ با همین زندگی می‌کنیم دیگه. 1:20:46 همین می‌شه که من بیست‌وپنج سال با یه صندلی زندگی می‌کنم، درحالی‌که میز می‌خواستم. 1:20:52 فقط جرئت این رو نداشتم ول کنم برم جلوتر؛ معلوم هم نبود گیر بیاد. 1:20:57 کسی هم قرار نیست به من قول بده. هیچ‌کس به من قول نمی‌ده آیا جلوتر میزی هست؟ 1:21:05 درست شد؟ و اصلاً چرا میز؟ اگه صندلی بود چی؟ 1:21:09 اگه رفتم جلوتر، گفتم صندوق پیدا کنم چی؟ 1:21:15 پس اینجاست که می‌گم انقدر این دلهره، اون anxiety system 1:21:21 که بهتون اشاره کردم، اون anxiety، نمی‌ذاره شما ول کنید. 1:21:29 [نامفهوم]، درست شد؟ همچنان ادامه داره، 1:21:34 اتفاق می‌افته. 1:21:41 خب، الان می‌تونید بفهمید که مراجع چهل‌ودوساله‌ی من میاد تو اتاق 1:21:46 درمان، هفته‌ای یک بار خواب می‌بینه که توی خوابش خودش هفت‌ساله‌ست. 1:21:55 درست شد؟ یعنی من هنوز بخشی از روانم به یک تیکه 1:22:01 صندلی، اونم توی هفت‌سالگی، چنگ می‌زنه؛ گیر افتاده، 1:22:07 جرئت ول کردنش هم نداره، ولی من چرا چهل‌ودو سالمه؟ 1:22:14 یعنی انگار ادراک و شهودی که اینجا اشاره کردم، 1:22:18 انگار هنوز جسارت این رو ندارم که بتونم رهاش کنم. 1:22:23 هنوز فکر می‌کنم می‌میرم؛ بدون این صندلی 1:22:27 من می‌میرم، بدون این میز من می‌می‌رم. 1:22:31 و شما از بدی‌های صندلی به من می‌گید؛ فایده نداره. 1:22:38 نکته؛ اصلاً یه جایی تو اتاق درمان، به این دقت کنید. 1:22:45 وقتی شما می‌خواید یک کسی رو از اون تاریکی رد کنید، 1:22:48 هیچ راهی ندارید جز این‌که بگید: «بیا دست من رو بگیر.» 1:22:52 «بیا دست من رو بگیر؛ بیا من ببرمت سمت صندلی.» بعد من دست 1:22:59 تو رو می‌چسبم، مرشدی، بعد حاضر می‌شم صندلی رو ول کنم. 1:23:05 بعد می‌ریم جلوتر، می‌گم: «رسیدیم به میز؛ حالا دست من رو ول کن، میز 1:23:09 رو بچسب.» می‌گه: «نه، اول میز رو می‌چسبم، بعد دست تو رو ول می‌کنم.» 1:23:14 درست شد؟ یعنی انگار من می‌شم حائل بین تو، از این 1:23:20 صندلی تا اون میز. درست شد؟ از این صندلی تا اون میز. 1:23:26 این پروسه‌ای که خدمت‌تون می‌گم، این چیزی که 1:23:30 داره شکل می‌گیره، کجاها اختلال پیش میاد؟ 1:23:34 به این دقت کنید دوستان: اگر من بازنمایی 1:23:38 قابل‌فهمی از دنیا نداشته باشم، 1:23:43 میز رو به‌جای صندلی اشتباه می‌گیرم، صندلی رو به‌جای آدم‌ها 1:23:47 اشتباه می‌گیرم، آدم‌ها رو به‌جای چوب‌لباسی اشتباه می‌گیرم. 1:23:52 چرا؟ چون بازنمایی تکلیف رو روشن می‌کنه؛ قرار بود بازنمایی تکلیفش رو روشن کنه. 1:24:01 نکته‌ی بعدی: می‌رم تو اتاق، به‌جای صندلی، صندلی رو 1:24:06 ول می‌کنم، می‌رم جلوتر، یه پلنگی رو بغل می‌کنم. 1:24:14 برای این‌که گم نشم، دوستان، ترجیح می‌دم 1:24:17 پلنگه رو بگیرم و رام کنم، اما ولش نکنم. 1:24:22 یعنی اون پلنگ رو بگیرم با چوب و کتک و فحش و تحقیر و تمسخر، 1:24:28 با هزار بدبختی و چنگ خوردن، و همون رو تبدیلش 1:24:33 کنم به میز یا صندلی، یا پلنگ داخل اون. 1:24:39 یا یه جوری، می‌دونید، انگار رها شم از این مسئله. و همه‌ی داستان پلنگ. 1:24:46 صدای گربه اومد. این گربه‌ی بالکن ما نیست؛ نمی‌دونم چه گیری داده به ما. 1:24:51 درواقع از این سلول آزادش می‌کنیم و وارد سلول دیگه‌ش 1:24:53 می‌کنیم. این داستان تا ابد ادامه داره، درسته؟ 1:24:56 تا ابد ادامه داره. اما همون مثال اتاق تاریک 1:25:00 رو براتون بزنم؛ همون مثال اتاق تاریک رو بزنم. 1:25:04 به نظر شما چه اتفاقی می‌افته که من توی اتاق تاریک اعتماد 1:25:11 بیشتری به درکم و به شهودم یا به بازنمایی‌های ذهنیم داشته باشم؟ 1:25:24 احسان که می‌گه ما صدمه می‌بینیم. بله دوستان، درمانگر صدمه می‌بینه. 1:25:28 جمله‌ی دیگه، جمله‌ی Freud بود یا Lacan، که شما وقتی در عمق تاریک 1:25:33 ناهشیار مراجع باهاش پایین می‌رید و اونجا با هیولای درون 1:25:38 مراجع می‌جنگید، وقتی بالا می‌آیید دیگه نه تو آنی و نه آن. 1:25:43 و این واقعیته. اگه خوشتون نمیاد از این شغل، 1:25:48 بریم یک کار دیگه بکنیم، چون این واقعیتشه. 1:25:52 درست شد؟ این چنگ زدنه هست؛ مراجعه به شما چنگ می‌زنه، 1:25:56 آویزون می‌شه، بهتون پناه میاره. درست شد؟ بهتون پناه میاره. 1:26:01 و این همون‌قدر آزاردهنده‌ست، چون شما هم تو تاریکی تنهایید. 1:26:07 یعنی فکر نکن که تو، درمانگر، به جای وصل هستی؛ شما هم به جای وصل نیستید. 1:26:14 این مثل یه عده کوره که دست هم رو گرفتیم؛ یکی جلو داره می‌ره جلو. 1:26:20 رویکرد تحلیل منظورم هم نیست؛ اصلاً من حالا رویکرد 1:26:25 نگفتم. من فعلاً تصویری به شما می‌دم از اون اتفاق، 1:26:32 از سوگ؛ از سوگواری که چه اتفاقی داره توش می‌افته. 1:26:36 خب، پس بازنمایی رو گفتم؛ حالا می‌ریم جلوتر. 1:26:42 توی همین اتاق تاریک سؤال موند؟ نه، دارم 1:26:49 توضیح می‌دم؛ هنوز مونده، مبحث رو بگم. 1:26:57 من دارم حرکت می‌کنم؛ یه تصویر نصفه‌نیمه از 1:27:01 اتاق دارم، یعنی صندلی دستم خورده، فهمیدم. 1:27:06 می‌دونم اگه جلوتر برم، می‌رسم به درِ اتاق تاریک. 1:27:09 یا می‌رسم به چوب‌لباسی، یا می‌رسم به کنتور برق؛ شما این‌جوری فکر کنید. 1:27:13 می‌رم، می‌رم، می‌رم، پام افتاد توی چاله آقا. درست شد؟ 1:27:21 می‌رم، می‌رم، خوردم به یه میز. حالا 1:27:25 اون‌ور میز چیه؟ اون کنتور برقه. درست شد؟ 1:27:31 اینجا می‌دونید، انگار اینجا مغزم قراره به کمکم بیاد، 1:27:34 که بیاد بگه خب راه‌حل چیه؟ خب ما خوردیم به یه مانع. 1:27:39 توی این تاریکی، به ادراک و شهودمون بیشتر اعتماد 1:27:44 می‌کنیم؛ به هر دوتاش، نه ادراک یا شهودمون، دوستان. 1:27:49 نه ادراک یا شهودمون، دوستان؛ هر دو با هم معنی 1:27:53 داره. هم ادراکه، هم شهودمونه و هم بازنماییه. 1:27:57 مگر این‌که اگر بازنمایی من درست نباشه، توی همین 1:28:00 تاریکی به هرکی می‌رسم فکر می‌کنم این همونه. 1:28:05 این همونه. 1:28:06 مثل narcissisticها؛ یه پسر narcissistic به هر دختری می‌رسه: 1:28:12 «این همونه، این خودشه، این همونی‌یه که می‌خواستیم.» درست شد؟ 1:28:17 و درعین‌حال همون نیست دیگه. یعنی من 1:28:20 می‌خوام هم این میز باشه، هم صندلی 1:28:23 باشه، هم اینا همه باشند؛ همه‌چی باشه تا ما احساس امنیت 1:28:27 کنیم. هیچی رو ول نکنیم؛ همه باشند، کنار هم، دور هم باشیم. 1:28:34 درواقع موانعی که وجود داره همون دنیای واقعیه؛ یعنی انگار من 1:28:40 قراره با thinking، با فکر کردن، برم به سمت حل کردن این موانع، 1:28:47 یعنی رد شدن از این موانع، کنار اومدن با این موانع. 1:28:52 منتها یه بدبختی که اینجا پیش میاد، اونجایی بود که گفتم توی NAc. 1:28:58 اینجا یه part دیگه‌ای پیش میاد؛ این تیکه‌ی حرفم مهمه. 1:29:02 ببینید، NAc قسمتی از مغز شماست؛ قسمتی از مغزه که اگه خاطرتون 1:29:07 باشه شاید قبلاً هم راجع‌بهش توی trauma صحبت کرده باشم. 1:29:13 NAc جایی بود که لذت‌ها یا مسیر پاداش ازش رد می‌شد. 1:29:20 یکی از کارکردهای مهم NAc، classical 1:29:24 conditioning هست. یعنی چی؟ 1:29:28 کسی از دوستان می‌دونه یعنی چی classical conditioning؟ 1:29:37 شرطی‌سازی کلاسیکه دیگه، نه؟ 1:29:40 شرطی‌سازی کلاسیک یعنی autopilot. 1:29:43 به این جمله دقت کنید: شرطی‌سازی کلاسیک 1:29:47 یعنی مغز به شکل autopilot درمیاد. 1:29:53 شرطی‌سازی کلاسیک همون کاری بود که Pavlov کرد دیگه. درست شد؟ 1:29:57 همون کاری که Pavlov کرد. 1:30:00 یعنی یک محرکی در محیط هست که محرک شرطی نیست؛ محرک خنثی است. 1:30:05 یعنی زنگ زدن همراه با غذا؛ سگ بزاق ترشح می‌کنه، هنوز شرطی نیست. 1:30:16 autopilot یعنی خلبان خودکار. یعنی در جایی 1:30:20 که ما یک‌دفعه با این دلهره روبه‌رو می‌شیم، 1:30:24 مثل سوگ؛ سوگ بود دیگه، رها شدن توی تاریکی. NAc توی مغز 1:30:29 فرمان رو دست می‌گیره، شما به حالت autopilot درمیاید. 1:30:34 یعنی چی؟ یعنی thinkingتون به‌شدت افت پیدا می‌کنه، حل مسئله‌تون 1:30:40 به‌شدت افت پیدا می‌کنه، کارکردهای روتین زندگی‌تون به‌شدت 1:30:46 افت پیدا می‌کنه؛ یعنی دیگه نمی‌تونم خیلی conscious بمونم. 1:30:53 درست شد؟ نمی‌تونم خیلی conscious بمونم و انگار به شکل 1:30:58 اتوماتیک انجام می‌دم؛ غیرارادی. اینو زیاد می‌شنوید. 1:31:02 طرف می‌گه: «من با دوست‌پسرم به هم زدم، مرشدی. نمی‌دونم چرا؛ تو خیابون 1:31:07 داشتم می‌رفتم، یه‌دفعه چشم باز کردم، دیدم با ماشین جلو خونه‌ی طرفم.» 1:31:15 «یه‌دفعه دیدم جلو خونه‌ی طرفم؛ نمی‌دونم چرا اینجام.» این می‌شه 1:31:19 autopilot؛ یعنی من دیگه خودم نیستم، انگار دست من نیست، خودش کار می‌کنه. 1:31:24 anxiety system با کمک NAc، با کمک سیستم… یعنی 1:31:29 همه‌ی اون سیستمی که خودکاره، من رو هدایت می‌کنه. 1:31:36 یا می‌گه: «من یه‌دفعه چشم باز کردم، دیدم عکس‌های آلبوم رو که بابام توشه همین‌جوری 1:31:41 ورق می‌زنم؛ پنج ساعته، شش ساعته، و اشک می‌ریزم. نمی‌دونم چی شد یه‌دفعه.» 1:31:47 یا نشستم، یه‌دفعه متوجه می‌شم مثلاً پنج ساعت 1:31:50 به مانیتور خیره‌م، درحالی‌که هیچ کاری نمی‌کنم. 1:31:55 یعنی اون لحظه که شما با یک موج از اون تاریکی که اسمش رو می‌ذارم روبه‌رو 1:32:02 می‌شید، درواقع انگار به شکل autopilot مغز شما داره رفتار می‌کنه. 1:32:09 درست شد؟ خودش انجام می‌ده؛ شدت هم داره. 1:32:13 درواقع وقتی autopilotی، یعنی مکانیسم‌های 1:32:16 روانی‌تون شما رو از حالت conscious خارج می‌کنه، 1:32:20 مثل انکار، مثل dissociate شدن، مثل اجتناب؛ همه‌ی اینا. 1:32:24 و جالبه که همه‌ی اینا در اختیار کی قرار می‌گیره؟ همون autopilot. 1:32:29 یعنی انگار مغز به حالت خودکار اولیه برمی‌گرده؛ 1:32:34 به شکل اتوماتیک، و limbic system مدیریت می‌کنه. 1:32:40 یعنی قدرت فیلترینگ مغز به حداکثر ظرفیتش می‌رسه. 1:32:46 یعنی اضطراب بسیار زیاد و ناتوانی در فکر کردن. 1:32:51 با آدمی که سوگواره چالش منطقی نکنید، دوستان. 1:32:55 سیستم autopilotه؛ خلبان پشت فرمون نیست. 1:33:00 چالش منطقی نکنیم: «عمر دست خداست و 1:33:04 همه می‌میرند» و اینا. یه بغل کافیه، 1:33:08 یه نوازش کافیه. می‌دونید؟ مغز به حداکثر سانسور 1:33:14 می‌رسه؛ یعنی به‌شدت سانسور می‌کنه، همه‌چیز رو. 1:33:20 و جالب اینجاست که وقتی همه‌چیز سانسور می‌شه، نتیجه‌ش اضطرابه دیگه؛ اضطراب 1:33:26 و ناتوانی در فکر کردن، ناتوانی در تحلیل، ناتوانی در حل مسئله. درسته؟ 1:33:32 یا مثلاً یکی از مراجع‌ها می‌گفت که… 1:33:39 یک آقایی بود با دوست‌دخترش به هم زده بود. درست شد؟ 1:33:44 با دوست‌دخترش، ببخشید، به هم زده بود. خیلی جالب بود. 1:33:49 می‌گفت: «مرشدی، دیروز یه اتفاق عجیب افتاد.» درست شد؟ 1:33:54 می‌گفت: «نمی‌دونم چطوری شماره‌ی بابای دختره 1:33:57 رو گرفته بودم، داشتم باهاش حرف می‌زدم.» 1:34:00 می‌گفت وسط دیالوگ با بابای دختره یادم افتاد که این‌که باباشه؛ 1:34:05 اصلاً به این چرا زنگ زدم؟ این چه‌کاره‌ست؟ اصلاً چی دارم می‌گم به این؟ چرا؟ 1:34:12 یعنی این پیش میادها؛ یعنی شما حتی شماره می‌گیرید، نمی‌دونید چرا شماره گرفتید. 1:34:17 به یکی زنگ می‌زنید، نمی‌دونید چرا بهش زنگ 1:34:20 زدید اصلاً؛ چرا دارید باهاش صحبت می‌کنید؟ 1:34:22 surprise نشیم، گیج نشیم، به هم نریزیم. اینا 1:34:26 همه سیر طبیعیه؛ یک اتفاقه، یک پروسه‌ست. 1:34:32 یه جایی توی صحبت‌های قبلی اشاره کردم که به حواس‌مون شک می‌کنیم. 1:34:37 درسته، شک می‌کنیم؛ به ادراک‌مون شک می‌کنیم، به حواس‌مون 1:34:41 شک می‌کنیم، به خودمون شک می‌کنیم، به عقل‌مون شک می‌کنیم. 1:34:44 دیگران به ما شک می‌کنن؛ فکر می‌کنن دیوونه شدیم. 1:34:48 فکر می‌کنن دیوونه شدیم و به هستی شک می‌کنیم؛ آره، به همه‌چیز. 1:34:53 به هستی، به هر اتفاقی که توی دنیا می‌افته شک می‌کنیم، جا می‌خوریم 1:34:59 انگار و دنبال اینیم که یک کاری کنیم، یک اتفاقی بیفته؛ 1:35:06 یعنی به یک چیزی چنگ بزنیم، به هر چیزی حاضریم چنگ بزنیم. 1:35:13 این جنون نیست؛ یعنی نه، جنون نیست به اون معنایی که داریم راجع‌بهش صحبت می‌کنیم. 1:35:18 اون اصطلاحاً delusion یا hallucination، یا 1:35:24 توهم و هذیان؛ نه، به شکل خیلی خفیف این بار. 1:35:33 نکته‌ای که برام وجود داره، اینجا ببینیمش؛ 1:35:37 یک بخشی رو می‌خوام ببینم. گذراست، بله. 1:35:41 یک چیز جالبی، فکر می‌کنم Jordan Peterson می‌گه، 1:35:48 می‌گه که learning مخالف سوگواریه. 1:35:52 این جمله رو دقت کنید؛ یعنی می‌گه طرف وقتی درگیر سوگواریه، بهش چیزی یاد ندیم. 1:35:57 یادگیری سوگواری رو کند می‌کنه. 1:36:00 حالا می‌رسم بهش، می‌گم چراها. 1:36:02 چون ما دنبال معنا می‌گردیم و معنا همون 1:36:07 چیزیه که انگار می‌خوایم بهش چنگ بزنیم. 1:36:12 یعنی کسی که… حالا می‌تونید تبیین کنید، 1:36:15 چرا وقتی کسی سوگواره می‌گیم: «نرو تو رابطه‌ی جدید»؟ 1:36:18 چرا نره، دوستان؟ 1:36:21 بازم می‌گم، اگه می‌خواد بره، بره. من مسئله‌م این نیست که بره یا نره. 1:36:24 مسئله اینه: من به هرچی چنگ می‌زنم و ول نمی‌کنم. 1:36:27 بعد thinking مگه خاموش نبود؟ مگه autopilot 1:36:30 نبود؟ می‌رم با یه آدمی وارد رابطه می‌شم، 1:36:33 که در حالت منطقی، در حالت غیر-autopilot، 1:36:37 به هیچ عنوان نگاهش هم نمی‌کنم. 1:36:44 چون thinking خاموشه دیگه؛ من thinkingم خاموشه. یه سوراخ، یه حفره تو وجودم هست. 1:36:50 میام می‌رم با اولین چیزی که دم دستم میاد، اون حفره رو پر می‌کنم. 1:36:55 بعد که منگی از سرم پرید، یادم می‌افته که: «اِ، من چرا همچین غلطی کردم؟ این کیه؟» 1:37:01 الان این‌که من کنارشم کیه؟ اینجا چه‌کار می‌کنه؟ 1:37:06 مضاف بر این‌که، رابطه‌ای… مراجعی 1:37:10 داشتم، به شکل مسخره اینو می‌گفت. 1:37:14 می‌گفت: «مرشدی…» یه خانمی بود، می‌گفت که: «مرشدی، 1:37:20 یه رابطه‌ی عاطفی عمیق داشتم؛ خیلی شدید.» 1:37:24 بعد می‌گفت که به بدترین شکل ممکن، طرف با تلفن با من کات کرد. 1:37:29 می‌گفت: «نابود شدم.» 1:37:31 «نابود شدم.» 1:37:34 حالا این به استعاره می‌گفت، ولی انگار واقعیت اینه. 1:37:38 می‌گفت: «من از اونجایی یادمه که پای تلفن بهم 1:37:43 گفت این رابطه تمام شده است و من رو بلاک کرد.» 1:37:48 می‌گه: «از اونجا رو یادم نمیاد؛ یادم میاد دو سال بعدش توی رختخواب بیدار شدم.» 1:37:55 دیدم که یه مردی کنارم خوابیده. 1:37:57 بعد به خودم گفتم: «این مرده کیه؟» 1:38:02 حتی اون مثال رو مسخره می‌کرد، ولی انگار داشت واقعیت رو جلوت می‌ذاشت. 1:38:07 گفتم: «این مرده کیه؟» 1:38:09 بعد به خودم اومدم. 1:38:11 بعد زنگ زدم به مامانم و انگار بهش گفتم که: «مامان، 1:38:17 من الان فکر کردم این پسره کیه کنارم خوابیده؟» 1:38:24 حالا من می‌گم، طنزش می‌کرد مراجع. 1:38:26 مامانم گفت: «پسره؟» 1:38:28 «پسره که…» 1:38:28 «دخترت راستی چطوره؟» 1:38:30 گفتم: «اگه من دختر دارم، دخترم کیه؟» 1:38:35 می‌دونید؟ مراجع انگار اینو به من می‌گفت. 1:38:36 می‌گفت: «بعد دو سال از خواب بیدار شدم؛ من ازدواج کردم، یه بچه هم دارم.» 1:38:40 «بچه هم یک سالشه، یک سال رو رد کرده؛ یک سال‌ونیم.» 1:38:45 و انگار این دو سال رو یادم نبود، مرشدی. 1:38:49 می‌گفت: «اصلاً انگار یادم نمی‌اومد چی شد.» 1:38:51 «من از یه جایی انگار بیهوش شدم؛ دو سال بعد توی رختخواب 1:38:55 کنار یه مرد دیگه‌ای بیدار شدم و فهمیدم که یه بچه هم دارم.» 1:39:00 «حالا مرشدی، بیا کمکم کن.» چرا؟ می‌گفت: «نه حسی به 1:39:04 بچه‌م دارم، نه حسی به شوهرم دارم که حالا اسمش شوهرمه.» 1:39:15 یعنی هیچی؛ الان من وسط یه جاییم که نمی‌دونم کجاست. 1:39:20 و خب کمک هم یعنی چی؟ چکار کنیم؟ درواقع 1:39:25 بله، یه نوعی از psychosis درواقع هست. 1:39:31 انگار من برای مدت دو سال، مثل اصحاب کهف، دیگه 1:39:34 psychosis شدم. بعد فهمیدم از شغلم استعفا دادم. 1:39:38 من چرا شغلم رو ول کردم؟ من دانشجوی خوبی بودم؛ 1:39:43 چرا چیزم رو ول کردم؟ چرا تحصیل رو ول کردم؟ هیچی. 1:39:47 یعنی با رفتن این آدم، انگار من 1:39:51 psychosis می‌شم، می‌ره روی autopilot. 1:39:54 دو سال بعد از حالت autopilot خارج 1:39:58 می‌شم، می‌فهمم که: «اوکی، so what؟ 1:40:02 حالا چکار کنیم؟ حالا تکلیف چیه؟ این 1:40:06 مرده رو کجای دلم بذارم؟ بچه رو 1:40:09 کجای دلم بذارم؟ این‌همه عقب‌موندگی و انصراف از 1:40:13 دانشگاه و ول کردن شغل و همه‌ی این موضوعات…» 1:40:18 چجوری به اینجا رسیده؟ به همین دلیله که می‌گم دوستان، همه‌ی مباحثی که گفته 1:40:23 می‌شه، اگر بتونید بفهمیدش، همه‌شون در دنیای واقعی وجود داره. شما 1:40:29 اگر اینا رو به هم link کنید، جواب بسیاری از سؤال‌هاتون رو می‌گیرید. 1:40:37 یعنی می‌تونید تبیین کنید دنیا رو؛ اصلاً کار علمی این بود. 1:40:43 کار علمی اینه که… ببینید دوستان، من این خانم که می‌گم 1:40:46 انگار از کما اومده، نه این‌که واقعاً بیهوش شده باشه، 1:40:51 برداشته باشن. یعنی دیگه به‌سختی یادش میاد؛ اصلاً یادش نمیاد که عاشق این آدم شده. 1:40:58 می‌گه: «مرشدی، خاطره ندارم باهاش؛ واقعاً یادم نمیاد چی شد.» 1:41:03 یعنی نمی‌فهمم چه اتفاقاتی افتاد. نه این‌که 1:41:06 نفهمم؛ یادم میاد، ولی انگار با خودم بیگانه‌ام، 1:41:09 با اینی که الان هست، با اونی که دو سال پیش بوده، با اونی که قبلش بوده. 1:41:14 انگار اینا ربطی به من نداره؛ این زندگی مربوط به من نیست. 1:41:22 حالا اون اغراق‌شده‌شه، ولی بسیاری از ما هم همین‌طوریم، دوستان. 1:41:27 یعنی بعضی وقت‌ها مراجع می‌گفت که: «الان من فوق‌لیسانسم رو گرفتم، بعد الان 1:41:32 به این فکر می‌کنم اصلاً من چرا فوق‌لیسانس گرفتم؟ من که این رشته رو از اول 1:41:36 لیسانس دوست نداشتم. نمی‌دونم برای چی. الان می‌خوام برم لیسانس 1:41:40 دوم، روان‌شناسی بخونم؛ الان فهمیدم روان‌شناسی دوست دارم.» 1:41:46 یعنی این تکه‌پاره شدن‌ها، این چنگ زدن‌ها، 1:41:52 این مقطعی خوب شدن‌ها انگار وجود داره. 1:42:00 پس دوستان، این‌که داریم روی مباحث وایمیستیم، شاید یکی بگه که تکنیک چیه؟ 1:42:05 یعنی تکنیک؛ می‌رسیم بهش، ان‌شاءالله. 1:42:09 ولی اول فهم، که بتونم تبیین کنم رفتار مراجع رو. 1:42:14 «استاد، سوگ می‌تونه منجر به trauma باشه؟» داری 1:42:17 پیش‌پیش می‌ری جلو، آیدا؛ ولی یه جورایی آره. 1:42:22 سوگ یکی از مهم‌ترین و سالم‌ترین فرایندهای بشره. 1:42:28 یعنی اگر سوگ نبود، ما دوستان یک لحظه 1:42:32 تحمل این دنیا رو نداشتیم. 1:42:37 یعنی اگر سوگواری نبود، شما یک لحظه 1:42:40 دوام نمی‌آوردید. 1:42:44 یعنی شانس آوردیم که سوگ داریم و 1:42:47 می‌تونیم سوگواری کنیم و سوگواری هست، 1:42:51 علی‌رغم این‌که دردناکه. ولی می‌گم بدون سوگواری واقعاً در 1:42:57 جهنمی زندگی می‌کردیم که اصلاً خیلی نمی‌تونم توصیفش کنم. 1:43:02 حالا می‌گم اگه برم جلوتر، می‌رم توی neuroscience، بهتون 1:43:06 می‌گم چی می‌شه اگه این process سوگواری وجود نداشت. 1:43:10 هرچند به‌واسطه‌ی بشر و دنیا یه سری آسیب‌ها بهش وارد شده. 1:43:18 خیلی خب، مبحث سنگینی بود؛ دیگه بیشتر ادامه ندیم. 1:43:22 «بخشی از صحبت‌های شما رو نمی‌فهمم.» امیدوارم جلوتر که بریم حل شه، افسانه. 1:43:27 گوش بده افسانه، حتماً جلسات رو گوش بده. افسانه، اگه 1:43:31 تازه به ما ملحق شدی، حتماً trauma رو برو گوش بده. 1:43:37 می‌فهمم. نمی‌خوام چیز کنم، ولی سطح یا level کلاس، 1:43:41 دوستان، level سنگینیه؛ من اینو خودم متوجه می‌شم. 1:43:44 و واقعاً به دانش، بینش و یک نگاه عمیق نیازه، و واقعاً 1:43:51 می‌طلبه. قبول دارم، می‌طلبه؛ و حتماً مطالعه کنید. 1:43:58 زهرا، سؤالتو بپرس. 1:44:08 زهرا… نسترن، سؤالتو بپرس. 1:44:13 دوستان، نمی‌رسیم به این همه سؤال جواب بدیم؛ ولی خیلی مختصر، یه سؤال بیشتر نپرسید. 1:44:27 خب احمدرضا، سؤالتو بپرس؛ همین‌جوری باز بکنم، بریم جلو. 1:44:43 خب، پس که هیچی. زهرا، سؤالتو بپرس؛ زهرا دانایی. 1:44:48 استاد، این چیزی که گفتین… من می‌گفتم 1:44:52 دو سال نفهمیدم چی شد. 1:44:56 من یه اتفاقی برام افتاد. 1:44:58 سیزده روز رو مبل نشستم و فقط یادمه که حتی چیزی نمی‌خوردم. 1:45:04 و تنها جایی که مثلاً می‌رفتم، سرویس بهداشتی بود. 1:45:10 مثلاً هیچ کار دیگه‌ای نمی‌کردم؛ یعنی چیزی نمی‌خوردم، نمی‌خوابیدم. 1:45:14 سیزده روز رو مبل نشستم و بعد از اون، دقیقاً 1:45:18 یه تایمی من یادمه از پنجره نگاه کردم، 1:45:22 شهر زندگیم رو عوض کرده بودم؛ 1:45:25 یعنی کلاً از اون شهر رفته بودم. 1:45:28 اسباب‌کشی کرده بودم، ماشین داشتم. 1:45:31 بعد یه چیز دیگه بود؛ یه زندگی دیگه بود، یه جای دیگه بود. 1:45:35 می‌خواستم اینم share کنم. دقیقاً می‌فهمم اون آدم چی می‌گه. 1:45:39 این‌که می‌گه دو سال بعد فهمیدم، دقیقاً امکانش وجود داره. مرسی. 1:45:45 زنده باشی. متشکرم زهرا. 1:45:46 احمدرضا، میکروفنت وصل شد؛ نمی‌دونم می‌خواستی صحبت کنی یا نه. 1:45:53 سلام. 1:45:55 سلام احمدرضا. 1:45:56 خیلی سلام عرض شد، دوستان. 1:45:58 سلامت باشین. 1:46:00 بحث سوگواری رو فرمودید خب که باید انجام بشه. 1:46:04 حالا سؤال اینه، توی بحث‌های عاطفی این سوگواری از کی باید شروع بشه؟ 1:46:10 چون ما خیلی از افراد رو داریم. مثلاً من این مثال رو می‌زدم پیش مراجعینم 1:46:16 که دخترخانمی یه خواستگار داشت و می‌خواست باهاش ازدواج بکنه، اما رفت. 1:46:22 خب رفت، اما همچنان منتظره؛ یعنی نه قبول 1:46:26 می‌کنه که تمام شده، نه قبول می‌کنه که هست. 1:46:31 به‌خصوص شرط‌هایی که برای خودش گذاشته: این پسر خب چشمش یه مقدار مشکل داره. 1:46:37 بعد می‌گه: «اگر حالا برگرده، اگر این 1:46:41 مشکلش که از نظر بینایی 1:46:45 یک مسئله‌ایه، حالا پیوند فلان و بهمان که هنوز تو 1:46:49 ایران هم نیومده، اگر این بشه من قبولش می‌کنم.» 1:46:53 «اگر نشه خب نمی‌تونم قبولش بکنم.» و البته اون آقا، 1:46:56 اون پسر هم رفته می‌گه: «من دیگه دختر رو نمی‌خوام.» 1:47:00 خب این الان مونده بپذیره، نپذیره، چکار بکنه؛ درواقع سردرگمی 1:47:06 شدیده. سوگ رو شروع بکنه؟ می‌خواستم راجع‌به این مسئله بفهمم. 1:47:12 چشم احمدرضا. عرضم به حضورتون که، دوستان، من می‌رسم به جایی که 1:47:16 protocol قطعاً بهتون می‌دم که چگونه برخورد کنیم با این موضوعات. 1:47:20 اما نکته اینجاست: اولاً این آدم مسئله‌ش سوگواری نیست. اولاً ایشون اصلاً 1:47:25 انتخاب کنه که من چه مسیری رو می‌خوام انتخاب کنم؛ به این جمله دقت کنید. 1:47:30 بعضی‌وقتا رابطه مثل یک آدمیه که مرگ مغزی شده، به دستگاه وصله، 1:47:36 روی تخت بیمارستانه. ببینید، من دارم ملایم سوگواری می‌کنم، 1:47:42 اما درواقع هنوز نپذیرفتم مرده؛ یعنی من هیچ‌جا تصمیم نگرفتم که 1:47:46 آیا دستگاه‌ها رو خاموش کنم، آیا بذارم اون آدم بره، یا 1:47:49 نه، می‌خوام نگهش دارم، ولو شده زندگی نباتی داشته باشه. 1:47:54 یعنی ترجیح می‌دم بیام دست اون آدمی که مرگ مغزی شده رو تو دستم بگیرم، 1:48:00 درست شد؟ و بدونم هست؛ یا دستگاه رو خاموش کنم، بگم: «باشه، دیگه تمام شد.» 1:48:06 این پروسه‌ی سوگواری نیست؛ این یه گام قبلشه. یعنی این گام، من هنوز با مراجع باید چک 1:48:13 کنم که plan من برای زندگی چیه؟ کدوم مسیر ممکنه مراجع از ترس سوگواری انتخاب نکنه؟ 1:48:21 یعنی مراجع من می‌ترسه سوگواری کنه و انتخاب 1:48:26 نمی‌کنه. این هنوز، من ورود نکردم 1:48:31 به سوگواری. 1:48:35 سوگواری از جایی شروع می‌شه که من دستگاه رو از برق بکشم. یعنی چی؟ یعنی 1:48:40 اسم طرف رو پاک می‌کنم، شماره‌ش رو پاک می‌کنم، Instagramش رو پاک می‌کنم. 1:48:45 هرآنچه ازش دارم دور می‌ریزم؛ هرچی connection بین من و اونه دور می‌ریزم. 1:48:59 استاد، برای این‌که تکلیف خودش رو مشخص بکنه، چه کمکی می‌تونیم بهش بکنیم؟ 1:49:27 من توضیح می‌دم. عرضم به حضورتون که درواقع من 1:49:31 می‌گم هنوز مراجع این تصمیم رو باید بگیره. 1:49:35 تا بعد تازه بریم برسیم بگیم آیا می‌خوایم اصلاً سوگواری کنیم. سوگواری شرط داره. 1:49:40 این‌طوری نیست که مراجع بیاد بگه: «من آره، اوکی، می‌خوام سوگواری کنم.» 1:49:44 بعد چه کمکی می‌تونیم بهش بکنیم که تصمیم بگیره؟ 1:49:48 می‌فهمم احمدرضا، ولی اون یه بحث دیگه‌ست. کمک رو توضیح می‌دم توی 1:49:52 protocolها؛ یعنی در یه مقال نمی‌گنجه که الان باید بگم چکار کنیم. 1:49:55 ولی میاد روی عزت‌نفس دیگه؛ یعنی باید برم سراغ تصمیم‌گیری. 1:49:59 اصلاً پروسه، پروسه‌ی سوگ نیست؛ پروسه‌ی تصمیم‌گیریه. 1:50:02 و مسئله‌ایه که واقعاً خیلی‌ها درگیرش شدن؛ یعنی تو همین قسمت موندن. ولی اگه 1:50:08 تکلیف خودشون رو مشخص می‌کردن، خب می‌رفتن دیگه، می‌رفتن توی مرحله‌ی سوگ. 1:50:14 توی protocolهای مربوط به سوگ، اصطلاحاً 1:50:19 pre-mourning یا پیش‌سوگواری رو بررسی می‌کنیم. 1:50:25 خوبه؟ خب. 1:50:28 دوستان، من از حضورتون باید خداحافظی کنم. تذکر می‌دم، ان‌شاءالله 1:50:34 جلسه‌ی بعد دوستان سعی کنید به یه سؤال توی هر جلسه قناعت کنیم، 1:50:39 چون دو ساعت نمی‌رسم به همه‌ی سؤال‌هاتون جواب بدم. هر 1:50:43 جلسه همین‌جور هی می‌ریم جلوتر و سؤال‌ها رو پاسخ می‌دیم. 1:50:46 عجله نکنید؛ خیلی از سؤال‌هاتون پاسخ می‌گیره، دوستان. کلاً 1:50:51 دو جلسه اومدیم سر کلاس سوگ و قاعدتاً با دو جلسه حل نمی‌شه. 1:50:56 خسته نباشید. همه‌تون رو به خدا می‌سپارم. ان‌شاءالله شب 1:51:00 خوبی داشته باشین. تا فردا بعدازظهر که کلاس borderline هست. 1:51:04 ایام به کام باشه. خداحافظتون. کتابم می‌ذارم براتون.