فایل تصویری جلسه 10-guilt

00:00 مبحث guiltـه. شاید بگیم guilt جای دیگه هم 00:03 به کار میاد، جای دیگه هم کاربرد داره؛ 00:06 مفهوم عامیه، مفهومی نیست که صرفاً مربوط به احساس گناه باشه. 00:12 ولی همین‌ها بس که در جریان باشید، خیلی جاها سوگواری رو 00:17 مترادف با guilt یا بخشی از guilt قرار می‌دن، mourning رو کنار guilt قرار می‌دن، 00:23 یا اصلاً این مفاهیم کنار هم load می‌شن. 00:29 می‌ریم جلو، می‌بینید که چرا دارم راجع‌به این صحبت می‌کنم. 00:35 معنی guilt احساس گناهه، نصیبه. guilt، احساس گناه؛ آره، که حالا باهاش کار داریم. 00:41 می‌ریم جلو ببینیم چه اتفاقی می‌افته. 00:45 چرا guilt انقدر مهمه؟ ببینید، توی هر کیس سوگواری که شما ورود کنین، 00:49 بخش اعظمی از سوگواری یا مداخلاتی که لازم انجام بشه 00:54 روی خود مفهوم guiltـه. 01:00 یعنی ما جای سوگواری نداریم که توش احساس گناه نباشه. 01:07 پس این یه نکته کنکوری به قول دوستان. 01:10 یعنی شما نمی‌تونین بگین ما جایی 01:13 سوگواری خواهیم کرد که حتی، 01:17 حداقل نمی‌گم اندکی، 01:20 [نامفهوم]. 01:23 برای همه‌ش احساس گناه داریم. ببینید، اما این نکته رو در 01:28 نظر داشته باشید که ما حتی وقتی fantasy‌هامون می‌میره 01:33 احساس گناه داریم راجع‌به این که چرا بهشون خیانت کردیم. 01:39 حالا خیلی سطحی دارم می‌گم و یعنی الان می‌ریم جلوتر بازش می‌کنیم. 01:43 یعنی می‌گم شما برای مرگ هر چیزی؛ یعنی fantasy‌هاتون، 01:48 یعنی سوگواری برای fantasy‌هاتون، 01:52 برای object عشقی‌تون، برای پدرتون، مادرتون، 01:56 بچه‌تون، مردن سگ‌تون، نمی‌دونم خشک‌شدن گلدون موردعلاقه‌تون، 02:02 راجع‌به هر کدومش که صحبت 02:05 کنیم، یه احساس گناهی وجود داره. 02:09 و این یکی از مداخلات مهم ماست 02:13 و نمی‌تونیم بریم سمتش. 02:18 یعنی چون خیلی درک درستی از guilt یا احساس گناه نداریم. 02:23 پس من برم به گذشته بیام این مفهوم رو خوب بگیرید. 02:26 یعنی مفهوم guilt برای ما مهمه که بتونیم با گوشت و پوست تجربه‌ش کنیم. 02:33 همون حسرت و افسوس هم شامل می‌شه؟ 02:36 بله، و با هم linkـن؛ مفاهیم روان‌شناختی یگانه‌ن. 02:39 یعنی احساس گناه که می‌گی، درسته، جدای از حسرت و افسوسه. 02:44 اما یک overlap هم پیدا می‌کنن. باز هم می‌گم بهتون چرا. 02:49 این جلسه متوجه میشین که چرا 02:52 احساس گناه با envy رابطه‌ی مستقیم داره. 02:56 envy منظورم مبدأ حسرت است. 03:01 یعنی وقتی envy میاد توسط والد، 03:04 توسط والدین، توسط مفاهیم شناختی، 03:09 تجزیه می‌شه به حسرت، به حسادت و مفاهیم این‌چنینی، 03:16 توجه میشید که کجا مفهوم احساس 03:19 گناه هم باهاش شکل می‌گیرد. 03:25 برگردیم به گذشته؛ بریم به 03:28 ابتدای پیدایش‌مون، تولد؛ پیدایش عشقه. 03:32 خود این هم یه داستانی می‌شه دیگه که عشق چیه؟ 03:35 البته هر جا حرف از envy می‌شه، پای عشق وسط میاد. 03:41 ولی عشق کلمهٔ مجهولیه کلاً، خیلی مغفول هم هست در حوزهٔ روان‌شناسی. 03:49 نه که نگیم؛ پیچیده‌ست. 03:54 دنبال خودمون گشتنه؟ بله، به شرطی که بدونیم دنبال چی می‌خوایم بگردیم. خودی؟ خود کجاست؟ 04:00 ببینید شما به دنیا که میاین، مفهومی به اسم narcissistic بود دیگه. 04:05 درسته. جایی که narcissism اولیه 04:08 داره شکل می‌گیره، و حتی قبل‌تر. یعنی کجا؟ 04:12 ما با دنیا پیرامونمون یک پارچه‌ایم و این اصالت داره. 04:20 این اصالت داره. یعنی چی؟ 04:22 یعنی درواقع، بله اصالت با اینه که ما یک پارچه‌ایم، مفاهیم جدا از هم نیست، 04:28 هیچ مرزی وجود نداره، هیچ قاعده‌ای وجود نداره، ما با دنیا یکیم. 04:36 منتها در دنیای فیزیکی که ما می‌آییم، 04:40 کم‌کم انگار ما متوجه می‌شیم بین 04:44 ما و دیگران مرزی وجود داره. 04:47 دقیق کنید، مرزی وجود داره. 04:51 هر جایی که مرز پاش می‌آد وسط، 04:55 قاعده می‌آد وسط، چارچوب می‌آد وسط، 04:59 یعنی جایی که انگار شاکله‌ی تمدن پاش می‌آد وسط، 05:03 هر جا، یعنی پس هر جا که حرف از مرزه، 05:08 حرف از جداییه، حرف از تمایز بین من و شماست، 05:14 تمایز بین من و دنیای بیرونه، تمایز بین تو و دیگریه، 05:20 یعنی پای مرزبندی می‌آد وسط، 05:26 چون مرزه، یعنی چون اون قاعده، اون چارچوب، 05:32 یک ساختار رو شکل می‌دهد، 05:35 همزمان باهاش انگار مسئولیت می‌آد وسط. 05:40 حالا کلمهٔ مسئولیت رو نگهش دارید؛ 05:43 بازش نکنم که یعنی چی. 05:46 یعنی اینکه شما وقتی از مرزها رد می‌شین یا می‌خوایند 05:51 تا مرزی تعریف نشه، شما نمی‌تونید بگید مسئولیت چیه. 05:56 اگر من مسئول احساساتم هستم، 06:00 من مسئول افکارم هستم، من مسئول رفتارم هستم، 06:03 تا مرزی تعریف می‌شه. شما نمی‌تونید بگیدید مسئولیت چی هست؟ 06:09 درست شد؟ 06:09 یعنی نمی‌تونید بیایید تعریف کنید که این 06:13 مسئولیتی که تو ازش حرف می‌زنید کجاست. 06:18 من مسئولیت بدن خودم رو دارم. اول بار تعریف کنم که بدنم کجا هست؟ از کجا تا کجا؟ 06:26 درست شدیم. باید بتونم تفکیکش کنم. 06:30 می‌گیم رفتار. خب رفتار من از کجا هست تا کجا هست؟ 06:36 درست شد؟ یعنی باید بتونم تفکیکش کنم. 06:41 این‌ها مفاهیم یکی می‌شه که یه مقدار فلسفیه. من روش وای نمی‌ستم. 06:46 این‌که من اگر موز می‌خورم، پوست موز 06:49 رو می‌اندازم زمین، یکی میاد رد می‌شه، 06:54 می‌فته زمین، می‌میره، ایشون پدر پنج تا بچه هست، 06:59 این‌ها مفاهیمی می‌شه که یه مقدار فلسفیه؛ من روش وای‌نمی‌ایستم. 07:04 در میاد و میره قاتل زنجیری می‌شه و ده نفر رو می‌کشه. 07:10 خب، آیا من کردم؟ آیا من تأثیری توش 07:13 داشتم؟ آیا مسئولیت من محسوب می‌شده؟ 07:17 خب، این‌که پس رفتار من تا کجاست؟ 07:21 مرز رفتار من کجاست؟ مرز که وجود داره؟ 07:25 یا می‌گیم احساسات‌مون، ما مسئول احساسات‌مون هستیم. 07:29 اولا باید بتونم تشخیص بدم که احساساتم چیه؟ 07:33 کجا تمام می‌شه؟ از کجاست تا کجا؟ 07:37 افکارم، من مسئول افکارم هستم. این افکار رو از کجا می‌آرم؟ درست شد؟ 07:43 و وقتی می‌گم مسئولشم یعنی چی؟ 07:45 پس می‌بینید می‌گه مسئولیت مطرح می‌شه، مرز تعریف می‌شه. درست شد؟ 07:51 چارچوب تعریف می‌شه. این‌ها خیلی درهم‌تنیده‌ست، دوستان. 07:57 و هر جا مسئولیتی وجود داره، احساس گناه رشد می‌کنه. 08:04 پس به قرینه چی شد؟ ابتدا که مرزی نبود. 08:08 مرز به وجود اومد، احساس مسئولیت باهاش شکل می‌گیره، 08:13 و احساس گناه به‌عنوان 08:16 ضمانت اجرایی حفظ این مرزها، 08:20 ضمانت اجرایی نگهداری از این قواعد، باهاش رشد می‌کنه. 08:28 درست شد؟ یعنی پس اگر تمایزی وجود 08:32 نداشته باشه احساس گناهی وجود نداره. 08:37 می‌خوام حرفم رو ببینید که به قرینه چجوری به هم وصل می‌شه. 08:40 اگر که مسئولیتی وجود نداشته باشه که 08:44 مشتق شد از چی؟ از مرزهایی که ما گذاشتیم. 08:50 احساس گناه معنایی نداره. درست شد. 08:54 پس احساس گناه یا guilt رشد می‌کنه به‌عنوان 08:58 ضمانت اجرایی نگهداری از این استانداردها. 09:16 از اون چارچوب یا شاکله‌ای که رشد کرد. یعنی درواقع پس 09:21 احساس گناه محصول تمدنه. یعنی جزو احساساتیه که بین ما و 09:27 حیوانات فرق می‌ذاره. یعنی باز یه option دیگه است. یعنی اگه دقت کنید، 09:34 پس تمدن؛ یعنی جایی که مرز شکل گرفت، جایی که superego 09:40 باهاش شکل گرفت. جایی که ساختار شکل گرفت. شما نیاز به یک اهرم، 09:46 یک ضمانت اجرایی داری که بتونه از اون محافظت کنه دیگه. 09:51 یعنی بتونه تفکیک کنه که این ور بد 09:55 است این ور خوب است. چراغ قرمز یعنی نرو، 09:59 چراغ سبز یعنی برو. پس یه چیزی نیاز 10:02 داریم که بتونیم اون رو مهار کنه. 10:06 و این خودش یه ابزاره. حالا این‌که این ابزار چجوری، به چه شکل، 10:12 چگونه به عنوان یک ابزار control درونی. 10:16 استفاده می‌شه توسط والدین، توسط حکومت‌ها، توسط عرف، توسط مذاهب، 10:22 توسط هر چیزی که فکر کنید نمایندهٔ superego هست. درست شد؟ 10:27 superego چی بود؟ همون‌جایی که مرزها داره تفکیک 10:31 می‌شه دیگه. یعنی از Oedipal شروع می‌شه. 10:34 اون مرزه، اون چارچوبه، 10:36 اون ساختاره و باهاش احساس گناه رشد می‌کنه، به‌عنوان ابزار نگه‌دارنده. 10:43 یعنی به‌عنوان اهرمی که بتونه 10:45 از اون مرز، از اون استراتژی‌هایی که دارید، 10:49 از اون چارچوب‌هایی که دارید مراقبت کنه. 10:54 درست شد؟ چرا تو خواب هم احساس گناه هست؟ همه‌جا هست. خب. 10:59 وقتی داریم راجع‌به ساختار درون‌روانی صحبت می‌کنیم، 11:04 یعنی معطوف یا مبتنی بر یه بخش نیست؛ 11:08 مبتنی بر همه‌شه. پس احساس گناه... مثال می‌زنید؟ 11:13 دارم می‌زنم. 11:16 ببین فاطمه اینکه می‌پرسیم وجودش لازم 11:20 هست یا نه، academic نگاش کنیم. 11:23 ما نمی‌آییم بگیم بد است یا خوب است. 11:27 ما داریم می‌گیم که مکانیسمیه؛ مکانیسمیه که قطعاً لازم بوده، 11:33 که قسمتی از تکامل بوده که هست. 11:39 یعنی شما اگر بهش نیازی نداشتید، شکل نمی‌گرفت. 11:44 شاید اگر احساس گناهی نبود مرزها، 11:49 چارچوب‌ها، قوانین، ارزش‌ها، درست شد؟ 11:54 وجود نداشت دیگه یعنی طبیعتاً پس همه چیز لازمه. 11:59 می‌دونید مثل این می‌مونه که ما بگیم آیا مثال می‌خوام بزنم. 12:02 آیا پشه حضورش لازمه. آیا چیز 12:06 مفیدیست. آیا سوسک وجودش لازمه. 12:11 مثلا به درد می‌خوره اصلا. حتما توی چرخه یک نقشی داره. 12:18 می‌دونید؟ یعنی این‌که بگم بده یا خوبه، اون سلیقهٔ من می‌شه. 12:22 این که شما بگید احساس گناه، 12:25 شرم، خشم، غم، ترس، عشق، خوبه یا بده، 12:29 splitting، PI، احساس گناه، همه 12:33 این‌ها، من نمی‌تونم بگم بده یا خوبه. 12:37 می‌تونید؟ یعنی نگه‌دارنده یک اکوسیستمه. 12:43 می‌تونید؟ انگار حذف کردنش می‌تونه تبدیل 12:46 به یک فاجعه داخل اکوسیستمی که وجود داره بشه. 12:50 درست شد؟ یعنی پس ما می‌تونیم بگیم بیاییم splitting رو حذف کنیم، 12:54 یعنی احساس گناه رو حذف کنیم. ولی نمی‌دونم بعدش چه اتفاقی می‌افته. 12:59 یعنی اگر بیاییم غیرتکاملی نگاش کنیم، نمی‌دونم آیا ساختارها رو هم [نامفهوم]؟ 13:05 اصلا به قول دوستان سنگ روی سنگ بند می‌شه یا نمی‌شه. 13:09 پس همه‌ی آنچه که هست یه جایی داره کمک می‌کنه منتها. 13:14 ما می‌گیم انحراف یا pathology چیه؟ 13:17 جاییست که این‌ها انگار از کنترل ما خارج 13:21 می‌شن یا کارکردشون تبدیل به یک کارکرد آسیب‌زا می‌شه. 13:26 اول باید از این صحبت‌ها کنیم که ما گناه کردیم یا نکردیم. گناه همون مرز است. 13:33 گناه جاییست که وقتی می‌گم می‌گم احساس گناه یعنی 13:38 من پامو از مرز رد کردم آیا من وارد حریم دیگری شدم؟ 13:44 آیا من ارزشی رو رها کردم که باید نگهش می‌داشتم؟ 13:51 آیا من بی‌مسئولیتی کردم که همون مرز، مسئولیت کجا بود؟ 13:56 مرز بود دیگه یعنی مرز گذاشتن ماست که میاد نقش تعریف می‌کنه. 14:01 نقش با خودش مسئولیت میاره و مسئولیت با خودش احساس گناه میاره. 14:06 می‌بینید همه چیز به هم وصله. یعنی چیزی جدای از این ساختار نیست. 14:10 شما اگر مرز نداشته باشید نقش معنا نداره. 14:13 وقتی نقشی نداشته باشید، مسئولیت معنا نداره. 14:18 مسئولیت در قالب نقش، نقش در قالب مرز، مرز در قالب تمدن، 14:22 چارچوب‌ها و ارزش‌ها معنی پیدا می‌کنه. 14:26 و به‌تبع احساس گناه. مرز، قوانین و ارزش‌ها برای خیلی‌ها در جهان وجود نداره؟ نداره چی؟ 14:31 چرا؟ هیچ‌کس در دنیا نیست که مرز، قوانین و ارزش‌ها نداشته باشه. 14:36 یکی از ابعاد وجود هر انسانی همین احساس گناهه؛ باعث control انسان می‌شه. 14:40 تقریبا کنترل بله یعنی کارکرد داره. 14:43 کارکرد داره. آیا می‌شه گناه نکرد؟ دوستان، [نامفهوم]، گناه یعنی چی؟ 14:49 این وره مرز گناه یا اون ورش؟ 14:53 یعنی ما باید اول تفکیک کنیم. 14:55 یعنی اول ما انگار توی این انسان باید بیاییم مشخص کنیم از کجا تا کجا منم، از کجا تا کجا تویی. 15:01 و اگه من وارد حیطه، حریم، 15:05 مرز تو می‌شم، آیا گناه کردم؟ 15:08 آیا از مرز خودم خارج هم گناه کردم؟ 15:12 یعنی می‌دونید اینو اول باید تعریف کنیم. می‌شه گناه نکرد؟ 15:16 ولی اگه طبق تعریفتون نمی‌شه گناه نکرد. 15:18 یعنی همه‌ی ما تا آرنج و تا زانوه‌هامون 15:22 به گناه آلوده‌ایم. طبق تعریفی که تمدن می‌ده. 15:25 شما به دنیا اومدنتون گناه‌آلود بوده، چون مرز رو شکستید. 15:29 یعنی شما اگر بخوام فلسفی نگاهش کنم شما 15:34 با تولدتون اولین مرز رو شکستید و تفکیک شدید. 15:38 یعنی مرزدار شدید. اولین گناهتون به دنیا آمدنتون بود. 15:43 آیا می‌شه گناه نکرد؟ پس این‌جوری 15:47 نمی‌شه. یک سیستم اصلا می‌پاشه و بعد 15:52 سیستم دوباره باز تعادلش رو ایجاد می‌کنه. 15:57 نه فقط احساس گناه. ترس هم وسیله است. عشق هم وسیله می‌تونه باشه. 16:02 هر چیزی می‌تونه وسیله‌ای باشه برای use شما، اگه در جای اصلی باشه. 16:07 مرزبندی‌کردن کاملاً subjective هست؛ محصول روان انسان. بله محمد. همون‌جور که علم، 16:13 همون‌جور که کلام subjective هست. مرزی وجود نداره؛ ما قائل می‌شیم. 16:18 احساس گناه تا ابد وجود داره؟ بله. می‌شه گفت گناه از مذهب به 16:24 وجود اومده. نه. نمی‌شه گفت فقط مذهب نیست دیگه. حالا اینه 16:29 تعریف نشده؟ نه خیلی. دارم استعاره‌ای می‌گم. توبه کنید ای 16:35 گناه‌کاران. بله. توبه کنید. احساس گناه. نه مسیحیت. خب. 16:41 مذهب مبناش نیست؛ لازمش هم نیست. 16:44 اصلاً چرا می‌رید سراغ مذهب؟ ارزش‌ها؟ عرف؟ نه. 16:47 اصلاً جای پیچیده‌ای نداریم؛ عرف، حتی خرده‌ارزش‌های داخل خانواده. 16:52 یعنی شما ممکنه تو خانواده‌تون ارزش‌هایی داشته باشید. 16:56 مرزهایی داشته باشید که اصلاً عمومیت نداره، ولی اگه ازش تخطی می‌کنید، 17:02 دچار احساس گناه می‌شید. نیازی نیست حتما جایی نوشته شده یا مکتوب باشه. درست شد؟ 17:08 ارزش‌ها رو کی تعیین می‌کنه؟ همون محور، مرز. خب، پس این می‌شه ریشهٔ 17:13 احساس گناه. درست شد. این می‌شه ریشه احساس گناه. که 17:18 فلسفه‌اش چیه؟ کارکردش چیه؟ پس کارکردش کارکرد اینه که 17:24 شما رو در یک homeostasis یعنی در یک مرز. در یک مرز 17:29 نگه داره. گناه و خطا یکی هست؟ با کلمات بخوایم ور بریم، نه؛ 17:35 ولی در یک معنای عام، همش از splitting میاد دیگه. 17:44 [نامفهوم]. بله. 17:48 مرزها رو کی تعیین می‌کنه؟ خانواده. 17:51 نکته‌ای که برام مهمه اینه که ببینینش که 17:56 پس اگر می‌خواد یک چیزی در توازن نگه داره، 18:00 خاطرتون هست تمام احساسات، یعنی از feeling بگیم، 18:05 affect، feeling، emotion، کارشون چی بود؟ 18:09 که کارکرد ساختار روانی و فیزیکی‌تون 18:13 رو توی یک بازهٔ امن نگه داره، 18:17 یعنی اگر شما حس گرسنگی دارید، 18:20 برای اینه که برید غذا بخورید که برگردید توی 18:24 یک state یا یک وضعیت روانی یا فیزیکی معین. 18:31 پس احساس گناه هم با تو این کار رو می‌کنه. 18:34 شما وقتی خارج می‌شید از اون ساختار امن روانی که حالا تعریف شده است، 18:40 این [نامفهوم] چیه؟ احساس گناه شما رو تنظیم می‌کنه، 18:45 انگار شما رو هل می‌ده که برگردید توی 18:49 بازه‌ای که وجود داره، توی بازه‌ای مشخص شده، 18:53 توی بازه‌ای که ردش کردید، توی بازه‌ای که ازش گذر کردید، بله، بله، 18:59 پس لازمه؛ یعنی برتون می‌گردونه دیگه. 19:02 حالا کار ندارم اون بازه چقدر خوشایندتونه یا ناخوشاینده یا هر چیز دیگه‌ای. 19:08 فعلاً به این بُعدش و به این وجه داستان کاری ندارم. 19:15 اگر بازه رو اشتباه تعریف کنیم چی؟ این هم می‌تونه باشه، هما. 19:20 این بازه رو هم می‌شه split کرد؟ split چیه؟ تکه‌تکه‌کردن. 19:25 thermostat. مرسی. همهٔ احساسات thermostatـن. عشق هم thermostatـه، نه؟ 19:31 شرم هم thermostatـه، احساس گناه هم thermostatـه. درسته؟ 19:37 قطب‌نما بود. آره، همون قطب‌نماست؛ 19:40 همش یکیه دیگه. درواقع انگار تنظیم‌کنندهٔ برگشت شماست. 19:44 قطب‌نما همین می‌شه دیگه توی تعابیرش؛ این نشون می‌ده به کدوم‌ور برید. 19:49 [نامفهوم]. 19:50 آیا با کمترشدن فاصله بین انسان‌ها، احساس گناه می‌تونه کاهش پیدا کنه؟ 19:54 خیلی سخته؛ سؤالی که می‌پرسید خیلی پیچیده‌ست. 20:00 نمی‌تونم به این راحتی جواب بدم. 20:05 احساس گناه مادری که در زمان کودکی فرزند رو تنبیه کرده 20:07 و سال‌هاست عذاب وجدان داره، با این موضوع چگونه باید برخورد کرد؟ 20:10 توضیح می‌دهم. اصلا می‌خوایم همین را بگیم ساینا. که خب پس احساس گناه چی بود؟ 20:15 من یه مرز رو رد می‌کنم. درواقع ببینید، 20:18 من انگار مسئولیتی که برام تعریف شده بود. 20:22 گفتیم مسئولیت از مرزها اومد دیگه، از نقش‌هام اومد، از اون تفاوت‌ها اومد. 20:28 درست شد؟ از تفاوت، همه‌چیز زاییده شد؛ از این‌که من با شما متفاوتم. 20:38 فقط یک تلنگر بهتون بزنم. فقط یک تلنگر جزئی بهتون بزنم. 20:46 این جمله که گفتم خیلی درکش شاید سخت باشه ولی اهل دل می‌فهمند چی می‌گم. 20:52 از این که شما مردین یا زنید، خودش احساس گناه تولید می‌کنه. 21:02 نمی‌دونم تونستم منظورم رو برسونم یا نه. 21:04 چون توش تفاوته. از جایی که من می‌فهمم به عنوان یک مرد، 21:09 از تو که یک زنی متفاوتم، چون مرز شکل می‌گیره. 21:14 از همین تفاوت‌ها مرز شکل گرفت دیگه. 21:16 یعنی از جایی که من تشخیص می‌دم این تفاوت‌ها خودش احساس گناه به مرور تولید می‌کنه؟ 21:26 بله این هست. این هست؛ خود این guilt داره. 21:31 حالا به shame ورود نمی‌کنم، چون خود shame باز یه داستانی هست، 21:34 که shame هم تولید می‌کنه نه اینکه فقط guilt. 21:37 shame هم تولید می‌کنه. 21:40 جنسیت چون مرز ایجاد می‌کنه و نقش‌های جنسی تعریف می‌شن. مرسی مهتاب. جنسیت نقش داره. 21:45 یعنی شما با تفکیکتون از یک جنس دیگه، از 21:49 تفاوتی که وجود داره، از مرزی که وجود داره، 21:55 مسئولیت‌های متفاوتی که حالا جامعه تعریف می‌کنه، عرف تعریف می‌کنه، 22:01 در بلوغ بیشتر خودشون رو نشون می‌ده، نسرین. درسته؟ 22:06 کاملاً؛ ما به وجود اومدیم برای رنج‌کشیدن. 22:08 حالا به نوعی درسته. مادری احساس گناه می‌کنه از به‌دنیا‌آوردن بچه؛ ریشه‌ش در چیه؟ 22:15 بذارید بگم جلو تا ببینیدش اصلا احساس گناه چیه تا ببینیدش از کجا داره تولید می‌شه. 22:20 از کار بدی‌کردن؛ از این‌که من مسئولیتی داشتم که در حقش خیانت کردم. 22:27 من با لایه‌های قبلیش کار ندارم. 22:30 یعنی می‌آم آخرین لایه یعنی مسئولیت 22:34 رو مبنا قرار می‌دم برای احساس گناه. 22:38 کلی background داشت. یعنی کلی عقبه داشت این ماجرا. 22:45 کلی ریشه داشت که خودش اون‌ها قابل بحث است. 22:48 یعنی خود اون تفاوت خودش یک بحث مهم است. 22:54 این‌که من از شما متفاوتم هم shame تولید می‌کنه هم احساس گناه. 22:59 میام یک گام جلوتر؛ یعنی می‌گم فرض می‌کنم عمیق نشیم. 23:03 یعنی در حد مسئولیت بیایم بپذیریم. 23:06 پس درواقع انگار مسئولیتی روی دوشم 23:11 بوده که در ادای این مسئولیت تخطی کردم. 23:18 خب مسئولیت چیست؟ یک سری قواعد و چارچوب هست. 23:22 من اگه بگم مسئولیت مربعی‌ست که شما باید داخلش فعالیت کنید. 23:28 یعنی اون مسئولیت. اگر شما به 23:31 هر دلیلی از این مربع خارج بشید 23:34 احساس گناه شما رو بر می‌گردونه به داخل مربع. 23:42 یعنی حالا من می‌گم مربع رو مبنا گذاشتم. 23:46 یعنی مبنای اون قاعده یا چارچوب. 23:52 درواقع آره. commitment ایجاد می‌کنه. 23:56 تعهد به اون چارچوب. تعهد به اون مسئولیت‌ها. 24:00 تعهد به اون ارزش‌ها. 24:02 تعهد به قواعد. درست شد؟ چون این همه مسئولیت 24:06 بود دیگه. و محض اینکه شما رد می‌شید ازش، 24:10 باید برگردید. بعد به مکانیسم بازگشتش کار دارم. 24:14 چجوری می‌شه برگشت؟ این تکه رو نگه دارید؛ 24:18 بعداً می‌خوایم بهش بپردازیم. یعنی من، اوکی، 24:21 رد شدم. چجوری برگردم؟ شما گرسنه‌تون می‌شه، 24:24 یعنی از مرز رد می‌شین، غذا می‌خورید، برمی‌گردید. 24:28 یعنی یک کاری می‌کنید و بعد دوباره بر می‌گرده سر 24:33 مبنای خودش. درست شد؟ توبه می‌کنم، خودم رو تنبیه می‌کنم و 24:37 اینا side effects هاشه دیگه، تعهد برای بقا هستش دیگه. 24:43 تعهد برای بقا؛ تعهد به [نامفهوم]. این‌که می‌گیم تعهد، باید بیایم تعریفش کنیم. 24:49 اگه چارچوب یا مرزی قاعده باشه، بله برای بقاتون لازمه دیگه. 24:54 دراصل چون غیرمستقیم هم [نامفهوم]. 25:02 پشیمونیه که حالا می‌آم بازش می‌کنم 25:06 درواقع انگار سرزنش، جبران، اینو بعدش 25:11 میاد. یعنی من اول از همه پشیمون باید باشم. 25:17 یعنی احساس گناه به محض اینکه active می‌شه، 25:21 اولین کارکردش در ساختار روانی، میل به بازگشته. 25:26 یعنی میل به جبران. میل به جبران خسارت. میل 25:31 به سرزنش خودت. میل به تنبیه. میل به هر چیزی که 25:36 تو رو بر می‌گردونه. درواقع اون تیکه‌اش پشیمونه. 25:42 یعنی انگار superego میاد به تو فشار میاره. اون والد درونی. 25:47 اون والدی که داخل ساختار روان ما قراره تو رو برگردونه روی مسئولیتت. 25:57 اون فعال می‌شه. اون شروع به کارکرد می‌کنه. 26:03 غذا خوردم. چجوری برمی‌گردم سر جای خودم؟ 26:06 غذاخوردن؛ منظورم اینه که درواقع جبران بکنید. 26:09 دو تا جدی‌جدی آخوند شدین. چرا آخوندی صحبت می‌کنم؟ 26:15 توبه، بازگشت. نه، حالا می‌رسیم بهش که اصلاً ما با شلاق خودمون رو می‌زنیم. 26:21 ربطی هم به ماه رمضون یا ماه دیگه‌ای نداره. [نامفهوم]. 26:29 داریم تلاشمون رو می‌کنیم، [نامفهوم]. 26:33 پس درواقع اگر.. حالا ببینید چقدر خطا می‌تونه 26:36 توش به وجود بیاد. یعنی از مرزبندی، 26:40 از تعریف نقش، از مسئولیتی که تعریف می‌شه، 26:47 می‌تونه احساس گناه ایجاد کنه. 26:50 نکته. پس من اگه بچه‌ای‌ام که از سنین 26:55 پایین بار مسئولیت‌های زیادی فراتر از 26:59 ظرفیت روانی‌ام روی دوشم گذاشته می‌شه، 27:04 دوستان، انگار، چون همزمان باهاش میاد دیگه، 27:09 درواقع انگار من دارم کودک رو تربیت می‌کنم 27:12 برای تحمل حجم زیادی از احساس گناه. 27:17 مرسی. پس هرچه مسئولیت بیشتر، 27:21 احساس گناه بیشتر. 27:25 اگه من کودکی‌ام که پدر و مادرم 27:29 آدم‌های به شدت مسئولیت‌پذیری هستند، 27:34 دقیق کنین، اگر من کودک 27:37 ببینم که پدر و مادرم آدم‌های 27:41 به شدت مسئولیت‌پذیر هستند، درست شد؟ 27:47 یعنی دارم کودکی آماده می‌کنم برای احساس گناه. 27:50 می‌گم این تکهٔ حرفم شاید خوشایند نباشه. 27:53 می‌گم که یعنی ما نباید پدر و مادری خیلی مسئول باشیم. 27:58 می‌بینید؟ اون انگار superego است. 28:00 یعنی تو همون‌قدر به عنوان یه پدر باید کودک باشی که والدی، که بالغی. 28:08 نه؟ 28:09 یعنی شما نمی‌تونین یک‌جنبه... یعنی چجوری بگم؟ 28:13 همون چیزی که همه‌جا صحبت می‌کنیم راجع‌بهش که ما 28:17 اشتباهاً والد بودن رو با بالغ بودن اشتباه می‌دیدیم. 28:22 یعنی اگه من پدر و مادری‌ام که به‌شدت والدم، به‌شدت مسئولیت‌پذیرم، 28:27 دیدید یعنی به شدت از بی‌مسئولیتی می‌ترسم، یعنی درواقع چرا می‌ترسم؟ 28:33 چون احساس گناه میاد بالا. 28:35 درواقع از superegoی خودم می‌ترسم. این رو به کودکم project می‌کنم. 28:42 می‌دونی؟ یعنی به کودکم منتقل می‌کنم. 28:46 درست شد؟ اونو آماده احساس گناه می‌کنم انگار. 28:51 یعنی دارم احساس گناه رو بهش منتقل می‌کنم. 28:58 پس این‌که شما می‌خواین والد نسبتاً خوب باشید. مرسی، نسبتاً خوب. 29:03 یعنی والد خیلی خوب نباشید. خیلی خوب از نظر کی؟ می‌دونید، نسبتاً خوب. 29:11 خیلی خوب یعنی که من خیلی مسئولیت‌پذیرم. خیلی به فکرم. 29:15 یعنی اگر من مادری دارم که سر کار به‌خاطر نجات و جان 29:19 انسان‌ها کارش ساعت چهار تمام می‌شه، ساعت نه شب میاد خونه. 29:24 دوستان، نتیجه‌ی تربیتیش احساس گناه بیشتر در کودک است. 29:31 من اگه پدری دارم که از جیب و شکم ما می‌زنه، 29:35 می‌ره به فقرا کمک می‌کنه، احساس مسئولیت اجتماعی یا 29:40 مسئولیت مدنی داره، نتیجه‌ش احساس گناه بیشتر در کودکه. 29:49 بچه مسئولیت‌پذیر می‌شه. 29:52 جمله‌ی که می‌گی مسئولیت‌پذیر، جمله‌ی به شدت خطرناکی است. 29:57 اصلاً کودکی که تشویق می‌شه؛ یعنی هنوز ظرفیت درک این موضوع رو نداره، 30:02 تشویق می‌شه به مسئولیت‌پذیری بیش از حد. 30:06 درست شد؟ خودش این‌جوری پیچیده‌ست. 30:11 یعنی این چیز خیلی خیلی خطرناک می‌تونه باشه. 30:17 این چیزیه که ما بهش ارزش می‌دیم: «پسرم خیلی مسئولیت‌پذیره؛ مثلاً هفت سالشه پسرم.» 30:22 آره، من از سر کار میام؛ 30:26 غذا رو درست کرده، به بچه‌ها غذا داده، برادرش گریه می‌کرده، 30:29 عوضش کرده، [نامفهوم]. برای برادرش تلویزیون، 30:33 کارتون پخش کرده، نشسته دیده. 30:37 این خیانته؟ 30:38 این‌که می‌کنیم خیانته. من یکم داغش می‌کنم. 30:41 منظورم اینه که دارم درواقع رشد می‌دم، 30:45 مسئولیت‌پذیری بیش از حد. درواقع احساس گناه رو رشد می‌دم. 30:56 درست شد؟ ببینید دوستان، ما فکر می‌کنیم 31:01 مسئولیت‌پذیری بیشتر نشانه کمال بیشتر، نشانه فهم 31:07 بیشتر، نشانه شعور بیشتر، نشانه خیلی چیز هست. نه. 31:13 شما یک ساختار روانی متعادل لازم 31:16 دارید. ما یه آدم معمولی هستیم دوستان. 31:20 هرچقدر شما تلاش برای بیشترکردن هر بُعد 31:24 وجودتون کنید، دارید از تعادل خارجش می‌کنید، 31:28 هر بعدی. 31:29 یعنی اگه شما دارید 31:32 تلاش می‌کنید انسانی بسازید مسئولیت‌پذیرتر، 31:36 فهمیده‌تر، باشعور‌تر، با کمالات‌تر. درسته؟ 31:42 یعنی درواقع دارید کمک می‌کنید ساختار 31:45 روان از حالت تعادل خودش خارج بشه. درست شد. 31:49 یعنی این‌طوری کار رو خراب می‌کنه. اصطلاحاً اسمش رو چی 31:54 بذاریم؟ omnipotence بودن؛ این همه‌توان‌بودن. این 31:59 معمولی‌نبودن انحراف ایجاد می‌کنه؛ یعنی اختلال ایجاد می‌کنه. 32:05 ممکنه منفعتش به بقیه برسه. من بحثی ندارم. 32:08 اون آدمی که از جیب زن و بچه‌ش، از شکم زن و بچه‌ش می‌زنه، می‌ره مدرسه می‌سازه. 32:13 خب خیلیش به جامعه میرسه. به اون بچه‌ها هم داره میرسه. 32:16 من به‌خاطر همین می‌گم نگاه ارزشی نمی‌کنم به قضیه؛ ولی می‌گم که ببینیم خودمون. 32:21 شما همه آدم‌های عاقل بالغید؛ تحلیل با شما. کار ما [نامفهوم] نیست. 32:26 احساس گناه که اگه یه بار نکنه، با عذاب وجدان شدید روبه‌رو می‌شه و خودش رو می‌بره زیر سؤال. 32:31 مرسی. دقیقا اصلا کار احساس گناه همینه دیگه. 32:34 داریم انعطاف‌پذیری واقع‌بینانه رو از بین می‌بریم. بله. 32:39 پس این‌طوری که شما می‌فهمید، هیچ کار مسئولانه‌ای نباید انسان‌ها انجام بدن؟ 32:45 نه دیگه. این می‌شه splitting، نه؟ یعنی صفر و یکش کردی. 32:49 یعنی من نگفتم مسئولیت چیز بدیه یا مسئولیت‌ناپذیری چیز خوبیه یا بدیه. 32:56 اصلاً چرا صفر و یک؟ می‌دونید؟ چرا حرف من صفر و یک تبدیل شد؟ 33:01 احتمال ایجاد pathology بیشتر می‌شه. بله، درسته. انسان باید انسان باشه. 33:06 نه، هر انسان... درسته. پس کم‌توجه‌کردن، آقا دکتر، تبعات خاص خودش رو به دنبال داره. 33:12 هر دوتا. ببینید چه کم‌توجه کنید، 33:16 چه خیلی؛ همین‌ه، یعنی درواقع نرمال‌بودنه. 33:19 اصلاً [نامفهوم] مراجع قدرت حس گناه می‌ده. 33:29 داریم سیستم باز رو به سیستم بسته تبدیل می‌کنیم. درسته. اصلاً خوش به حال انسان‌های اولیه. 33:35 حالا اینم یه حرفیه. 33:39 [نامفهوم]، ولی می‌گم خوشحالی دانش هست دیگه؛ داریم راجع‌بهش صحبت می‌کنیم. 33:45 سؤالِ ستی و superego. سؤال‌ها رو ببینم یه بار دیگه. 33:52 چه‌کار کنیم؟ این‌ها سؤال‌های سختیه که چه‌کار کنم؛ نمی‌دونم الان. 33:56 یعنی تعریف نرمال چیه؟ می‌دونم مهدی. الان بریم وارد این بشیم که نرمال چیه. 34:02 من تبیین می‌کنم، تعریف می‌کنم؛ شما خودتون ببینید که نرمال چه شکلیه. 34:08 از حد متعارف ردشدن یعنی چی؟ 34:13 [نامفهوم] می‌شه بگیم قاعده [نامفهوم] برقرار می‌شه؟ 34:18 نه. 34:19 توضیح بده، قاعده [نامفهوم]. 34:20 [نامفهوم] چیه؟ 34:22 نمی‌دونم احساس می‌کنم. 34:23 [نامفهوم]، استاد. 34:25 نکته‌ای که وجود داره برام اینه. 34:27 نه، دارم تلاش می‌کنم تمام تمرکزم رو بذارم که بتونم منسجمش کنم، بحثم رو. 34:33 پس این‌که ما داریم مسئولیت زیاد‌تری تولید می‌کنیم، 34:37 انگار مسئولیت‌پذیری رو تشویق می‌کنیم یا ترویج می‌دیم، 34:42 انگار داریم انسان متعالی تعریف می‌کنیم که 34:45 هر چه مسئولیت‌پذیر‌تر باشی آدم بهتری هستی، 34:49 داریم سیستم رو هل می‌دیم به سمت انحراف. 34:52 و این مسئولیت حالا با خانواده است؟ درست شد. 34:57 حالا می‌خواهم بگم برگردم روی شما. 35:00 یعنی بگم که خانواده این رو در ما می‌سازه. 35:03 انگار این احساس گناه رو همی‌شه تولید می‌کنه. 35:07 یک نکته: چرا ما می‌گیم احساس زیرین، 35:11 یعنی احساس اصلی یا core احساس گناه چیه؟ خشمه. 35:17 درست شد. خب این خیلی مهمه. چرا سیستم بر می‌گرده؟ 35:21 زمانی بر می‌گرده که من از دست خودم عصبانی می‌شم. 35:26 یعنی درواقع superego یا والدی که درون من جاساز شده با خشم از 35:31 من با پرخاش از من می‌خواد من رو برگردونه سر سیستم تعادلی خودم. 35:38 یعنی برگردم سر اون چارچوب‌ها و مرزها. درست شد؟ 35:44 مثال بزنیم. دوستان پرسیدن؛ 35:47 مثلاً مادری که از به‌دنیا‌آوردن بچه‌ش احساس گناه داره. 35:50 چرا احساس گناه داره؟ 35:52 چون احساس مسئولیت می‌کنه در قبال کودک. 35:55 چه مسئولیتی؟ که من باید زندگی این کودک رو... من اگه مثلاً یه میلیارد پول تو حسابم نبود، 36:01 من اگر از شوهرم مطمئن نبودم، من اگر نمی‌تونستم محیطی امن برای کودکم فراهم کنم، 36:07 من اگه نمی‌تونستم به بهترین مدرسه بفرستمش، نباید می‌آوردمش. 36:16 این می‌شه که یعنی من پس استاندارد دارم؛ یه مسئولیتی تعریف کردم با شرح وظایف. 36:21 از این مسئولیت با شرح وظایف عدول کردم، پس خشمگین می‌شم از خودم. نکته اینجاست. 36:27 این احساس گناهی که از خودم دارم تو من که نمی‌مونه، 36:31 قاعدتاً بخشیش project می‌شه روی خود کودک. 36:34 یعنی عصبانی می‌شم از آدمی که باعث شده من احساس گناه کنم. 36:39 عصبانی می‌شم از موضوعی که باعث شده من از خودم خشم بگیرم. 36:44 یعنی درواقع من از به دنیا آمدن کودک خشم دارم و این خشم رو بهش منتقل خواهم کرد. 36:51 یعنی قطعاً نمی‌تونم جلوش رو بگیرم که با PI 36:54 و فرافکنی این خشم رو در دل کودک جای‌گذاری می‌کنم. 36:59 خب این خودش می‌شه اول داستان [نامفهوم]. 37:01 یعنی من آمدم یه مسئولیت تعریف کردم با خطای شناختی. 37:03 یعنی یه مسئولیت تعریف کردم که حالا کی بر من تعریف کرده خدا می‌دونه. 37:07 جامعه بوده، مامانم بوده، بابام بوده، 37:11 ارزش‌ها بوده، سنت‌ها بوده، هرچی. 37:15 و اون مسئولیت رو سنگ بنا گذاشتم. 37:18 چون مسئولیت تعریف می‌کنم یعنی با یه شناخت 37:21 می‌شه همزمان باهاش احساس گناه ایجاد کرد. 37:24 یعنی می‌تونم باهاش خشم از خودم ایجاد کنم که در نهایت project می‌شه. 37:30 که انگار تو مسئول حال بد من هستی، بابت به دنیا اومدنت. 37:34 تو باعث شدی من احساس گناه داشته باشم. اون project خشم من از خودمه دیگه. 37:40 خب، مسئولیت انتظار ایجاد می‌کنه. نمی‌تونیم برآورده‌ش کنیم، خشم پیدا می‌کنیم. درسته؟ 37:46 دقیقا درسته؟ 37:47 یعنی همون احساس گناهی که برمی‌گرده سمت خودمان. 37:53 این‌که تفاوت جنسیتی احساس گناه ایجاد می‌کنه رو توضیح می‌دین؟ 37:57 چشم، توی جلسه توضیح می‌دم. [نامفهوم]. از کجا میاد؟ 38:01 اون‌جایی که من تفاوت دارم با تو. 38:03 یعنی که من متفاوت از تو هم. 38:07 و این احساس گناه حالا می‌رم که من از خودم عصبانی می‌شم که از تو متفاوتم. 38:12 و بعد از تو عصبانی می‌شم که چرا از من متفاوتی. 38:15 این همون زخم‌های narcissisticـه که در envy داره شکل می‌گیره؛ ولی چشم، توضیح می‌دم. 38:23 بریم جلوتر، میاد چون نقش می‌پذیره. این‌ها همه‌ش نقش می‌شه. 38:28 خب، پس این‌ها، این چرخه‌ها... حالا این، ماشاءالله، از این‌ها هست دیگه. 38:32 گل تو حیاط خشک می‌شه، ما احساس گناه می‌کنیم. 38:35 بابامون سرطان می‌گیره، ما احساس گناه می‌کنیم. مادرمون مریض می‌شه، پاش درد می‌کنه، 38:40 ما احساس گناه می‌کنیم. نمی‌دونم توی کوچه دعوا می‌شه، ما احساس گناه می‌کنیم. 38:45 توی اوکراین و روسا. اوکراین‌هارو می‌کشن. ما احساس گناه می‌کنیم. 38:49 نمی‌دونم، [نامفهوم] توی گوانتانامو، توی گواتمالا، ما 38:54 احساس گناه می‌کنیم. همه چیزی دارید. شما هر چی که فکر 38:59 کنید ما احساس گناه می‌کنیم. همسایه گرسنه‌ست، ما احساس 39:05 گناه می‌کنیم. درواقع، درواقع، ما همیشه این‌طوری نیستیم. 39:11 می‌فهمم. من نمی‌خوام تعمیمش بدم به همه‌ی دنیا. اما یک چیزی وجود دارد. 39:16 یک بار یادتون رو بهتون گفتم: بیش‌مسئولیتی زخم narcissistic ایجاد می‌کنه. 39:21 نکته‌ام اتفاقاً همین بود. 39:33 خودش زخم narcissisticـه. هیچ‌جا انگار معلوم نیست مرز من. 39:37 مثلاً ساختار روانیم نمی‌تونه تفکیک کنه 39:40 که مردم اوکراین چه به من؟ 39:44 اگه همسایه‌م گرسنه‌ست چه به من؟ اگه کودک سر چهارراه غذا نداره بخوره، به من چه؟ 39:50 آره، من خیلی تند دارم می‌گم؛ 39:53 باز نگاه ارزشی نکنید، نگید «این چه بی‌رحمی‌ایه؟» 39:57 اگه فلانی به فلانی خیانت کرده، به ما چه؟ اگه نسل پنگوئن‌ها داره 40:02 بوان‌ها منقرض می‌شه؟ به ما چه؟ اگر لایهٔ اوزون سوراخ شد؟ به ما چه؟ 40:07 نمی‌دونم درواقع به تو چه؟ 40:09 یعنی می‌دونید درواقع اصل داستان اینه که هر چی بیشتری مرزها داره باز می‌شه. 40:15 یعنی اگر همه چیز به من مربوط باشه یعنی این می‌شه 40:19 narcissistic یعنی انگار من همه چیز دنیا ادامه‌ی منه. 40:23 خب یعنی همه چیز دنیا نباید ادامه‌ی ما باشه. من باید بتونم مرزهای واقع‌بینانه 40:30 می‌دونید، مرزهای واقع‌بینانهٔ معقول برای خودم بذارم، چون مرز مسئولیت میاره. درست شد؟ 40:36 مسئولیتی که داره با خودش می‌آورد. 40:38 این مرز گذاشتن یعنی این مرزی که ما داریم تعریف 40:42 می‌کنیم باید در جهت مراقبت اولی از ما باشه. 40:46 ولی اینطوری انگار انقدر بزرگ می‌شه که ما 40:50 راجع‌به همه چیز انگار احساس گناه خواهیم داشت. 40:54 راجع‌به همه چیز شرم خواهیم داشت. 40:57 [نامفهوم] کمک‌های مردمی بیشتر از کمک‌های دولتیه؟ بله، درسته. 41:03 زیست‌جهان چه معنایی الان پیدا می‌کنه؟ نریم سراغ حالا اجتماع. 41:07 من نمی‌خوام با اجتماع دربیفتم. من اول می‌خوام ببینید که دارم یک چیزی طبیعی می‌کنم. 41:13 می‌گم نگاه ارزشی‌تون رو کامل بذارید کنار. سعی کنید. می‌دونم نمی‌شه گذاشت. 41:18 ولی ببینید دقیقاً چیم دارم می‌گم. این که حالا این تبعاتش چی می‌شه؟ 41:22 می‌رسیم؛ اگه ما این‌جوری فکر کنیم سنگ روی سنگ بند نمی‌شه؟ نریم سراغش. 41:27 شما نه مسئول تصمیم‌گیری هستید، نه هیچی؛ یعنی می‌خوام فقط بتونید علمی نگاه کنید 41:33 چه اتفاقی داره می‌فته؟ 41:35 چجوری وقتی مراجع شما میاد، 41:38 همه‌چیز دنیا بهش مربوطه؛ چجوری بهش مربوطه؟ درست شد؟ 41:42 چیجوری همه چیز به من مربوطه؟ 41:44 چجوری من توی رابطهٔ عاطفی، طرف به من خیانت کرده رفته، من بی‌مسئولیتم؟ 41:50 من می‌تونستم رابطه رو نگه دارم. من باید می‌تونستم controlش کنم. 41:55 من اونجا نباید اون حرف رو می‌زدم. من از اول درست انتخاب می‌کردم. 42:01 من چه حماقتی کردم؟ 42:03 [نامفهوم] دکتر رو براش انتخاب می‌کردم. 42:06 اگه این‌قدر پول هزینه می‌کردم، اگه سالم می‌شد، 42:10 اگه [نامفهوم] می‌شد. می‌تونید؟ انگار مسئولیت من انقدر بزرگه. 42:15 یعنی انقدر من انگار درگیر این مسئولیت و مرز خودم هستم 42:19 که نمی‌تونم تشخیص بدم این‌ها هیچ‌کدومش به من ربط نداره. 42:24 اگه من با یه آدم narcissistic تو رابطه‌ام که 42:27 به من خیانت کرده، هیچیش به من ربطی نداره. 42:31 می‌تونید؟ یعنی... 42:32 می‌آرمش. ولی چرا می‌آرم؟ حالا می‌رسیم بهش. که انگار احساس گناه به هم می‌دهه. خب، 42:38 اگر این مرزها بزرگ بشه، دوستان، انگار این شکلیه. 42:42 این طبیعی‌بودن باز یه نظام ارزشی مستتره‌ست. 42:45 آخه لابه‌لای این طبیعی‌بودن باز یه نظام ارزشی مستتره. درسته؟ 42:49 اصلا من می‌خواهم اینکه می‌گم به من چه؟ اون ورش رو داریم می‌گیریم. 42:54 درواقع انگار یه حد بهینه‌ی وجود داره. به این نگاه 42:58 کنین. انگار، حرفم رو خوب دقت کنید؛ انگار هرآن‌چه که در 43:04 این دنیا در control من نیست. من بابتش مسئولیت دارم. یعنی 43:10 اگه کسی مُرد، کسی بُرد، کسی چه می‌دونم تونست، کسی نتونست، 43:16 کسی من رو ول کرد. من کسی رو ول کردم. انگار من مسئولم. من 43:22 انگار مسئول همه چیز هستم. من انگار باید مسئول همه چیز باشم. 43:28 و هرچی این بزرگ‌تره، یعنی انگار دایرهٔ 43:32 سلطهٔ من بر دنیا باید بزرگ‌تر باشه. 43:36 همون که گفتیم انگار همه چیز به من مربوطه. 43:40 و همه چیز انگار مسئولیت منه. همه چیز. 43:45 و انگار تفکیک نمی‌شه. درست شد. 43:48 که تا کجا مسئولم. من مسئولم. از control میاد. 43:52 از سلطه میاد، خب. 43:55 اوکی، آره، باز حالا بریم سراغش که control چیه و سلطه چیه؛ 44:01 بحث متفاوتیه. اما درواقع از سلطه من میاد. از omnipotence 44:06 بودن من میاد؛ که می‌خوام دنیا رو... می‌دونید، انگار superego من 44:12 یا والد من میاد منو متهم می‌کنه. تو باید می‌دونستی. تو باید 44:18 پیش‌بینی می‌کردی. خب. تو باید حدس میزدی. تو باید می‌فهمیدی. 44:24 تو باید خودتو آماده می‌کردی. درست شد؟ و انگار من کوتاهی کردم دیگه. 44:31 هر جا مسئولیتی است. یک کوتاهی هم کنارش میان دیگه. 44:35 یعنی انگار توی تِم همه‌ش، اون‌جایی که احساس 44:39 گناه میاد سراغمون، یه کوتاهی از من وجود داره، 44:43 یک کمکاری از من وجود داره. 44:46 یک عدم مسئولیت‌پذیری وجود داره. حتی راجع‌به خودمون. 44:50 به این دقت کنید. ما می‌گیم که من مسئولیت مراقبت از 44:54 احساساتم رو دارم. اوکی، این طبیعیه. اما همین جمله رو 45:00 من بسط می‌دم. اگه من غمگین شدم از این‌که partnerم من رو ول 45:06 کرده رفته، اوکی، مسئولیت حس غمم با منه. اوکی، حالا چون غمم 45:12 مال منه، پس من باید... انگار این رو تبدیل می‌کنه superego: تو باید 45:18 موقع انتخاب دقت می‌کردی که کسی رو انتخاب نکنی که تو رو ول کنه 45:24 بره که امروز غمگین بشی. چرا؟ 45:27 چون مسئولیت مراقبت از تو با تو بود دیگه. 45:31 اما بازم omnipotenceـه. 45:33 یعنی درواقع انگار اون مسئولیت مراقبت از من 45:37 اگه با منه، من نباید حالم بالا پایین بشه، 45:41 من نباید عصبانی بشم. درواقع همینی رو 45:45 می‌خوام بگم فرح؛ نمی‌شه. این همون omnipotenceـه. 45:49 این همون نگاه نارسیستیکه. که من باید 45:53 همه چیز رو پیش‌بینی کنم. چون مسئولیت مراقبت خودم با خودم. درست شد. 45:59 روانم این رو بد می‌فهمه. 46:02 که اوکی، اگه مسئولیت مراقبت تو با 46:05 تو هست، معنیش control بی‌حده؟ هست؟ نیست. 46:09 اینا مهمه چون تو اتاق درمان مسئله پیش 46:12 میاد که مراجع داره چقدر مسئولیت می‌بینه. 46:16 چرا اگر مادر من فوت کرده؟ 46:22 چرا؟ چرا اونجا یادم میاد که آره من در حق مادرم بدی کردم. 46:28 مثلاً پنج سالم که بوده، 46:31 یه بار تو جام جیش کردم، مامانم ناراحت شد. 46:35 مثلا ۲۰ سالم که بوده اون دانشگاهی که اون میخواست قبول نشدم. 46:39 ۳۰ سالم که بوده با اون زنی که اون گفت ازدواج نکردم. 46:43 ۳۵ سالم که بوده اسم بچم اون چیزی که مامانم گفت نذاشتم. 46:52 نتیجه‌گیری نکنید. می‌رسیم بهش محمد. می‌خوام ببینیدش اول. درواقع یه جورایی بله. 46:57 درواقع یه جورایی انگار این هست. 47:00 باید جبران کنیم یا بپذیریم حس گناهمون رو؟ 47:03 این رو هم توضیح می‌دم که درواقع superego چی‌کار می‌کنه؟ احساس گناه چی‌کار می‌کنه؟ 47:07 و اینا خودش باعث احساس گناه می‌شه. 47:11 یعنی درواقع انگار من با دلیل پیدا کردن 47:15 از آزارهایی که بابتش ببینیم، یعنی مادرم رو آزار دادم دیگه، 47:19 من به‌جای این‌که سوگواری کنم، یعنی به‌جای این‌که غمگین باشم، 47:23 از دست خودم عصبانی‌ام. 47:25 چرا؟ چون superegoی من به‌جای تحمل غم ترجیح می‌ده عصبانی باشه، 47:31 چون غم سخته 47:32 دلیل عصبانیت هم چیه؟ 47:35 تمام مسئولیت‌هایی که در قبال مادرم داشتم و رد کردم. 47:42 درست شد 47:43 یعنی انگار یه چیزی تو وجود من می‌گرده 47:48 بهانه‌ای برای ردشدن از مرزها پیدا می‌کنه، 47:51 و باهاش به ما حمله می‌کنه 47:53 یعنی به ما احساس گناه می‌ده 47:56 تو کوتاهی کردی 47:57 تو پسر خوبی نبودی 47:58 تو بچه‌ی خوبی نبودی 48:00 خود این مانع سوگواری می‌شه. 48:03 اصلاً علت این‌که داریم دربارهٔ guilt صحبت می‌کنیم، 48:05 بخش عمده‌ش اینه، 48:07 که چرا؟ که انگار خود این ابزار کمک می‌کنه 48:11 که ما به جای سوگواری 48:13 یعنی به جای غمگین بودن 48:15 درست شد 48:17 عصبانی باشیم از خودمون 48:19 چون مامانمون رو از دست دادیم. 48:29 «سهم هرکس به‌اندازهٔ لیاقتش» 48:31 رو دارید تعدیل می‌کنید؟ 48:33 به نوعی، بله. 48:35 داریوش، اما 48:36 از دید من دو تا چیز متفاوته؛ 48:39 یعنی 48:41 دو طرف طیف نیست. 48:45 کار mechanism دفاعی اینجا چیه؟ 48:48 تا بدن تهدید نشه؟ 48:49 mechanism دفاعی، چون 48:51 ما رو مضطرب می‌کنه، نرگس. 48:52 من غمم سخته، پس می‌گم چه‌کارش می‌کنم؟ 48:56 غمم رو 48:57 سرکوب می‌کنم دیگه 48:59 غم سخت‌تر از احساس گناهه؟ 49:01 بله هما، سخت‌تره. 49:03 احساس گناه؛ ما ازش می‌ترسیم، 49:05 ولی خشم داخلشه. 49:07 ولی غم یعنی سوگواری، 49:09 پذیرش که... 49:11 اصلا داستان اینجاست 49:13 که مادر تو هرچی که بوده 49:15 تو هرکی که بودی 49:17 با همهٔ کم‌وکاستی‌ها دیگه نیست. 49:19 و این مهمه. 49:20 این‌که تو توی پنج‌سالگی چی‌کار کردی باهاش، 49:23 دیگه الان وجود نداره. 49:24 سی‌سالگی، سی‌وپنج‌سالگی، چهل‌سالگی، 49:27 دیگه وجود نداره. 49:29 و تو داری الان می‌سازیش. 49:31 چرا تو زنده بود نرفتی عذرخواهی کنی 49:33 بابت همهٔ این موضوعات؟ 49:35 چرا نرفتی طلب مغفرت کنی؟ 49:37 چرا الان یادت اومده؟ 49:38 چرا شد الان؟ 49:39 خب، یعنی درواقع... 49:41 به‌خاطر این می‌گم fakeـه؛ 49:43 مغز من می‌سازدش، 49:45 چون fakeـه. 49:46 یعنی انگار دنبال دلیل می‌گرده. 49:49 تحمل احساس گناه از تجربهٔ غم راحت‌تره؟ 49:51 احساس گناه از تجربهٔ غم راحت‌تره؟ 49:55 نه. 49:57 احساس گناه از غم، آره، راحت‌تره. 49:59 اشتباه نکنم؟ 50:00 ذهن این‌جوری غم رو به خشم shift می‌کنه؟ 50:03 به نوعی، بله. 50:06 احساس گناه نشانه‌های جسمانی اختصاصی داره؟ 50:08 مثل بقیهٔ احساسات. 50:09 احساس گناه خشمه. 50:11 نشانه‌هاش شبیه خشم به خودشه، 50:13 ولی فقط خشم توش نیست. 50:16 احساس گناه توش غم هم هست. 50:17 یعنی احساس pure نیست که بگیم تک‌بعدیه. 50:23 توش ترس داره، 50:24 غم داره، خشم داره. 50:26 یعنی احساس گناه مانع سوگ می‌شه؟ 50:28 بله الهه، مانع می‌شه. 50:29 غم یعنی من خالی شدم، درسته؟ 50:32 به مباحث قبلی برگردید، متوجه می‌شید که اصالت غم با 50:36 احساس گناه فرق می‌کنه و چرا احساس گناه مانع می‌شه. 50:41 نمی‌خواد بپذیره دیگه. اصلاً درواقع ego رو باید تغییر کرد. 50:44 بله، به نوعی؛ ولی راجع‌به درمان نتیجه‌گیری نکنید. بذارید بریم جلوتر. 50:49 اون مثالِ partner که رفته، احساس گناه از انتخابش؛ بیشتر توضیح می‌دید؟ 51:07 شما سوگواری می‌کنید تا به پذیرش برسید، 51:10 و بعد از پذیرش بازم یک غم ملایمی هست. 51:14 چون خشم ابراز قدرته، درسته؟ خشم رو توبه کنیم یا منتظر بمونیم؟ 51:19 فعلاً منتظر بمونید تا برسیم بهش. اوکی، بریم سراغ موضوع. 51:24 یعنی از این جمع بهش نگاه کنیم. ببینید، 51:28 وقتی راجع‌به مفاهیم انتزاعی داریم صحبت می‌کنیم، 51:32 مثلاً داریم می‌گیم احساس گناه، یه فهم انتزاعیه، 51:37 برای این‌که راحت‌تر ببینیمش؛ یعنی برای این‌که بتونیم انگار ابعاد بیشتری توش ببینیم. 51:43 این‌که احساس گناه تا مسئولیتی نباشه، تولید نمی‌شه. 51:47 شما نمی‌تونید از من الکی احساس گناه بگیرید. اگه شما مسئولیتی رو نتونید روی دوشم بذارید، 51:53 نمی‌تونید از من احساس گناه بگیرید. یعنی اگه مادر وظیفه‌ای رو درست روی دوش تو نذاره، 51:58 نمی‌تونه با احساس گناه controlـت کنه. 52:01 یعنی اگه من احساس مسئولیتی در قبال این کلاس نکنم، 52:06 شما نمی‌تونید به من احساس گناه بدین. اگه مسئولیتی نباشه، احساس گناه نیست. 52:13 پس اول باید احساس مسئولیت به تو بدم؛ 52:17 یعنی اول باید بیارمش جزو وظایف و مسئولیت تو. 52:20 یعنی اول باید بیارمش جزو مسئولیت‌های تو 52:23 تا بتونم ازش احساس گناه بسازم. یک: 52:27 مادری که مسئولیت این رو به کودک نده که تو باید... 52:31 تو از بچگی‌ت هم باید از منِ مادر مراقبت کنی. تو باید حواست به من باشه، 52:35 من مریض نشم، تو باید حواست به من باشه که پام درد نگیره؛ تو 52:39 باید حواست به این باشه که من برای تو این کارها رو کردم، 52:44 تو هم باید برای من بکنی. 52:46 حواست به این باشه که وقتی بچه بودی، گریه کردی، من با خون دل بزرگت کردم. 52:52 درست شد؟ تو هم باید همین کار رو کنی. حالا پس مسئولیت مراقبت از من شد با تو، درست شد؟ 53:01 نکته‌ای که اون‌ورش وجود داره: پس من اول مسئولیت رو بهت می‌دم. 53:05 حالا می‌تونم ازت احساس گناه بکشم. می‌خوام آشغال‌ها رو ببرم دم در؛ پام درد می‌کنه. 53:11 می‌گم آشغال‌ها رو ببر. تو می‌گی «باشه، بعد از فیلم.» این مثال رو بارها زدم. 53:15 و مامان لنگ‌لنگان بلند می‌شه تا آشغال‌ها رو ببره. دیگه شما نمی‌تونی بشینی، 53:21 چون مسئولیت مراقبت از اون آدم با توئه و تو اون آدم رو دوست داری. 53:25 یعنی superegoی تو نمی‌ذاره بشینی. چرا؟ چون مسئولیت مراقبتش با تو بود. درست شد؟ 53:31 مسئولیت پایی که درد می‌کنه با توئه. 53:34 مسئولیت تصمیمی که اون می‌گیره که به خودش داره آسیب می‌زنه با توئه. درست شد؟ 53:40 درواقع مسئله اینجاست که نمی‌گم سالم و ناسالم؛ بازم دارم split می‌کنم. 53:46 [نامفهوم]. 54:00 تجربه دارید. نه، حالا واقعیتش اینه که من فوتبالی نبودم بشینم فوتبال ببینم. 54:05 اما این مثال شفافه، ملموسه، که ما راحت می‌تونیم باهاش ارتباط برقرار کنیم. 54:11 خب، یعنی درواقع من باید برم مراقبت کنم، چون داره به خودش آسیب می‌زنه. neurotic یعنی چی؟ 54:16 یعنی اون باید بتونه ببره؟ دوست داره الان ببره؟ ببره. 54:19 پاش درد می‌کنه، می‌تونه نبره؛ انتخابشه، اون آدم بالغه. 54:23 ولی می‌دونی، چون مسئولیتش با منه، دیگه این‌ها کار نمی‌کنه. 54:29 چون مسئولیت نگهداری از اون آدم با منه 54:33 و دردی که می‌کشه مسئولش منم، نه خودش. 54:37 مسئولش من شدم دیگه. 54:39 یعنی پس اون انتخاب می‌کنه آشغال‌ها رو الان ببره، ولی انگار مسئولیت انتخابش گردن من افتاد. 54:47 پس من باید ببرم. این می‌شه انگار اون با احساس گناه... 54:51 یعنی پس تا مسئولیت گردن شما نباشه، احساس گناه بی‌معناست. اون داده به تو دیگه. 54:57 طی سال‌ها، اون مسئولیت مراقبت از خودش، 55:02 نگهداری از احساسش، behaviorـش، رفتار تو، فکر تو، حس تو، 55:08 مسئولیتش رو انگار اون از تو خواسته، نه؟ 55:13 یعنی از تو خواسته که این مسئولیت‌ها با تو هست و تو باید این مسئولیت‌ها رو رعایت کنی. 55:20 اگه نکنی، superegoتو می‌ندازم به جونت. 55:24 تو نمک‌نشناسی، تو خائنی، تو نمی‌دونم بی‌معرفتی، 55:29 تو بچهٔ خوبی نیستی. حیف من که چه می‌دونم این همه 55:34 عمر، با سینهٔ بدون شیر بزرگت کردم، و و و... همهٔ این‌ها. 55:40 درست شد؟ 55:41 خب، یکم به سؤال‌ها جواب بدیم ببینیم کجاییم. 55:43 در جاییم. 55:52 [نامفهوم]. 55:54 [نامفهوم]. 55:55 اینجا نمی‌تونم اصطلاحات موردی رو توضیح بدم. 55:58 ولی الان این‌ها رو می‌گم، بریم جلو ببینیم چی می‌شه. 56:03 [نامفهوم]. 56:05 کلاس سوگ همین‌طوری غمگینه؛ شما انگار مودتون پایین‌تر شده. 56:09 نه، مودم پایین نیست؛ صدام رو پایین میارم چون اتاق کنار من مراجع هست. 56:14 یعنی یه مقدار انگار یه‌جوری صحبت می‌کنم که یکی اینجا خوابیده. 56:20 به‌خاطر همین تُن صدام رو میارم پایین که مراجع اتاق بغل متوجه نشه. 56:26 مادرهایی که پیش بچه‌هاشون از زندگیشون شکایت می‌کنن، حس گناه می‌دن به بچه؟ 56:29 بله، می‌دن. این ابزاره؛ نه فقط مادرها 56:32 یا پدرها، خیلی‌های دیگه. سن مسئله‌تون مهمه. 56:36 بله، هفت‌سالگی شروع می‌شه. 56:40 [نامفهوم]. 56:45 [نامفهوم]. 56:50 [نامفهوم]. 56:58 خیلی خوب. درسته که شما مسئول اتاق 57:04 بغل نیستید؛ من مسئول اتاق بغل نیستم. 57:09 اینم حرفیه. 57:11 می‌تونم احساس گناه نداشته باشم، ولی دارم. 57:14 احساس می‌کنم مسئولیت تُن صدام با منه که مزاحم اون‌ها نشه. 57:18 حالا این‌که درست یا غلطه، کاری نداریم ما. 57:21 ولی می‌تونه این احساس گناه، خشم بعدی رو ایجاد کنه؟ 57:24 بله. 57:24 یعنی خشم از خودم می‌ره سمت اون‌ها. 57:27 داد بزنید، ما پشتتونیم. 57:29 ان‌شاءالله. 57:30 خب. 57:31 [نامفهوم]. 57:35 گفتم احساس گناه بد یا خوب نیست، دوستان. 57:37 این‌که ما داریم تبیینش می‌کنیم، 57:40 دقت کنید، 57:40 این‌که ما داریم این موضوع رو تبیین می‌کنیم، فقط برای شفاف‌شدن نیست. 57:46 من می‌خوام بفهمیدش؛ داره چه اتفاقی می‌افته. درست شد؟ بفهمید چه اتفاقی. 57:51 [نامفهوم]. این یعنی control. 57:55 مرسی. خودت نه؛ superegoیی که داخلت هست رو. نکته‌ای که وجود داره... 58:00 حالا مهدی، این نمی‌خوام بحث فلسفی کنم. 58:03 اون superegoی بیرونی درواقع همون درونی تو بوده که project شده. 58:17 یعنی superegoیی که بیرون هست رو کی ساخته؟ من ساختم دیگه. 58:20 یعنی درواقع والد رو من ساختم، superegoی بیرون رو من ساختم که حالا اومده سوار من شده. 58:25 من باز هی تعدیلش می‌کنم، دوباره projectش می‌کنم یا externalizeش می‌کنم، 58:29 دوباره می‌ره از نو ساخته می‌شه و می‌ره سمت من. 58:31 این درواقع این سیکلی که داریم ازش حرف می‌زنیم، درست شد؟ همین‌جا هی می‌ره میاد، 58:36 هی می‌ره میاد، هی می‌ره میاد، هی می‌ره میاد، هی می‌ره میاد. 58:41 [نامفهوم]. 58:45 [نامفهوم] یا بیشتر توضیح بدین superegoی بیرونی. درواقع جامعه‌ست؛ جامعه. 58:50 خب، بریم سراغ سؤال‌های دوستانی که دست بلند کردن. الهام، بفرما. 58:58 سلام استاد. 58:59 سلام الهام. 59:01 خسته نباشین. 59:02 سلامت باشین. 59:04 استاد، من یک مشکلی که الان دارم و حالا 59:07 توی کلاس‌های شما کلاً هر از 59:09 چندگاهی به این مشکل می‌خورم، 59:11 اینه که ما به‌هرحال، 59:13 خب، توی کلاس‌های مختلف، 59:15 تبیین رفتارمون 59:17 رو می‌فهمیم که حالا این 59:19 رفتار، 59:21 علتش چی بوده، 59:22 از کجا سرچشمه می‌گیره، 59:24 به کنار. اما بحث نظام 59:26 ارزشی و اخلاقیات و 59:28 تمدنی که ما داریم توش زندگی 59:30 می‌کنیم و این‌که 59:34 ناگزیریم 59:34 که به‌هرحال ما یه سری چیزها رو 59:37 قبول کنیم 59:38 و رعایت کنیم. چه‌جوری 59:40 می‌شه؟ مثلاً خب ما می‌دونیم 59:42 یه سری چیزها، احساس گناهی 59:45 هست که از طرف جامعه به سمت ما 59:46 داده می‌شه که ما تو اون مرزبندی‌های خودمون بمونیم. 59:50 یه کسی هم که میاد 59:51 از ما مشاوره می‌گیره، 59:54 من خودم تو این قضیه موندم 59:56 که پس کجاها درسته؟ 59:59 مرز آدم‌ها کجاست؟ 1:00:01 که حالا اون 1:00:02 مراجعی که میاد می‌گه که من 1:00:04 این احساس گناه رو دارم، 1:00:06 این اشتباه رو کردم، فلان چیز هست؛ 1:00:08 حالا 1:00:10 ما تا کجا می‌تونیم راهنماییش کنیم؟ 1:00:12 بگیم مرز اینه، 1:00:14 تو توی این قالب زندگی کن 1:00:16 و درست اینه؟ 1:00:17 اصلاً درست و غلط چیه؟ 1:00:19 واقعاً من این موندم 1:00:21 که اگه درست و غلطی وجود نداره، 1:00:23 چجوری پس ما مراجع رو می‌تونیم هدایت کنیم 1:00:25 به سمت یه زندگی سالم، 1:00:27 وقتی خودمون نمی‌دونیم درست چیه، غلط چیه، 1:00:29 مرزها کجاست؟ 1:00:30 چون من احساس می‌کنم 1:00:33 با توجه به هر خانواده‌ای، 1:00:35 مرزها متفاوته دیگه. 1:00:37 پس وقتی یه اشل مشخصی 1:00:39 وجود نداره، ما نمی‌تونیم آدم‌ها رو 1:00:42 به یه سمت‌وسوی 1:00:43 سلامت هدایت کنیم. من خودم 1:00:45 که تو این قضیه موندم. 1:00:47 ببین الهام، یه بحثیه. ببینید، صحبت‌هایی که 1:00:49 من سر کلاس می‌کنم برای شما متخصص‌هاست. 1:00:53 ببینید دوستان، 1:00:53 هیچ‌کدوم از مباحثی که من 1:00:55 می‌گم شاید واقعاً نتونید شما با هیچ 1:00:57 مراجعتون مطرح کنید. 1:01:00 دقیقاً. هدف من 1:01:02 فهم یک محتوا برای شماست. 1:01:04 ببین، اگه ما می‌آییم اینجا narcissistic رو باز می‌کنیم، 1:01:06 borderline رو باز می‌کنیم، 1:01:08 منظورم این نیست که شما برید 1:01:09 به مراجع بگید «تو narcissisticـی، این‌طوری...» 1:01:12 «این مسئولیتی که تو داری اضافه‌ست، 1:01:14 الکی گذاشتن روی دوشت. 1:01:15 مال تو نبوده، مال اون بوده. 1:01:17 خب، این احساس گناهی که بهت داده 1:01:20 مادرت؛ مادرت می‌تونست تحمل کنه 1:01:22 تو یک ساعت بعد آشغال‌ها رو ببری بذاری. 1:01:23 خب، اگه نکرده و انتخاب کرده الان ببره، 1:01:27 چرا احساس گناهش مال توئه؟ 1:01:28 چرا مسئولیت حسی که اون داره، 1:01:30 علی‌رغم این‌که اون می‌تونه خودش مراقبت کنه 1:01:33 و نمی‌کنه، گردن توئه؟» 1:01:36 اعتقاد کن. یعنی ما قراره این رو با مراجع کار کنیم، 1:01:40 نه این‌که بیام به مراجع بگم که «اوکی...» 1:01:42 اصلاً این مباحث حتی واسه ماهایی که روان‌شناس هستیم، به‌شدت چالش‌برانگیزه. 1:01:48 یعنی الان شما فکر کنید یه case، یه شخصی که دانش روان‌شناسی نداره، 1:01:51 اصلاً نمی‌فهمه ما الان توی این کلاس داریم راجع‌به چی صحبت می‌کنیم. 1:01:55 می‌دونید، درگیر این می‌شه که «خب، اگه این‌ها نباشه چی می‌شه؟» 1:01:58 اگه که سنگ روی سنگ... مثلاً بحثم این نیست که این‌ها نباشه یا باشه. 1:02:03 درواقع هدف من تبیین این موضوعه. 1:02:05 حالا این‌که مثلاً به مراجع بگی «تو زخم narcissistic داری»، 1:02:09 خب اون چی می‌فهمه زخم narcissistic؟ منظور تو چیه؟ 1:02:14 «تو افسرده‌خویی و این به‌خاطر مثلاً، چه می‌دونم، دورهٔ pre-Oedipal توئه.» 1:02:19 خب اون نمی‌فهمه تو چی می‌گی. 1:02:21 پس هدف این نیست که شما این دانش رو اینجا بردارید، نکته‌برداری کنید، 1:02:27 برید به مراجع بگید. اون که [نامفهوم] می‌کنه. 1:02:31 دقیقاً، اصلاً متوجه نمی‌شه. و من صحبتم اینه: 1:02:36 خب یه مراجع میاد از ما مرز درست رو می‌خواد، 1:02:40 چون می‌گه «من واقعاً این کار رو کردم، من نمی‌دونم درست چیه.» 1:02:44 می‌دونید، از ما راه درست زندگی‌کردن می‌خواد. 1:02:48 این‌که اون دنبال درسته، خودش مسئله‌ست. یعنی این‌که چرا تو تشخیص نمی‌دی درست یعنی چی؟ 1:02:54 یعنی این‌که اون دنبال درست می‌گرده؛ 1:02:57 این‌که چه‌کار باید کرد، چه‌کار نباید کرد، 1:03:00 خود این سؤال گنگ و مبهمه. 1:03:03 یعنی درواقع من می‌خوام این رو بدونیم که وقتی من دارم برای شما مسئولیت 1:03:07 یا حسرت یا حسادت یا envy یا مرز رو تعریف می‌کنم، می‌خوام شما بفهمینش، 1:03:12 نه این‌که بریم به مراجع بگیم که «درستش اینه.» درست این نداره. 1:03:16 اون هر کاری دوست داره بکنه. چرا نمی‌کنه؟ از چی می‌ترسه؟ 1:03:21 از اخلاقیات دیگه، از ارزش‌ها 1:03:24 می‌ترسه و این‌که پاش رو از مرزش بیرون نمی‌ذاره. 1:03:31 نمی‌ذاره. اگه دوست داره مرز خودش رو حفظ کنه، خب بکنه. 1:03:38 می‌تونید؟ یعنی منظورم اینه که پس گیرش چیه؟ 1:03:40 اگه دوست داره به مرز خودش معتقد باشه، خب باشه. 1:03:46 آه، اون احساس گناه، اون فشاری که احساس گناه بهش 1:03:49 میاره، خب اون باعث می‌شه که بیاد مراجعه کنه دیگه. 1:03:52 باشه. هر جا احساس گناهی هست، مسئولیتی هست دیگه. 1:03:56 خب، من می‌خوام شما بتونید روی مسئولیت مداخله کنید، 1:03:59 به‌خصوص تو سوگ؛ حالا جای دیگه کار ندارم. 1:04:03 ببینید، مسئولیت‌زدایی هست؛ یکی از دوستان نوشت. 1:04:06 حالا توضیح می‌دم، برم جلوتر. توی guilt میام می‌گم که اصلاً بحث مداخله... 1:04:11 شما تا ندونید ته ماجرا، سر ماجرا کجاست، یعنی چی می‌خواید مداخله کنید؟ 1:04:17 روی چی می‌خواید مداخله کنید؟ 1:04:19 تا شما ندونید که احساس گناه هست، 1:04:23 زیرش خشم به خوده، و اون مفهوم زیرش، 1:04:26 مفهوم شناختی زیرش، مسئولیته، من می‌گم پس روی چی می‌خواید مداخله کنیم؟ 1:04:30 اگه نمی‌دونیم سر و ته داستان چیه؟ 1:04:33 به‌خاطر همینه که می‌گم اول سر و ته ماجرا رو بفهمیم. 1:04:39 پس هر جایی که احساس بد به مراجع دست می‌ده، ما روی اون باید مداخله کنیم. 1:04:44 اگه احساس گناه حال اون رو خوب می‌کنه و کارش رو انجام می‌ده، ما کاری باهاش نداریم. 1:04:50 حالا مفصل‌تر از اینه، ولی درسته تا حدی، چیزی که می‌گید. 1:04:54 ولی مفصل‌تر این‌که حالا احساس گناه کارکردش چیه برای این مراجع. 1:04:59 خیلی وقت‌ها ما می‌ریم پشتش قایم می‌شیم. 1:05:03 آها، درسته. باشه، ممنونم از مطالبتون. 1:05:08 زنده باشید. چشم، می‌ریم جلوتر. 1:05:12 یه چیز هم من بگم دوستان؛ یه جاهایی، حالا این حداقل تجربهٔ منه، 1:05:17 حالا بعضی‌ها شاید بگن که هرچقدر 1:05:21 من تلاش کنم، اصل ماجرا... 1:05:24 ببینید، یک سال و خورده‌ایه داریم با هم میایم. 1:05:30 واقعاً زبونم قاصره از این‌که... یعنی خیلی جالبه بهتون بگم، 1:05:35 من تلاش می‌کنم یه چیزی رو بهتون برسونم، 1:05:37 ولی از دید خودم حتی ده درصدش هم نمی‌تونم بهتون برسونم. چرا؟ 1:05:42 چون من باید از کلمات و واژه‌ها استفاده کنم. 1:05:46 هزاران اما و اگر توش وجود داره. واقعاً نمی‌تونم. 1:05:49 یه جایی فشار خیلی زیادی به من میاد که اون چیزی که دارم بهتون می‌گم، پنج درصد، ده درصد ماجراست. 1:05:55 بقیه‌ش چیه؟ یعنی بقیه‌ش رو چجوری بیام مدل کنم؟ 1:05:58 بقیه‌ش رو چجوری بیام بهتون توضیح بدم؟ 1:06:03 خب، پس به‌خاطر اینه که من می‌فهمم این‌جایی شما گیج می‌شین؛ هزار تا سؤال پیش میاد. 1:06:08 اگه این رو گفت چی؟ اگه اون کار رو کرد چی؟ اگه مسئولیت نباشه چی؟ 1:06:12 چقدر مسئولیت‌زدایی کنیم؟ تا کجا مسئولیت‌زدایی کنیم؟ 1:06:15 حالا اصلاً مسئولیت‌زدایی کردیم، چی جاش بذاریم؟ 1:06:18 role-play هم می‌کنیم فرشته، تا جایی که بشه، ولی اصل داستان مفهومه. 1:06:23 مفهوم رو بگیریم تا بتونیم role-play هم کنیم. 1:06:27 [نامفهوم] شکیبا. می‌فهمم یه چیزی رو می‌رسونم بهتون، 1:06:31 اما می‌دونم این‌که بهتون می‌رسونم پرنقصه. 1:06:33 اگه به من باشه می‌گم این مفهوم مثلاً بیست ساعت دیگه کار داره، 1:06:37 این مفهوم صد ساعت دیگه کار داره. 1:06:42 با یه جمله می‌تونید تقریباً بفرمایید؟ 1:06:46 دارم تلاش هم می‌کنم برسونم دیگه؛ ناقص می‌رسونم. 1:06:52 احساس می‌کنم گیج می‌شید این‌جایی و خیلی اون 1:06:55 بزرگ‌تر از چیزیه که من دارم می‌گم. 1:06:58 بحث کمال‌گرایی نیست؛ می‌فهمم نقص داره. 1:07:02 یعنی می‌دونم مثلاً نود درصدش نیست واقعاً؛ یعنی به تعارض می‌خورید یه جاهایی. 1:07:08 ولی دیگه الان بضاعتی که هست اینه دیگه. الان بریم ببینیم چی می‌شه. الهه، بفرما. 1:07:16 سلام استاد، وقتتون بخیر. 1:07:18 نسبت به چیزی که گفتید، احساس گناه تعارض 1:07:21 داره با احساس غم و جلوگیری می‌کنه ازش. 1:07:25 من خودم احساس می‌کردم که به‌دنبال احساس گناه، 1:07:29 شاید همون غمگینی هم به دنبالش میاد. 1:07:32 و یه جایی یادم هست که گفته بودید 1:07:35 سه عنصر اصلی سوگواری درواقع احساس غم، 1:07:39 احساس گناه و panicـه، اگه اشتباه نکنم. 1:07:42 بعد یه مقدار گیج شدم. 1:07:44 اگه گفتیم مانع از سوگواری می‌شه، [نامفهوم]. 1:07:49 مرسی، چشم. ببینید، بخوام خیلی کلی و راحت نگاش کنم، اولین 1:07:55 process توی سوگواری چی بود؟ این‌ها modelـن؛ نمی‌گم این 1:08:01 درسته یا غلط. انکار بود. دومیش چی بود؟ خشم بود. درست شد؟ 1:08:07 احساس گناه محل مداخلهٔ شدیدش تو فاز دوه، تو stage دوه. 1:08:13 چرا؟ چون زیر احساس گناه چی بود؟ خشم از خود. 1:08:18 یعنی درواقع ما گفتیم مرحلهٔ دوم سوگواری، 1:08:21 بعد اول از انکار رد بشیم، بعد از خشم رد بشیم، 1:08:25 بعد بیایم از چانه‌زنی رد بشیم، بعد بیایم از افسردگی رد بشیم، 1:08:30 پذیرش و اون معناهایی که داریم براش می‌دیم. تو چانه‌زنی هم خشم هست؛ قطعاً درسته. 1:08:36 نکته‌ای که برام اینجا مهمه، بتونیم ببینیمش: احساس گناه یکی از 1:08:44 المان‌های تولیدکنندهٔ این خشمه؛ یعنی شما وقتی خشم دارید، به یه هستهٔ 1:08:50 تولیدش نیاز دارید. یکی از اساس‌های تولیدش همینه. 1:08:56 این مراحل برای همین به این ترتیبه؟ اصلاً ترتیب نداره. 1:09:00 این‌ها انگار stageهای دایره‌واره؛ چرخه‌واریه که برای سوگواری می‌گن، برای این‌که مدلش کنیم. 1:09:05 گفتم، من اصلاً خودم خیلی اعتقاد ندارم این‌شکلیه، ولی درست داره تبیین می‌کنه، 1:09:10 حتی دقیقاً توضیح می‌ده چه اتفاقی می‌افته؛ چون همه دارن همین کار رو می‌کنن. 1:09:15 یا این کار رو می‌کنه، یا عصبانیه، یا داره همه‌ش توجیه می‌کنه، یا توی افسردگی فرو رفته. 1:09:20 اون پذیرش هم که بحثش جداست و اون لحظه‌ای که قسمت آخرش داره. 1:09:24 پس این رو می‌خوام تو ذهنتون داشته 1:09:27 باشین که اون خشم رو یه بخشیش رو 1:09:30 احساس گناه متقبل می‌شه. و چرا می‌گم مانع می‌شه؟ 1:09:33 شما تا از خشمتون رد نشین، وارد غم نمی‌شین. درسته؟ 1:09:37 این‌ها، باز می‌گم، چرخه‌ست؛ باز نگیرید که خطی نگاش می‌کنیم. 1:09:42 ولی ببینید، تا زمانی که من احساس گناه دارم، 1:09:45 عصبانی‌ام از خودم، بابت رابطه‌ای که تمام شده، 1:09:49 بابت گلی که خشک شده، نمی‌شینم بابتش گریه کنم؛ خشمه، نفرته، 1:09:54 به‌دنبال انتقامم، به‌دنبال سرزنشم. 1:09:57 این هنوز، درسته، ما می‌گیم یکی از مراحل سوگواریه، 1:10:02 ولی این انگار داره اختلال ایجاد می‌کنه. 1:10:05 یعنی به‌جای این‌که بشینم غمگین باشم، 1:10:08 دارم به این فکر می‌کنم «چی شد ولم کرد؟» درست شد؟ 1:10:11 درسته، بخشی از ماجراست؛ اما انگار داره مانع می‌شه. 1:10:17 این درسته که یک راه تشخیص توی اتاق درمان اینه که مراجع غمگینه، 1:10:21 ولی حسش به درمانگر منتقل نمی‌شه. درسته جواد؟ یکیش همینه. 1:10:26 یکی از نشانه‌های احساس گناه اینه که مراجع غمگینه، ولی شما دریافتش نمی‌کنید. 1:10:32 توی انتقال با شما یک چیز دیگه هست. 1:10:35 توضیح می‌دم دوستان که احساس گناه، درواقع بازی‌های ناهشیاری که توی 1:10:40 transference، یعنی توی انتقال و انتقال متقابل، به شما project می‌شه. 1:10:48 یعنی اگه دقت کنید، یه جایی مراجع وقتی احساس گناه داره، تو رو در مسند قاضی می‌شونه و می‌گه «بیا من رو بزن، 1:10:54 بیا من رو تحقیر کن.» 1:10:55 و اگه شما نذارید، یعنی شما نزنی و بهش حق بدی، می‌گه 1:10:58 «باشه، پس تو من باش؛ من خودم خودم رو می‌زنم، تو جلوم رو بگیر.» 1:11:03 یعنی توی انتقال هم همینه؛ یعنی درواقع اونجا هم این‌ها ابزارهایی‌ان که می‌تونید تشخیص بدین. 1:11:09 ولی مفصل‌تر توضیح می‌دم. [نامفهوم]. 1:11:13 چشم، درست؛ می‌ریم جلو. نگران نباشید، این جلسه فقط احساس گناهه، اصلاً تموم نمی‌شه. 1:11:19 کار داره. آتیش خشم، عشق، غم رو... خب، بله. 1:11:23 پس درواقع چرا داریم احساس گناه رو mention می‌کنم براتون؟ 1:11:27 برای این‌که ببینیدش که احساس گناه خشم رو تولید می‌کنه و آتیشش رو شعله‌ور می‌کنه. 1:11:33 پس الهه، نمی‌دونم تونستم سؤالت رو جواب بدم یا نه؟ 1:11:37 که درواقع این‌ها که می‌گیم اختلال ایجاد می‌کنه، یعنی درواقع تا وقتی من 1:11:43 درگیر خشم از خودمم، انگار نمی‌پردازم به این‌که «آقا بپذیر، فلانی رفته دیگه.» 1:11:49 بله، یعنی اول باید روی احساس خشم فرد 1:11:52 کار بشه تا بتونه به سوگواری برسه؟ 1:11:56 احساس خشم. 1:11:57 همون احساس خشم فرد. خیلی ممنون هستم. 1:12:00 خواهش می‌کنم، زنده باشین. خب، به‌ترتیب بریم؛ فرح، 1:12:04 و بعد هم نسرین، و بعد هم مهتاب. مهتاب، لیلی. 1:12:09 وقت خیلی کمه استاد. 1:12:11 سلام فرح، وقتت بخیر. 1:12:12 سلام. یعنی امشب خواستم اذیتتون نکنم؛ بچه‌ها نذاشتن، گفتن «چرا سؤال نمی‌پرسید؟» 1:12:17 عرضم به حضورتون که من توی اون قسمتی که راجع‌به زخم narcissistic توضیح دادین، 1:12:22 ولی شاید چون من تعریف کاملی الان توی سرم از زخم narcissistic ندارم، این سؤال رو می‌پرسم. 1:12:27 یه چیزی رو نفهمیدم. 1:12:29 اون‌جایی که گفتین یه حجم زیادی 1:12:33 از مسئولیت این زخم رو ایجاد می‌کنه. 1:12:42 خب، narcissist که اصلاً دیگران براش مهم نیستن؛ همه‌چیز رو امتداد خودش می‌بینه، نه خودش رو امتداد همه‌چیز. 1:12:46 پس این مسئولیتی که می‌گین کجاست؟ من درست متوجه نشدم. 1:12:51 وقتی همهٔ دنیا مال منه، مسئولیت همه‌ش با کیه؟ 1:12:55 خب، پس چرا وقتی که مثلاً با یه نفر ارتباط یا با چند نفر ارتباط برقرار می‌کنن، 1:12:59 بعد رهاشون می‌کنن، عین خیالشون هم نیست، اگه مسئولیتش رو قبول داره؟ 1:13:03 قبول داره دیگه؛ اون مال منه اصلاً. 1:13:05 اون آدم جدایی نیست که... ببین فرح، من می‌رم بستنی می‌خورم، نصفش رو می‌خورم، 1:13:09 بقیه‌ش رو می‌ریزم دور. باید احساس گناه بگیرم؟ 1:13:14 خب، بستنی با اون آدم فرق نمی‌کنه، یعنی؟ 1:13:17 نه، فرق نمی‌کنه. توی روانش فرق نمی‌کنه؛ مال منه. ببین، دقیقاً، پولش رو دادم، 1:13:22 دوست ندارم بخورم؛ می‌خوام آتیش بزنم، می‌خوام نفت بریزم روش، بسوزونمش. 1:13:28 به کسی ربطی نداره. وقتی مسئولیتش با منه، مال منه. ببین، مال منه؛ یکی دیگه نیست، 1:13:34 یه جای دیگه نیست. من دوست دارم بریزم دور. 1:13:38 اتفاقاً همین باعث می‌شه که خیلی راحت می‌تونم از این رابطه برم تو اون رابطه. 1:13:43 آها، 1:13:49 یعنی این مسئولیت با 1:13:54 اون مسئولیتی که ما 1:14:00 فکر می‌کنیم فرق می‌کنه؟ 1:14:05 آدم، مسئولیت مراقبت از خودش با خودشه؛ همینه. اون مسئولیتی که شما فکر می‌کنید خیلی superegoـیه. 1:14:09 من دارم راجع‌به یه چیز بزرگ‌تر صحبت می‌کنم؛ مسئولیت مراقبت از من با منه، نه؟ 1:14:15 مثلاً من یه دختری تو رابطه‌ام، فکر می‌کنم داره اذیتم می‌کنه، خیلی بهم فشار میاره؛ می‌گم بیا من رو بگیر، منم می‌ندازمش دور. 1:14:21 چون مسئولیت مراقبت از خودم با خودمه. اون هم اضافه‌ست. 1:14:33 دکتر، صدام میاد؟ 1:14:40 صدا میاد. من رعایت می‌کنم مزاحمتون نشم، دوباره هی سؤال نپرسم. 1:14:46 شما فرمودید حس گناه کم‌تر آدم رو [نامفهوم] می‌کنه، 1:14:52 سخت‌تر از حس غم. اما هرچی فکر می‌کنم، 1:14:55 حس گناه برای من سخت‌تره تا غم؛ غم راحت‌تره. 1:14:59 یعنی تو چیزهایی که خودم مقصر نیستم، 1:15:02 درست غمگین می‌شم، می‌پذیرم که این‌جوریه؛ 1:15:06 اما وقتی که خودم مقصرم، بیشتر داغون می‌شم 1:15:09 از این طرف. شاید تبیین من این‌جوری باشه. 1:15:12 بعد هم حس می‌کنم شما دارید این‌ها رو توضیح می‌دید، 1:15:17 ما خودمون به تمام حس‌هامون آگاه بشیم و بعد 1:15:20 تمام حس‌هامون رو اول تجربه کنیم تو بدن خودمون. 1:15:26 من خودم هجده سال پیش تمام مرزهای اخلاقی خودم رو 1:15:31 شکوندم؛ یعنی تو ذهنم، یعنی تمامشون رو نابود کردم با فشار زیاد. 1:15:37 هجده سال پیش بوده دیگه. 1:15:39 بعد دوباره جمعشون کردم که این حس‌ها باشه 1:15:43 یا نباشه، چه مشکلی پیش میاد. دیدم نه، 1:15:47 من خودم نابود می‌شم؛ من نیاز دارم به این حس‌ها. 1:15:51 پس فهمیدم ناهشیارم می‌خواد مرزها نباشه، 1:15:55 اما هشیارم، بقام به خطر می‌افته. 1:15:59 اینو از صحبت‌تون فهمیدم. درسته؟ 1:16:02 بخشیش درسته، نه؟ superego ماست دیگه. 1:16:05 superego انگار مسئولیت مراقبت از ما رو داره؛ 1:16:09 می‌گه که تو اگه رعایت نکنی، ترک می‌شی. 1:16:13 اگه تو مرزهات رو رعایت نکنی، 1:16:15 اگه تو احساس گناه نداشته باشی، توسط اون‌هایی که دوستت دارن دور انداخته می‌شی. 1:16:21 اینجاست که مسئله‌ساز می‌شه. اما خب یه دوران خیلی سختی بود؛ من این رو کشیدم. 1:16:28 یعنی وحشتناک‌ترین دوران زندگی من همین بود. شک کردم به تمام حس‌های وجود خودم، 1:16:34 تمام احساساتم. 1:16:35 اما خب این رو برام تبیین کنید که حس گناه چرا کم‌تره، اما غم بیشتره. 1:16:41 شاید من جابه‌جاشون کردم دوتاشون، چون غم برام 1:16:44 خیلی راحت‌تره و آرامش بیشتری بهم می‌ده. 1:16:49 ببینید دوستان، این‌که می‌گیم کدوم حس بیشتره، کدوم 1:16:53 کم‌تره، باید ببینیم ما اینجا داریم... هر چیزی توی ساختار روان نسبیه. 1:16:57 درست شد؟ پس این‌که بیاییم بگیم کدوم کم‌تره، کدوم بیشتره رو این‌جوری نگاش نکنیم. 1:17:02 مثلاً من ممکنه احساس گناه داشته باشم؛ یعنی از خودم عصبانی می‌شم، 1:17:06 بعد به‌شدت بترسم از این‌که دچار احساس گناه هم بشم؛ یعنی ترس از خشم از خود، یعنی ترس... 1:17:12 ترس از superegoیی که بیاد من رو تنبیه کنه و از من عصبانی باشه. 1:17:17 خب، من می‌گم پس موضوع پیچیده‌ست؛ 1:17:21 یعنی این‌طوری نیست که بگیم یک element توش وجود داره. 1:17:24 یعنی من ممکنه ترس خیلی زیادی داشته باشم؛ ترس قدرت زیادی داره. 1:17:30 خیلی از آدم‌ها به‌خاطر این‌که دچار احساس گناه نشن، یعنی ترس از احساس گناه، 1:17:36 هیچ کاری نمی‌کنن، اقدام نمی‌کنن، حتی تصمیم نمی‌گیرن. 1:17:41 غم یا احساس گناهه؟ به‌خاطر همین می‌گم dynamicـه. 1:17:44 اما به شکل عام دارم می‌گم سوگواری یا غمگین‌بودن انگار سخت‌تره، چون ماندگاریش بیشتره. 1:17:50 یعنی اگه ما بخوایم حساب کنیم، حتی به لحاظ عصب‌روان‌شناختی، 1:17:54 انگار پایداری غم از سایر احساسات خیلی بیشتره. 1:17:58 این چیزیه که حتی واقعاً ما می‌گیم به لحاظ 1:18:00 استمرار و پایداری هیجاناتی که داریم اندازه‌گیری می‌کنیم. 1:18:04 فکر می‌کنم تا جایی که من می‌دونم، غم از همه‌شون ماندگارتره. درست شد؟ 1:18:09 پس خود همین نشانه‌ای بر سخت‌بودنشه؛ یعنی فکر کنم خوشحالی مثلاً کم‌تره. 1:18:14 خب، من سؤال سعید رو جواب بدم، بعد بریم سراغ مهتاب. 1:18:17 استاد، در narcissism همه‌چیز من هست، دیگری وجود نداره، و احساس گناه هم گفته بودید 1:18:23 روی دیگری سواره. بله سعید، narcissistها توی جاهایی که narcissistic رفتار می‌کنن، 1:18:28 خیلی احساس گناه ندارن. این یک. دو: 1:18:33 نمی‌تونیم بگیم احساس گناه وجود نداره؛ کم‌رنگه. 1:18:36 یعنی احساس گناه، یعنی superego، در هیچ‌کس نیست که نباشه؛ ممکنه جزیره‌ای باشه، 1:18:42 ممکنه split شده باشه، یکپارچه نباشه؛ و به همین دلیل هم هست. 1:18:46 بله، احساس گناه چون دیگری خیلی وجود نداره تو narcissisticها. این رو در نظر داشته باش. 1:18:52 پس دیگری که داریم ازش حرف می‌زنیم در دنیای بیرون نیست؛ دیگری یک آدم نیست. 1:18:58 دیگری یک فرد فیزیکی نیست که دو تا چشم داشته باشه؛ دیگری درون منه. 1:19:03 پس من احساس گناه دارم. در قبال کی؟ در قبال خودم. 1:19:06 یعنی اگه من نرم تو رابطه با این و اون، فکر می‌کنم در حق خودم ظلم کردم؛ 1:19:12 یعنی احساس بدی پیدا می‌کنم که چرا من به خودم نمی‌رسم؟ چرا همه‌چیز در خدمت من نیست؟ 1:19:18 متوجه؟ 1:19:19 یعنی این هویتِ دیگریه؛ یعنی تفاوتش فرق می‌کنه با اون چیزی که ما می‌گیم «دیگری»، 1:19:24 منظور یه آدمی که دوپاست؛ یعنی دو تا دست داره، دو تا چشم داره، دو تا پا داره. 1:19:33 نه، نترسید. حالا با superego، با احساس گناه حالاحالاها کار داریم. 1:19:39 حداقل مفهوم جا بیفته. هنوز دوستان می‌گن role-play؛ بگن هنوز مهتاب حسینی صحبت کنه. 1:19:47 قدمت superego مشخصه که چیه؟ قدمتش از سه‌سالگی، داریوش. 1:19:52 به شکل تمدن می‌گیم. احساس بدهکاری به خودش [نامفهوم]. مرسی سعید. 1:19:56 بله، یعنی احساس گناه هم به خودم پیش میاد. 1:20:02 قدمتش از سه‌سالگی می‌گیم. superego داره شکل می‌گیره، به شکل واضح. 1:20:07 اما تکاملی قدمتش از تمدنه. بفرما مهتاب. 1:20:11 ممنون استاد، وقتتون بخیر. 1:20:14 سلام. 1:20:14 استاد، اول این‌که صدا میاد؟ شاید دو تا کارگاه داشتین امروز. 1:20:20 استاد، اول این‌که در مورد اینی که حالا بچه‌ها... من تو کارگاه شما ببینم، خیلی سؤال پیش میاد. 1:20:25 بچه‌هایی می‌گن ما گیج شدیم و این‌ها. 1:20:28 ببینید، شما گفتین که «من نمی‌دونم 1:20:33 چجوری توضیح می‌دم، شاید من سخت می‌گم.» 1:20:37 من نظر خودم رو می‌گم: 1:20:40 اتفاقاً شما مفاهیم رو خیلی عالی جا می‌اندازید، حتی از نظر من، 1:20:44 چون‌که ببینید، ما این‌ها همه‌ش توی اتاق درمان به دردمون می‌خوره. 1:20:48 یعنی من باید یک درون پُری داشته باشم 1:20:52 نسبت به مفاهیم که بتونم مراجعم رو پُر بکنم؛ 1:20:56 یعنی وقتی خالی میاد پیش من، بتونم پُرش کنم. نه این‌که هدایتش کنم، 1:21:00 نه این‌که خوب و بد رو بهش [نامفهوم] بدم یا مرز رو بهش [نامفهوم] بدم. 1:21:03 تو مرز وجود ندارم. اگه من مرز بهش بدم، [نامفهوم] نمی‌شینه اونجا. 1:21:06 تو نه این مورد که مرز تعیین بکنم من براش. 1:21:09 بعد من فکر می‌کنم خیلی عالی توضیح می‌دین. 1:21:12 و این بحث احساس گناه و این‌ها، بیشتر من فکر می‌کنم اگه ما خودمون رو بذاریم وسط، 1:21:17 یعنی منم بیام خودم رو هی با صحبت‌های استاد 1:21:20 split کنم، نمی‌دونم دوپاره کنم، چندپاره کنم، 1:21:24 خودم رو بذارم تو اجتماع، مسائل رو [نامفهوم] کنم، خب آره، تو چند تا روزی تموم... 1:21:29 اگه بتونم خود مفهوم رو بگیرم، به دردم می‌خوره که بتونم [نامفهوم]. 1:21:33 اصلاً من یک مراجع دارم، 1:21:38 پدرش شانزده سال پیش مرده؛ مثلاً یک آدم سی‌وپنج‌ساله، شانزده‌سالش که بوده، 1:21:44 پدرش می‌میره و [نامفهوم]. 1:21:49 بعد از این‌که پدرش فوت می‌کنه، بعد خیلی هم 1:21:53 [نامفهوم]، شدیداً می‌ره توی قالب پدرش. 1:21:57 می‌گه «شانزده سال گذشته، هنوز دارم پنجشنبه‌ها برای پدرم [نامفهوم] می‌کنم.» 1:22:03 طوری رفتار می‌کنه که دوستان فکر می‌کنن پدرم تازه فوت کرده. 1:22:08 [نامفهوم]. هنوز باهاش دارم کار می‌کنم. 1:22:12 می‌خواستم ازتون بپرسم، این‌که حالا این با غمش [نامفهوم]، 1:22:15 خودش هم می‌گه «من هنوز نمی‌تونم بپذیرم پدرم مرده.» 1:22:19 و شاید منِ او رفته تو قالب پدر؛ [نامفهوم] با پدرش گره خورده باشه، 1:22:23 این‌طوری که اصلاً خودش نیست. یعنی وقتی اصلاً با احساساتش روبه‌روش می‌کردم، استرس می‌گرفتم. 1:22:29 می‌گفتم «تو خودت کی هستی؟ تو خودت کجا هستی؟» اینم می‌خواستم اگه... 1:22:34 [نامفهوم]. پس چون فردیه؛ یعنی مثال caseـی که آوردی، می‌شه فردی، 1:22:40 و چون وقت کلاس همین‌جوریش هم وقت کمه. باشه؟ 1:22:45 ولی می‌گم یعنی نمی‌تونم الان خیلی بهش ورود کنم، ولی مرسی که نظرت رو گفتی. 1:22:50 می‌تونی کلاس‌ها رو دنبال کنی، ادامه‌ش بیای، می‌رسی بهش. 1:22:56 به جواب سؤال‌ها می‌رسیم دوستان. آها، باشه. مشکلی هم نیست استاد، ببخشید. 1:23:02 دوستان، همه یک سؤال بپرسید که برسیم به همه. صف تکی و چیز نداریم؛ همه صف تکی. 1:23:09 استاد، یه سؤال بپرسم فقط؟ فقط یه سؤال. 1:23:15 احساس گناه، نمی‌شه بگیم که از مذهبه؟ 1:23:18 مثلاً کسی که خودش مذهبیه، ولی خانواده‌ش مذهبی نیستن، 1:23:22 بعد مثلاً برای این نمی‌ره با جنس مخالف ارتباط داشته باشه؛ 1:23:26 مثلاً اگه بره احساس گناه می‌کنه. خب این چیه؟ مرزبندی خانواده‌ش مثلاً این‌جوری نیست. 1:23:31 احساس گناه از همه‌جا میاد؛ می‌تونه از مذهب بیاد، می‌تونه از خانواده بیاد، 1:23:36 می‌تونه از عرف بیاد؛ از همهٔ نماینده‌های superego می‌تونه بیاد. 1:23:41 آها، پس از این‌ها. پس استاد، نمی‌شه یه سؤال دیگه هم بپرسم؟ 1:23:46 نه دیگه، یکی بود دیگه. 1:23:48 باشه، باشه. پس اون‌ها رو کی بپرسم؟ 1:23:53 ممکنه تمام سؤال‌هاتون اینجا جواب نگیره. 1:23:58 باشه آقا، در مورد چیزهایی بود که شما گفتین، مثال زدین. 1:24:02 اوکی. همه سؤال دارن؛ ممکنه اینجا نود نفر سؤال داشته باشن، مهتاب. 1:24:06 آها، استاد فقط جواب کوتاهی... منم بدون سؤال می‌کنم. اصلاً جواب نمی‌دیم. 1:24:12 یه دونه‌ش رو جواب می‌دم. 1:24:13 یه دونه کمه. 1:24:16 داریم ادامه می‌دیم، مهتاب. 1:24:17 ببخشید. چشم استاد، مرسی، شبتون بخیر. 1:24:21 لیلی، بفرما. 1:24:23 سلام، سلام. صدای من هست؟ 1:24:25 بله، بله. 1:24:27 خسته نباشید. 1:24:28 آقای دکتر، سؤالی که برای من هست این هستش که اگه ما انسان 1:24:33 رو حالا طبق اون چیزی که درواقع من با کلاس‌های شما جلو اومدم، 1:24:38 چیزی که حالا خودتون در حقیقت بهش هم اشاره کردید، 1:24:42 انسان آمیزه‌ای از تمدن باشه، گره‌خورده در فردیت، 1:24:46 و در حقیقت در مواجهه با... یعنی فردیت در مواجهه با بازداری، 1:24:53 همون اصطلاحی که خودتون به کار بردین که یعنی تمدن بالا آورده می‌شه توسط انسان، 1:25:00 یه جایی هم گفتیم طبیعت میل به ناهشیاری داره در انسان و 1:25:04 با توجه به این‌که به هر شکل اگه از این منظر هم نگاه بکنیم، 1:25:10 مغز الگوپذیر می‌شه؛ مغز الگو می‌گیره که 1:25:14 کم‌ترین، در حقیقت، میزان مصرف رو داشته باشه، 1:25:18 من می‌خوام ببینم پس دقیقاً الان 1:25:22 تمدن می‌تونه الگو ایجاد کنه، درسته؟ 1:25:25 الان دقیقاً تفکیک فردیت و تمدن کجاست و نقش کدوم پررنگ‌تره؟ 1:25:31 و حالا در ادامه می‌خوام به این موضوع هم اشاره بکنم، هرچند که 1:25:35 گفتین یه سؤال، ولی من زرنگی می‌کنم همهٔ این‌ها رو می‌زنم توی یه سؤال: 1:25:39 این‌که اگه راهکاری برای مراجع وجود نداشته 1:25:42 باشه که شما گفتین قبل‌تر، درخواست یکی از بچه‌ها، 1:25:48 راهکاری برای مراجع وجود نداره و مواجه‌شدن مطرحه؛ با چی مواجه بشه؟ 1:25:53 آیا همین تبیین‌هایی که شما می‌گین تخصصیه، درواقع 1:25:58 مراجع نیاز نداره که با این تبیین‌ها مواجه بشه؟ 1:26:02 و اگه قابل‌فهم نیست این تبیین‌ها برای مراجع، دقیقاً با چی باید مواجه بشه؟ 1:26:10 ببین لیلی، اگه یادت باشه، حالا ویس کلاس رو گوش بده؛ من فکر می‌کنم به سؤال جواب دادم. 1:26:15 که اگه مراجع می‌گه «من از مادرم عصبانی هستم که به 1:26:19 من احساس گناه می‌ده که من آشغال‌ها رو ببرم دم در»، 1:26:23 اشاره کردم که روی چی مداخله می‌کنیم؟ 1:26:27 ما با مفاهیم زیستی و existential کار نداریم. 1:26:31 من با این کار دارم که... اشاره کردم، توضیح دادم. 1:26:36 توضیح دادم که ما روی چه بخشی، روی 1:26:39 چه قسمتی ورود می‌کنیم و صحبت می‌کنیم. 1:26:43 وقتی هم که می‌گیم تمدن و انسان، ببینید دوستان، این درهم‌تنیده‌ست؛ 1:26:48 مثل همون داستان مرغ و تخم‌مرغه. 1:26:50 یعنی درواقع این‌که کی اول بود معلوم نیست، 1:26:53 ولی می‌تونم با قاطعیت بگم که تمدن، بالاآوردهٔ ساختار روانی ماست. 1:26:59 اول بالا اومد، حالا intertwinedـه؛ درهم‌تنیده‌ست. 1:27:05 یعنی الان دیگه نمی‌تونم بگم که اول چی بود؛ الان دیگه همش باهمه دیگه. 1:27:08 یعنی الان هم تمدن روی ما اثر می‌ذاره و هم ما روی تمدن، و دائم داریم این رو اصلاح می‌کنیم. 1:27:14 و نمی‌تونیم الان دیگه بگیم که کی اوله، کی دومه. حالا بخوایم باهاش بجنگیم، باهاش بریم... 1:27:20 اصلاً کار علمی، کار ما همینه؛ فقط این‌ها رو بتونیم کنار هم تبیین کنیم. 1:27:25 نمی‌دونم، تونستم جواب سؤالت رو بدم؟ 1:27:27 ببخشید، ببخشید. من این رو در ادامه در حقیقت بپرسم: 1:27:32 این‌که خب پس دقیقاً الان، 1:27:35 این‌که می‌گم تفکیکش، تفکیک این دوتا از همدیگه، 1:27:39 به‌خاطر این هستش که یک چیزی داشته باشیم، یک چیزی توی چنته داشته باشیم برای ارائه‌دادن. 1:27:45 من به‌عنوان یک درمانگر باید چی رو ارائه بدم دقیقاً؟ 1:27:49 یعنی وقتی نمی‌تونم این‌ها رو از هم تفکیک بکنم و این‌ها 1:27:54 به هم یک حالت خیلی گره‌خورده و توأمانی با همدیگه دارن، 1:28:00 خب دقیقاً چی باید... یعنی می‌تونید... من دنبال، نمی‌دونم، 1:28:04 حالا شایدم سؤالم اشتباه باشه، دنبال راهکارم؛ راهکار چیه؟ 1:28:09 راهکار... می‌دونید، دکتر، اینجا [نامفهوم]. راهکاری وجود نداره. 1:28:12 می‌دونید، مثل این سؤال می‌مونه که تو بگی که من 1:28:15 چه چارچوبی باید برای مراجع تعیین کنم؟ هیچی. 1:28:18 چارچوبی که داره رو خودش انتخاب می‌کنه؛ همون چارچوبی که باهاش راحت‌تره، 1:28:23 همون چارچوبی که براش آزار کم‌تری داره، همون چارچوبی که pathological نیست؛ 1:28:29 یعنی اون آدم توش درد نمی‌کشه، احساس بدی نداره. کار تو همینه؛ تسهیل‌گریه. 1:28:35 متشکرم. مرسی از شما. 1:28:41 خب هما، سؤالت رو بپرس. 1:28:44 سلام استاد. 1:28:45 سلام هما. 1:28:47 من سوالم رو سریع بگم. این‌که 1:28:50 می‌گیم که مسئولیت، خب، حس گناه میاره با خودش، 1:28:54 و این‌که سوگواری هم یک چرخه هست و روان یکپارچه‌ست؛ 1:28:58 خب، این سه تا رو من کنار هم قرار می‌دم. 1:29:03 بعد سوالم اینه که اگه ما، خب، مسئولیت داریم به 1:29:08 خاطر تمدنی که ایجاد شده، ما مسئولیت داریم از کودکی تا الان، 1:29:13 خب این باعث نمی‌شه که چرخهٔ سوگواری ما هیچ 1:29:17 وقت کامل نشه و هی توش باگ ایجاد بشه و نذاره؟ 1:29:21 به‌خاطر این‌که چرخه هست و dynamic داره، 1:29:24 نمی‌ذاره هیچ‌وقت سوگواری‌مون کامل بشه، حتی سوگواری برای یه چیز کوچیک. 1:29:30 خب شما در تمام طول عمرتون سوگوارید؟ 1:29:35 خب، پس چجوری می‌تونیم مراحلش رو طی کنیم، برسیم به آخرش؟ 1:29:39 خب، تو داری راجع‌به همهٔ سوگواری‌ها صحبت می‌کنی. 1:29:42 من ببین، مراجعی که پیشت میاد می‌گه «دوست‌پسرم ولم کرده»، خب، 1:29:46 تو برای این می‌تونی یه کاری بکنی. درست شد؟ 1:29:49 خب، می‌دونم این مسئولیت حالت گناه رو برده، 1:29:52 ولی این باعث می‌شه توی همهٔ روانش اثر بذاره دیگه. 1:30:00 ببین هما، وقتی که ما داریم ساختار... 1:30:03 من می‌فهمم که وقتی داریم راجع‌به مسئولیت صحبت می‌کنیم، 1:30:07 جایی که تلفیق بین تمدن و انسان هست، 1:30:10 خیلی گسترش پیدا می‌کنه و خیلی بسط 1:30:14 پیدا می‌کنه؛ می‌گم نمی‌خواد خیلی بزرگش کنید. 1:30:18 الان شما همین‌قدر بتونید تشخیص بدین توی اتاق 1:30:21 درمان که من اگه دوست‌پسرم ولم کرده، 1:30:27 گناه من چی بوده؟ چرا من از خودم عصبانی‌ام؟ 1:30:31 تو بتونی همین رو مداخله کنی، به نظر من کافیه. 1:30:35 ولی دیگه بسطش ندید؛ چون ما فیلسوف که نیستیم. 1:30:39 درسته، مباحث رو من از بالا میام مطرح می‌کنم، خُرد می‌شه میاد پایین، 1:30:43 ولی هدفم این نیست فیلسوف بسازیم. 1:30:49 درسته. 1:30:50 می‌تونید؟ من می‌خوام به اون فرد، به اون فردی برسیم. 1:30:53 خب بعد می‌شه دیگه همه‌مون سوگواریم. 1:30:59 ببین، اگه بخوایم این‌جوری فلسفی نگاه کنیم، مگه نمی‌گن تنهایی existential؟ 1:31:06 بله. 1:31:06 خب این‌ها همه‌شون یه مفهومه. راست می‌گی؛ موضوع دیگه: تنهایی existential، 1:31:13 عدم اتمام سوگواری. 1:31:15 خب؟ 1:31:16 بله. 1:31:16 مثل این می‌شه که بگیم بشر از وقتی هشیار شد، به دنیا گفت «آه، چه غلطی کردیم»، نه؟ 1:31:22 نشست به سوگواری. آره، راست می‌گی. 1:31:27 درست، ممنونم. خیلی ممنون. 1:31:29 خواهش می‌کنم. جواد، بفرما. 1:31:34 سلام استاد، وقت بخیر. 1:31:35 زنده باشی، وقت بخیر جواد. 1:31:37 من فقط یه تجربه از احساس گناه می‌خوام بگم استاد؛ 1:31:42 یک مراجعی دارم که به این دلیل اومده پیشم... می‌خوام بگم چقدر 1:31:46 پیچیده‌ست این احساس گناه. حالا باز شما تأیید کنید یا رد کنید. 1:31:51 که خیلی روابط جنسی داره. ایشون جدا شده از همسرش و خیلی به‌شدت پشیمونه، 1:31:56 و توی این چرخهٔ معیوب افتاده. 1:31:59 مدت‌هاست میاد پیشم تا این‌که بررسی کردم، 1:32:02 بالاخره متوجه شدم به همسرش خیانت کرده. 1:32:05 همسرش بدون این‌که اصلاً تنبیهش کنه، باهاش بحث کنه یا حرفی بهش بزنه، 1:32:10 گفته «خب، یک کار اشتباه کردی و ما دیگه نمی‌تونیم با هم ادامه بدیم»، و ازش جدا شده. 1:32:17 محترمانه بچه رو هم بهش می‌ده و ازش می‌گیره. 1:32:20 الان تازه به این نتیجه رسیدم که این احساس گناهی رو که 1:32:24 نسبت به همسرش داره، که می‌گه «همسرم خیلی جوانمردی کرد، 1:32:29 خیلی آدم خوبی بود که به من هیچی نگفت»، 1:32:32 چون اون تنبیهش نکرده، انگار با این رابطه‌های متفاوت خودش داره 1:32:37 خودش رو تنبیه می‌کنه. یعنی فکر کنم مثلاً بعد از سی جلسه که اومد پیش من، 1:32:41 یه‌دفعه اومد گفت «نه، من تصمیم گرفتم رابطه‌هام رو کم کنم، قطع کنم، 1:32:45 فقط یکی رو دارم و الان دارم... 1:32:47 فقط با همون یکی دارم رابطه برقرار می‌کنم و دارم ادامه می‌دم.» 1:32:50 احساس گناه انگار خیلی پیچیده‌تر از اون چیزیه که ما فکر می‌کنیم. 1:32:54 [نامفهوم]. 1:32:58 واقعاً این احساس گناه هم می‌تونه خیلی بلاهای دیگه‌ای سر آدم بیاره. 1:33:02 فقط گفتم این تجربه رو با استاد به اشتراک بذارم. 1:33:06 ببینید، احساس گناه خیلی داستان پیچیده‌ایه. 1:33:10 یه مراجع داشتم؛ اومد تو جلسهٔ درمان و خیلی حالش 1:33:14 نابود بود و گفت که «آره، من... داستان از اون‌جایی شروع شد؛ 1:33:19 من با همسرم این‌طوری بودیم، اون‌طوری بودیم...» شروع کرد به روایت‌کردن داستان. 1:33:25 به یه جایی رسید که «آره، من بالاخره یه 1:33:28 جایی با یه آقایی رفیق شدم.» این خانم بود. 1:33:32 «با یه آقایی رفیق شدم و یه روز رفتم و بالاخره شب با اون آقا sex کردیم. 1:33:38 احساس گناه شدید داشتم و حالم بد بود و این‌ها؛ 1:33:42 گفتم بذار به همسرم بگم، حالا هرچی شد شد. 1:33:45 به همسرم گفتم که آره، 1:33:49 این‌طوری شد و [نامفهوم] و بالاخره اشتباه کردم، 1:33:53 ما sex کردیم.» می‌گفت همسرم نگاهم کرد و گفت «باشه عزیزم، حالا چه اتفاقی افتاده؟ ناراحتی‌ت چیه؟» 1:33:56 خب، شاید این سؤال پیش بیاد که منم گفتم «خب پس مشکل چیه؟» 1:34:00 گفت «با sexـم من خودم می‌تونم کنار بیام؛ 1:34:04 با رفتار همسرم نمی‌تونم کنار بیام.» درست شد؟ 1:34:07 یعنی می‌گفت «نمی‌تونم تحمل کنم؛ کاش من رو می‌زد، کاش توهین می‌کرد، کاش تحقیرم می‌کرد، 1:34:13 کاش...» الان نمی‌دونم. یعنی درواقع انگار superegoی من... من می‌رفتم انتظار داشتم 1:34:20 انگار همسر من یک کاری کنه و نکرد، و انگار احساس گناهی توی من مونده. 1:34:28 من پشیمونم ولی تنبیه نشدم. و اون آدم من رو تنبیه نکرده، که حالا می‌رسم به مؤلفه‌های احساس گناه، 1:34:32 که جبران توش وجود داره. 1:34:34 و وقتی طرف نمی‌ذاره، ببینید، نمی‌ذاره که براش جبران کنید، 1:34:38 یعنی درواقع نمیاد تو رو کتک بزنه، 1:34:42 نمیاد تو رو تحقیر و تنبیه کنه، superegoت هاج‌وواج می‌مونه؛ می‌گه «نمی‌دونم چی‌کار کنم.» 1:34:47 پس حالا تنبیه رو از بیرون نگرفتیش، خودش می‌افته به جونت. 1:34:51 الان این خانم حالش بده، نه به‌خاطر این‌که خیانت کرده؛ با خیانت کنار اومده، 1:34:56 با این قسمت که «همسرم چرا با من این 1:34:59 کار رو نکرده؟ اصلاً من لیاقت همچین همسری دارم؟» 1:35:03 خب، یعنی «من اصلاً... این حیفه واسه من.» 1:35:06 می‌دونید، انگار superego می‌خواد انتقام بگیره و یه جایی تاوان بگیره. 1:35:11 ما برای فهم کارکرد روان، اصلاً از نورولوژی استفاده می‌کنیم؛ 1:35:14 چرا نباید مثلاً از فیزیک و غیره استفاده کرد؟ 1:35:17 درواقع بین‌رشته‌ای هست. داریوش، باید استفاده کرد قاعدتاً. 1:35:21 من باشم می‌گم لازمه استفاده بکنیم؛ از فیزیولوژی و نورولوژی و همهٔ این‌ها. 1:35:27 ولی خب بضاعتمون کمه دیگه. 1:35:29 زهرا، سؤالت رو بپرس. 1:35:35 سلام استاد. 1:35:37 سلام زهرا. 1:35:39 ببخشید استاد، من سریع بگم. استاد، من از مسئولیت فراری هستم، 1:35:44 اصلاً از شغل کارمندی بدم میاد، 1:35:46 چون احساس می‌کنم آزادیم رو ازم می‌گیره. 1:35:48 اما با این‌که می‌دونم از مسئولیت‌ها فرار می‌کنم، 1:35:52 مسئولیت می‌پذیرم و بعد احساس گناه شدید دارم. 1:35:58 حالا از یه طرف احساس گناه توی 1:36:01 زمینه‌ای که ما بررسیش کردیم، دست ما نبود. 1:36:05 قضیهٔ من چیه استاد؟ 1:36:07 می‌رسیم زهرا. ببینید دوستان، 1:36:10 [نامفهوم]. 1:36:16 ببینید دوستان، ما یه مفهومی داریم؛ می‌گیم آدم‌ها معتاد می‌شن به اضطراب، نه؟ 1:36:20 این رو خیلی شنیدید. 1:36:21 یعنی ساختار روانی‌مون انگار معتاد می‌شه به اضطرابی که توش بزرگ شدیم، 1:36:27 و دیگه حالا باید اضطراب داشته باشیم؛ یعنی شده کار تولید کنیم، کار بتراشیم. 1:36:32 یک نکتهٔ دیگه هم هست: 1:36:34 دوباره، دوستان، تو ساختارها و جوامعی که مسئولیت 1:36:38 زیاد تعریف شده و احساس گناه توش جریان داره، 1:36:41 به‌خصوص تو سنین پایین، شما معتاد می‌شین به احساس گناه. 1:36:51 superegoی من به من فشار میاره، به من احساس گناه می‌ده که «تو علافی، تو بیکاری، 1:36:57 تو بی‌ارزشی، تو داری وقتت رو هدر می‌کنی، تو باید مفید باشی.» 1:37:01 یعنی پس یه طرف به من احساس گناه می‌ده، می‌گه «تو باید بری جلو.» 1:37:06 می‌ری مسئولیت قبول می‌کنی، اضطراب داره، تنش به تو وارد می‌شه. 1:37:11 از اون طرف دوباره superego بهت احساس گناه می‌ده: «تو این کار رو که قبول کردی، 1:37:16 اگه نمی‌رسیدی، چرا 1:37:18 قبول کردی؟ این همه کار برای چی برای خودت تراشیدی؟ تو هم گناه داری.» 1:37:22 دقت کنید؛ یعنی پس انگار superegoی من فرقی براش نمی‌کنه، 1:37:27 قراره احساس گناه ایجاد کنه با ابزار مسئولیت؛ چه مسئولیت خودت، 1:37:31 چه مسئولیت در قبال دیگران. و این چرخ می‌زنه؛ یعنی انگار حالا splitting شده. 1:37:36 یعنی هم یه بار به من احساس گناه می‌ده که بیکار نشستی، 1:37:39 چه نشسته‌ای؟ 1:37:40 هم یه بار به من احساس گناه می‌ده که «الان داری عمرت رو حروم این‌هایی که قبول کردی می‌کنی.» 1:37:46 درست شد؟ این‌هایی که قبول کردی؛ باید پاسخ‌گو باشی، یا غلط می‌کنی قبول می‌کنی، 1:37:51 باید پاسخ‌گو باشی. اگه نیستی... انگار دوطرفه به تو احساس گناه می‌ده، 1:37:55 و انگار این می‌شه dynamic روانی ما. 1:37:58 و منم مثل سگ می‌دوم صبح تا شب که فقط ساکتش کنم، که بهم احساس گناه نده، می‌دونی؟ 1:38:04 فقط ساکتش کنم و انگار منطبقش کنم، بمونم تو چارچوب‌ها و استانداردها. 1:38:10 به‌خاطر همینه می‌گم که احساس گناه پیچیده‌ست. 1:38:14 و ابزار control رو توضیح می‌دم، زهرا، اون قسمت؛ 1:38:18 احساس گناه رو که ما بهش معتاد می‌شیم، به چه صورتیه. 1:38:23 سعید، تو هم سؤال داشتی؟ سؤالت رو بپرس. 1:38:30 استاد، یه چیزی که خب توی درمان وجود داره، کلیت درمان هم اینه که فرد رو نسبت به خودش 1:38:37 مسئول بکنه؛ یعنی همهٔ اون آگاهی، بینش، این اتفاق می‌افته 1:38:40 که فرد نسبت به خودش مسئول بشه. وقتی خب ما هم 1:38:44 این فرایند رو می‌ریم، عملاً یه احساس گناهی هست که... 1:38:47 چون می‌گن احساس گناه تو حالت سالمش اینه که 1:38:50 احساس مسئولیت ایجاد می‌کنه و باعث می‌شه فرد 1:38:54 بخواد یه اقدامی کنه، تغییری... چیزی که من 1:38:57 می‌فهمم اینه که تو فرایند درمان، 1:39:00 ما فرد رو مسئول می‌کنیم، اما بدون سرزنش خود، 1:39:04 بدون سرزنش، بدون احساس گناه خیلی زیاد، که بتونه پیش بره؛ 1:39:07 نه این‌که بخواد باز خودش موضوع حمله بشه. 1:39:12 مرسی سعید. به نوعی بله؛ یعنی ما درواقع مسئولیت‌ها رو تعدیل می‌کنیم. 1:39:17 حالا می‌گم، می‌رسیم، می‌گیم دوستان. 1:39:19 درواقع هدف این نیست که ما مسئولیت‌زدایی کنیم؛ به نوعی درواقع تعدیل می‌کنیم، 1:39:25 اون‌جایی که انگار از set point خارج شده، 1:39:28 یعنی اون‌جایی که داره می‌زنه در دیوار اصطلاحاً و فشار مضاعفی داره به ما میاره. 1:39:33 هدف اینه. 1:39:36 استاد، چیزی که متوجه می‌شم اینه که مراجع وقتی خیلی‌وقت‌ها احساس گناه یا، 1:39:42 همون‌طور که شما گفتید، مسئولیت زیادی احساس می‌کنه، نسبت به خودش بی‌مسئولیت می‌شه، 1:39:48 یعنی داره... 1:39:49 من احساس مسئولیت می‌کنم نسبت به دیگران تا از مسئولیتی که نسبت به خودم دارم غافل بشم. 1:39:55 و این کار یه حالت دفاعی داره دیگه. حالا می‌رسم، می‌گم. 1:40:01 درسته، باید تلطیف بشه. درسته، guilt زیاد تحمل‌کردنی نیست. 1:40:05 هیچ راهی جز تلطیف‌کردنش نداریم. ساینا، بفرما؛ سؤال آخرت رو بپرس. 1:40:11 سلام استاد، وقتتون بخیر. سلام ساینا. 1:40:15 استاد، من یه سؤالی دارم. مثلاً من یک حرکتی 1:40:19 انجام می‌دم و یکی از عزیزانم رو آزار می‌دم. 1:40:22 خب؟ بعد مثلاً میام ازش عذرخواهی می‌کنم، 1:40:26 اما می‌دونم اون شاید من رو ببخشه، ولی فراموش نمی‌کنه و 1:40:30 اون آزار، اذیتی که بهش رسیده، مثلاً خیلی درجه‌ش بالا بوده. 1:40:35 بعد همین باعث می‌شه که خب، من بهش آسیب زدم و خودم ناراحتم همچنان. 1:40:41 با یه همچین حس گناهی باید چه کنم؟ 1:40:44 چون واقعاً یه رفتار خودتخریبی یا خودتنبیهی تو من به وجود میاره. 1:40:52 سؤالی که می‌پرسی یک مثنوی هفتاد منه، اما این‌جوری نگاش کن. دوستان، 1:40:57 با بخشیدن یا نبخشیدن یک آدم در دنیای بیرون، 1:41:00 احساس مسئولیت یا احساس گناه ما کم‌وزیاد نمی‌شه؛ 1:41:03 هرچه هست درون منه. 1:41:06 دقیقاً ساینا، مراجعی که میاد می‌گه «من در حق همسرم بدی کردم، 1:41:12 اون بخشیده، حال من خوب نیست.» 1:41:15 یعنی اصلاً بخشیدن یا نبخشیدن اون مهم نیست؛ 1:41:18 superegoی منه که نمی‌بخشه. 1:41:22 درسته، ساینا؟ 1:41:23 پس حالا اگه داخل من چیزی نیست که از من مراقبت کنه، 1:41:28 وای به حال روزی که داخل شما چیزی نیست از شما مراقبت کنه، 1:41:32 و یه آدمی تو دنیای بیرون هم شما رو نبخشه. 1:41:35 یعنی من به یه آدمی بدی کردم، 1:41:38 همهٔ امیدم اینه که اون آدم من رو 1:41:41 ببخشه تا superegoی من دست از سرم برداره؛ 1:41:46 یعنی superegoی من که داره من رو می‌جوه. 1:41:49 برای فرار از superego می‌رم پناه می‌برم به اون آدم، می‌گم «تو رو خدا بیا جواب superego رو بده؛ 1:41:54 تو بگو راضی‌ای که من به superego می‌گم بابا طرف خودش راضیه، دیگه خفه شو.» 1:41:59 منتها چه اتفاقی می‌افته تو این process؟ 1:42:01 superegoی من که داره من رو می‌جوه؛ می‌رم دست‌به‌دامن طرف می‌شم: «تو رو خدا من رو ببخش.» 1:42:06 اونم که نمی‌بخشه. 1:42:08 چه اتفاقی می‌افته؟ پس superegoی من با زور مضاعف... 1:42:11 یعنی میاد می‌گه که «آه، دیدی طرف هم نبخشید؟ 1:42:15 منم که نمی‌بخشم، یک حالی ازت می‌گیرم که...» و 1:42:18 درواقع تو رو ذبح می‌کنه با همون احساس گناه. 1:42:22 پس بیرون قرار نیست اتفاق بیفته، ساینا. تا زمانی که قرار 1:42:26 بیرون اتفاق بیفته، تو اسیر می‌شی. اینه؛ اگه قرار باشه بیرون یکی 1:42:31 من رو ببخشه یا نبخشه، تو از این مسئله عبور یا گذر نمی‌کنی. 1:42:38 ممنونم استاد. پس حتماً بعد این حتی 1:42:42 جلسهٔ روان‌درمانی و درمان حل کنیم. درسته؟ 1:42:45 من می‌گم processش این شکلیه، ولی درواقع می‌گم داخل توئه؛ اصلاً ربطی به اون آدم نداره. 1:42:50 حالا اون ببخشه یا نبخشه؟ نکته اینجاست که من بخشیدم؟ 1:42:54 نه دیگه. ممنون، اما سؤال‌ها رو کردیم. 1:42:59 خواهش می‌کنم. زنده باشید. خیلی خوب دوستان، بحث سنگینی بود، ادامه داره. 1:43:04 یعنی ما هنوز روی احساس گناه باید جلو بریم. 1:43:07 خب، پیچیده‌تر از این می‌شه احتمالاً یه جاهایی. 1:43:11 ولی مهمه، بحثیه که بتونیم بفهمیمش، درکش کنیم، 1:43:15 بدونیم کجاست، داره چه بلایی سرمون میاره. 1:43:18 ولی خب می‌ریم، به این‌جا می‌رسیم ان‌شاءالله. 1:43:22 چون نقش مهم و critical داره توی سوگواری. و حالا اگه سؤالی باز پیش اومد، 1:43:27 من پاسخ‌تون می‌کنم. 1:43:28 ویس رو حتماً یه بار دیگه گوش بدین، چون 1:43:32 عمیقه؛ یعنی چیزی نیست که فکر کنید «اوکی، گرفتیم.» 1:43:36 همه‌جا از guilt و احساس گناه وقتی اسم برده می‌شه، همه می‌گیم «خب، این‌که چیزی نیست.» 1:43:41 یه حس احساس گناه به‌مون هم یاد دادن. 1:43:44 الان هم ما می‌دونیم باهاش باید چی‌کار کنیم، ولی به این سادگی نیست. 1:43:48 یکی از مهم‌ترین ابزارهای تمدن برای control بشره. 1:43:52 پس یه سلاح اتمیه، با کلی تکنولوژی پشتش. 1:43:56 پس این‌جا نیست که ما فکر کنیم به این 1:44:00 راحتی قابل‌فهم یا قابل ردشدن ازش هست. 1:44:06 برید به شبتون برسید. ممنونم. خداحافظ.